Lục Vân Tiên - Nguyễn �?ình Chiểu

[Bachy]

Nguyệt Nga từ giã Lục Ông
Ô Qua cất bước lệ ròng châu sa

Bảy ngày rồi việc làm chay,
Lại đem ti�?n bạc tạ rày Lục Ông:
"Trông chồng mà chẳng thấy chồng,
�?ã đành một chữ má hồng vô duyên.
Rày vua gả thiếp v�? Phiên,
Quyết lòng xuống chốn cửu tuy�?n thấy nhau.
Chẳng chi cũng g�?i là dâu,
Muốn lo việc nước, phải âu đạo nhà.
Một ngày, một bước một xa,
Của nầy để lại cho cha dưỡng già".
Lạy rồi nước mắt nh�? sa,
Ngùi ngùi lạy tạ bức ra trở v�?.
Các quan xe giá bộn b�?,
Năm mươi thể nữ hầu k�? chưn tay.
Hai mươi nay đã đến ngày,
Các quan bảo hộ đưa ngay xuống thuyển.
Nguyệt Nga vội khiến Kim Liên,
Lên m�?i thân phụ xuống thuy�?n xem qua.
Công rằng: "Thật dạ xót xa,
Con còn dùng thẳng cho cha thảm sầu".
Nàng rằng: "Non nước cao sâu,
Từ đây cách kh�?i, khôn hầu thấy cha,
Thân con v�? nước Ô Qua,
�?ã đành một nỗi làm ma đất ngư�?i.
Hai phương nam bắc cách v�?i,
Chút xin gởi lại một l�?i làm khuây.
Hiu hiu gió thổi ng�?n cây,
Ấy là hồn trẻ v�? rày thăm cha".
Ki�?u Công hạt lụy nh�? sa,
Các quan ai nấy cũng là tình thương.
Chẳng qua việc ở quân vương,
Cho nên phụ tử hai đu�?ng xa xuôi.
Buồm trương, thuy�?n vội tách v�?i,
Các quan đưa đón ngư�?i ngư�?i đứng trông.
Mư�?i ngày đã tới ải �?ông,
Mênh mông biển rộng đùng đùng sóng xao.

[Bachy]

Nguyệt Nga thủ tiết nhảy sông,
Quan Âm cứu tử độ lòng hồng nhan

�?êm nay chẳng biết đêm nào,
Bóng trăng vặc vặc, bóng sao m�? m�?.
Trên tr�?i lặng lẽ như t�?,
Nguyệt Nga nhớ nỗi tóc tơ chẳng tròn.
Than rằng: "N�? nước kìa non,
Cảnh th�?i thấy đó, ngư�?i còn v�? đâu?"
Quân hầu đ�?u ngủ đã lâu,
Lén ra mở bức rèm châu một mình:
"Vắng ngư�?i có bóng trăng thanh,
Trăm năm xin gơỉ chút tình lại đây.
Vân Tiên anh hỡi có hay,
thiếp nguyển một tấm lòng ngay với chàng".
Than rôì lấy tượng vai mang.
Nhắm chừng nước chảy vội vàng nhảy ngay.
Kim Liên thức dậy mới hay,
Cùng quân thế nữ một bài đ�?u lo.
Cùng nhau lặng chẳng dám ho.
Thầm toan mưu kế chẳng cho lậu tình.
Việc nầy là việc tri�?u đình,
�?ốc quan hay đặng ắt mình thác oan.
Muốn cho cẩn nhiệm trăm đàng,
Kim Liên thế lấy làm nàng Nguyệt Nga.
Trá hôn v�? nước Ô Qua,
Ai mà vạch lá, ai mà tìm sâu?
Tính rồi xong xả chước mầu,
Phút nghe thuy�?n đã đến đầu Ải Quan.
�?ốc quan xe giá sửa sang,
Kiệu trương l�?ng phụng rước nàng v�? Phiên.
Nào hay tỉ tất Kim Liên,
�?ặng làm Hoàng Hâu nước Phiên một đ�?i.
Nguyệt Nga nhảy xuống giữa v�?i,
Sóng thần đưa đẩy vào nơi bãi rày.
Bóng trăng vừa khuất ng�?n cây,
Nguyệt Nga hồn hãy chơi rày Âm Cung.
Xiết bao sương tuyết đêm đông,
Mình nằm giữa bãi lạnh lùng ai hay?
Quan Âm thương đấng thảo ngay,
Bèn đem nàng lại b�? rày vư�?n hoa.
Dặn rắng: "Nàng hỡi Nguyệt Nga!
Tìm nơi nương náu cho qua tháng ngày.
�?ôi ba năm nữa gần đây,
Vợ chồng sao cũng sum vầy một nơi".
Nguyệt Nga giây phút tỉnh hơi,
�?ịnh hồn mới nghĩ mấy l�?i chiêm bao.
Nên hư chưa biết làm sao,
Bây gi�? biết kiếm chốn nào dung thân?
Một mình luống những bâng khuâng,
Phút đâu tr�?i đã rạng hừng vừng đông

