-
Nhím Lang Thang
Hương Ẩm
Những khi kỳ thần bái xã và những khi công việc gì đồng dân hội tụ ăn uống, gá»?i là hương ẩm. Hương ẩm sổ, dân gian con giai từ sáu, bảy tuổi đã vào sổ hương ẩm. Khi mới vào phải kiếm giầu rượu, trước lễ thần, sau tình với làng, làm nhận giầu rượu rồi biên tên vào sổ, từ đó được vào chiếu tiệc làng và phải đóng góp. Lớn ít tuổi nữa phải biện thủ lợn mâm xôi vá»?ng tư văn hoặc vá»?ng hàng giáp hàng xã, nơi chiết can một vài đồng bạc, rồi dân làng viết giấy ký kết giao cho ngá»?i ấy làm bằng. Hai mươi tuổi lại phải biện dăm ba đồng bạc vá»?ng lên lình gá»?i là hàng lình. Tình nghiã là đã đến tuổi được vàp chấp lịnh, làm đàn anh cho bá»?n đó tuỳ việc tang ma.
Các nơi ruộng đầm, đất trồng cây, thưá»?ng lại lệ vụn vặt như vá»?ng tiá»?n thả cá, vá»?ng tiá»?n trồng cây hoặc một vài quan hoặc một vài tiá»?n kẽm, nghĩa là sắp được theo vào món lợi nào thì trước hết phải vá»?ng lệ ấy.
Ä?ến lượt phải giữ tù cửa đình cửa miếu thì gá»?i là ông từ hoặc gá»?i là ngưá»?i thủ từ.
Năm mươi hoặc năm mươi lăm tuổi thì lên lão hạng. Lão hạng phải vá»?ng đến vài ba chục bạc hoặc phải biện lễ con lợn mâm xôi đem ra đình lễ thần, rồi má»?i vá»? làng uống rượu. Nơi trá»?ng phong thể thì lên lão hạng cũng giở ra cách ăn mừng má»?i khách khứa.
Sáu bảy mươi tuổi lên đến bực tứ trụ, hoặc bực cụ cả, lại phải vá»?ng lần nữa, cũng phải biện lễ lợn rượu để thân má»?i làng, bấy giá»? mới là ngưá»?i hoàn toàn trong làng.
Từ lúc mới vào làng cho đến lúc lên tứ trụ, mỗi ngưá»?i tất cả phải cắt lần lượt nhau mà chứa trưởng hoặc là chứa đăng cai một lần hoặc nhiá»?u lần. Nơi mỗi ngưá»?i chứa đăng cai một năm, nơi mỗi ngưá»?i chứa đăng cai vài tháng. Khi chứa đăng cai, bao nhiêu lễ vật tế tự và các khoản nhu dụng ăn uống phải thừa biện cả, nơi lấy tiá»?n công giao cho đăng cai đứng biện, nơi đăng cai biện trước, làng xẽ bổ mà thu vá»? sau, nơi đăng cai phải chịu một mình, nơi phần thu biện riêng đồ lễ, đăng cai chỉ phải chịu cái phí tổn dưa tương củi lửa và biện mâm bát, chiếu ngồi mà thôi.
Khi việc hội tụ ăn uống thì cứ chiếu ngôi hương ẩm mà ngồi. Ai đương ngồi dưới mà chân chức sắc chức dịch ngồi vượt lên trên thì phải vá»?ng thăng thứ.
Lễ ngồi, hoặc tại đình, hoặc tại tư gia bao giá»? cũng yhàng chức sắc ngpồi gian giữa, làng nào lệ trá»?ng sĩ thì bốn ông tứ trụ cũng được ngồi cùng với chức sắc. Còn một bên thì làng lý dịch, một bên thì làng lão hạng. Hàng phe hàng giáp, phe nào theo hàng dưới phe ấy mà ngồi.
Nhiá»?u nơi trá»?ng hức sắc thì xây riêng một cái bệ cao để ông chức sắc tiên chỉ ngồi một mình một chiếu. Nơi xây riêng một bệ chỉ để ai đỗ tiến sĩ hoặc làm quan đến tam tứ phẩm mới được ngồi, nếu không thì chiếu ấy cứ để không.
Ä?ồ tế thần hoặc lễ vật gì, lễ xong cắt ra biếu bán, rối phá ra làm cỗ, mỗi cỗ bốn ngưá»?i ngồi. Cỗ chia ra làm nhiá»?u thứ, cỗ trợ tế, cỗ quan viên, cỗ hàng phe hàng giáp, ai dự hạng nào thì cỗ ấy. Nhiá»?u ngưá»?i chân ná»?, vừa chân kia thì một mình ăn đến ba, bốn phần.
Ngưá»?i làm tiêu chỉ, nào cỗ biếu, thịt biếu, nào phần ná»? phần kia, khi đến gánh thịt vào nhà.
Nói tóm lại thì một ngưá»?i lo vá»? ngôi hương ẩm trong làng, từ lúc bé đến lúc già chưa hết nợ, nếu thiếu một ít nào thì kẻ chê ngưá»?i trách, khi không mặt nào mà giám ra đến làng, mà nào như thế đã xong đâu, còn khi ma chay giỗ tết, lo riêng công việc của nhà, khi phu phen thuế má, lo gánh vác việc chung của nước. Thành ra nhất sinh chỉ những lo là lo, vì thế ngưá»?i giầu đến nỗi hao mòn của cải, ngưá»?i nghèo đến nỗi vay công lĩnh nợ, ngưá»?i không sao được nữa thì bá»? làng mà đi. Ấy thực là một tục hủi bại, làm cho ngưá»?i ta vất vả quanh năm mà không được lúc nào sung sướng.
Vậy thì tục này nên cải lương làm sao cho tiện? Thiết tưởng nên bá»? hết lệ lảm nhảm và bớt việc tế tự, việc ăn uống để ho dân làng được chuyên sức vá»? nghá»? nghiệp làm ăn, mà không phải phiá»?n phí gì thì dân làng có lẽ giàu có được.
Chú ý: Đọc kỹ Nội Quy trước khi đặt câu hỏi. Xin đừng Spam, nếu spam account sẽ lập tức bị khóa. Cách cám ơn tốt nhất là giúp người khác những gì mình được giúp.
Tên: Ngô Nhân Kiệt
Tự là Đằng Giang
Bút hiệu Việt Lang
Pháp danh Trúc Vượng
Những bạn nào muốn liên lạc với Admin Việt Lang có thể liên lạc trực tiếp qua Facebook Việt Lang để trao đổi
Posting Permissions
- You may not post new threads
- You may not post replies
- You may not post attachments
- You may not edit your posts
Forum Rules