[Bachy]

Bùi Ông cứu nạn Nguyệt Nga
Tương giao Bùi Kiệm trăng hoa trao l�?i.

Một mình mang bức tượng chồng,
Xảy đâu lại gặp Bùi Ông dạo vư�?n.
Ông rằng: "Nàng ở hà phương,
Việc chi mà tới trong vư�?n nhà ta?"
Nàng rằng: "Trận gió thổi qua,
Chìm thuy�?n nên nổi mình ra thế nầy
Tối tăm sẩy bước tới đây,
Xin soi xét tới thơ ngây lạc đư�?ng".
Bùi Ông đứng nhắm tướng nàng,
Chẳng phen đài các cũng hàng trâm anh.
�?ầu đuôi han h�?i sự tình,
Nàng bèn l�?i thiệt việc mình bày qua.
Bùi Ông mừng rước v�? nhà,
Thay xiêm đổi áo nuôi mà làm con:
" Ta cũng sinh một chồi non,
Tên là Bùi Kiệm hãy còn ở kinh.
Trong nhà không gái hậu sinh,
Ngày nay lại gặp minh linh phước Trơì".
Nguyệt Nga ở đã an nơi,
�?êm đêm nghĩ lượng việc đ�?i gần xa.
Một lo v�? nước Ô Qua,
E vua bắt tội cha già rất oan.
Hai lo phận gái hồng nhan,
Sợ khi bảo dưỡng mưu toan lẽ gì.
Nguyệt Nga luống những sầu bi,
Xảy đâu Bùi Kiệm tới khi v�? nhà.
Từ ngày thấy mặt Nguyệt Nga,
�?êm đem trằn tr�?c phòng hoa mấy lần.
Thấy nàng th�? bức tượng nhân,
Nghiệm trong tình ý dần lân h�?i li�?n:
"Tượng nầy sao giống Vân Tiên?
Bấy lâu th�? có linh thiêng đi�?u gì?"
Nàng rằng: "Làm phận nữ nhi,
Một câu chánh tiết phải ghi vào lòng.
Trăm năm cho tr�?n đạo tòng,
Sống sao thác vậy một chồng mà thôi".

Kiệm rằng: "Nàng nói sai rồi,
Ai từng bán đắt mà ngôì chợ trưa?
Làm ngư�?i trong cõi gió mưa,
Bảy mươi mấy mặt ngư�?i xưa thể nào.
Chúa xuân còn ở vư�?n đào,
Ong qua bướm lại biết bao nhiêu lần.
Chúa �?ông ra kh�?i vư�?n xuân,
Hoa tàn nhụy rữa như rừng b�? hoang.
Ở đ�?i ai cậy giàu sang,
Ba xuân dẫu hết ngàn vàng khôn mua.
Hay chỉ như vãi ở chùa,
Một căn cửa khép bốn mùa lạnh tanh.
Lênh đênh một chiếc thuy�?n mành,
Mư�?i hai bến nước biết mình vào đâu?
Ai từng mặc áo không bâu,
Ăn cơm không đũa, ăn trầu không cau?
Nàng rằng: Xưa h�?c sử kinh,
Làm thân con gái chữ trinh làm đâù.
Chẳng phen thói nước Trịnh đâu,
Hẹn ngư�?i tới cưả vư�?n dâu tư tình".
Kiệm rằng: "�?ã biết sử kinh,
Sao không soi xét để mình ngồi không.
Hồ vương xưa mới goá chồng,
Còn mơ nhan sắc Tống Công cũng vưà.
Hạ Cơ lớn nh�? cũng ưa,
Sớm đưa Doãn Phủ tối ngừa Trần Quân.
Hán xưa Lữ Hậu thanh xuân,
Còn vừa Cao Tổ mấy đành Dị Ky.
�?ư�?ng xưa Võ Hậu thiệt gì,
Di Tôn khi trẻ, Tam Tư lúc già,
Cứ trong sách vở nói ra,
Một đ�?i sung sướng cũng qua một đ�?i.
Chính chuyên làm sự đổi d�?i,
Lăng vân trắc nết hết đ�?i cũng ma.
Ngư�?i ta chẳng lấy ngư�?i ta,
Ngư�?i đâu lấy những là tượng nhân?
Cho nên tiếc phận hồng nhan,
H�?c đòi Như �? vẽ chàng Văn Quân".

[Bachy]

Suy mưu bày chước liệu lần,
Nguyệt Nga nghi kế thoát thân h�? Bùi

Nguyệt Nga biết đứa tiểu nhân,
Làm thinh toan chước thoát thân cho rồi.
Bùi Ông ngon ng�?t trau dồi,
Muốn nàng cho đặng sánh đôi con mình,
Làm nguơì chpấ nhất sao đành,
Hễ là lịch sự có kinh, có quy�?n.
Tới đây duyên đã bén duyên,
Trăng thanh gió mát cắm thuy�?n ch�? ai?
Nhớ câu: Xuân bất tái lai,
Ngày nay hoa nở, e mai hoa tàn.
Làm chi thiệt mạng hồng nhan,
Năm canh gối phụng, màn loan lạnh lùng.
V�?ng Phu xưa cũng trông chồng,
Ngày xanh mòn m�?i má hồng phôi pha.
Thôi thôi khuyên chớ thở ra,
Vầy cùng con lão một nhà cho xuôi".

Nguyệt Nga giả dạng mừng vui,
Thưa rằng: "Ngươì có công nuôi bấy ngầy.
Tôi xin dám gởi l�?i nầy,
Hãy tua chậm chậm sẽ vầy nhân duyên.
Tôi vào lạy tạ Vân Tiên,
Chay đàn bảy bữa cho tuyển thuỷ chung".
Cha con thấy nói mừng lòng,
D�?n nhà sưả chỗ đông phòng cho xuê.
Chiếu hoa gối sách bộn b�?,
Cỗ đồ bát bửu, mượn v�? chưng ra.


Xảy vừa tới lúc canh ba,
Nguyệt Nga lấy bút đ�? vài câu thơ.
Dán trong vách phấn một t�?,
Vai mang bức tượng kịp gi�? ra đi.
Hai bên b�? bụi rầm rì,
�?êm khuya vắng vẻ gặp khi trăng m�?,
Lạ chừng đư�?ng sá bơ vơ,
Có bầy đôm đốm sáng nh�? đi theo.
Qua truông rồi lại lên đèo,
Dế kêu giắng gi�?i, sương gieo lạnh lùng.
Giày sành đạp s�?i thẳng xông,
Vừa may tr�?i đã vừng đông lố đầu.
Nguyệt Nga đi đặng hồi lâu,
Tìm nơi bàn thạch ng�? hâù nghĩ chưn.
Ngư�?i ngay Tr�?i Phật cũng vưng,
Lão bà chống gậy trong rừng buớc ra.
H�?i rằng: "Nàng phải lạ là,
Khá nên gắng gượng v�? nhà cùng ta.
Khi khuya nằm thấy Di đà,
Thần đà mách bảo nên già phải đi".
Nguyệt Nga bán tín, bán nghi,
�?ánh li�?u nhắm mắt theo đi v�? nhà.
Bước vào thấy những đàn bà,
Làm ngh�? thô vải lụa là mà thôi.
Nguyệt Nga đành dạ ở rồi,
Từ đây mới hết nổi trôi chốn nào.
H�?i thăm qua chốn Ô Sào,
Quan san mấy dặm đi nào tới nơi.

[Bachy]

Thuốc tiên sáng mắt anh hùng,
Giã từ Hớn đệ, v�? đư�?ng quê xưa

�?oạn nầy tới thứ ra đ�?i,
Vân Tiên thuở ấy ở nơi chùa chi�?n.
Nửa đêm nẳm thấy Ông Tiên,
�?em cho chén thuốc mắt li�?n sáng ra.
Kể từ nhuốm bệnh đư�?ng xa,
Tháng ngày thắm thoát kể đà sáu năm.
Tuổi cha rày đã năm lăm,
Chạnh lòng nhớ tới dầm dầm nh�? sa.
Vân Tiên tính trở lại nhà,
Hớn Minh đưa kh�?i năm ba dặm đư�?ng.
Tiên rằng: "Tôi vốn chẳng may,
Ngày xưa mắc phải án đày trốn đi.
Dám đâu bày mặt ra thi,
�?ã đành hai chữ qui y chùa nầy".
Tiên rằng: "Phước gặp khoa nầy,
Sao sao cũng tính sum vầy cùng nhau,
Mấy năm hẩm hút tương rau,
Khó nghèo nỡ phụ, sang giàu đâu quên.
Lúc hư còn có lúc nên,
Khuyên ngư�?i giữ dạ cho b�?n thảo ngay".
Hớn Minh trở lại am mây,
Vân Tiên v�? một tháng chầy tới nơi.
Lục Ông nước mắt tuôn rơi,
Ai dè con sống trên đ�?i thấy cha.
Xóm gi�?ng cô bác gần xa,
�?�?u mừng chạy tới chật nhà h�?i thăm.
Ông rằng: "Kể đã mấy năm,
Con mang tật bệnh ăn nằm nơi nao?"
�?ặt bày lễ vật nghiêm trang,
�?�?c bài văn tế trước bàn minh sinh.

"Suối vàng hồn mẹ có linh,
Chứng cho con trẻ lòng thành ngày nay,
.Tưởng b�? nguồn nước cội cây,
Công sâu ngàn trượng, ngãi dày chín trăng.
Suy trang nằm giá khóc măng,
Hai mươi bốn thảo chẳng bằng đ�?i xưa".
Vân Tiên nước mắt như mưa,
Kế rồi h�?i việc khi xưa ở nhà.
Ông rằng: "Có nàng Nguyệt Nga,
Bạc ti�?n đem giúp cửa nhà mới xuê.
Nh�? nàng nên mới ra b�?,
Chẳng thì khó đói b�? quê hương rồi".
Vân Tiên nghe nói hỡi ôi!
Chạnh lòng nghĩ lại môt hồi giây lâu.
H�?i rằng: "Nàng ấy ở đâu?
�?ặng con đến đó đáp câu ân tình".
Lục Ông thuật việc tri�?u đình,
�?ầu đuôi chuyện vãn t�? tình cùng Tiên:
"Ki�?u Công rày ở Tây Xuyên,
Cũng vì mắc nịnh biếm quy�?n đuổi ra".
Tiên rằng: "Cám nghĩa Nguyệt Nga,
Con xin qua đó thăm cha nàng cùng".
Tây Xuyên ngàn dặm thẳng xông,
�?ến nơi ra mắt, Ki�?u Công khóc li�?n:
"Nguyệt Nga rày ở Tây Phiên,
Biết sao cho đặng đoàn viên cùng chàng.
Mấy thu Hồ Việt đôi phang.
Chẳng qua máy Tạo én nhàn rẽ nhau.
Thấy chàng dạ lại thêm đau.
�?ất Tr�?i bao nỡ chia bâu cho đành?
Hẹp hòi đặng chút nữ sinh,
Trông cho chồi quế trổ nhành mẫu đơn".
Nói rồi lụy nh�? đòi cơn:
"Cùng nhau một sự oán h�?n nên gây.
Thôi con ở lại bên này.
Hôm mai thấy mặt cho khuây lòng già".
Vân Tiên từ ấy lân la,
Ôn nhuần kinh sử ch�? khoa ứng kỳ.

[Bachy]

Vân Tiên thi đậu Trạng Nguyên;
Vua truy�?n dẹp giặc binh quy�?n Nguyên Nhung

Năm sau lệnh mở khoa thi,
Vân Tiên vào tạ xin đi tựu trư�?ng.
Trở v�? thưa với xuân đư�?ng,
Kinh sư ngàn dặm một đu�?ng thẳng ra.
Vân Tiên dự trúng khôi khoa,
�?ương trong Nhâm Tý thiệt là năm nay.
Nhớ l�?i thầy nói thật hay:
"Bắc phương gặp chuột con rày nên danh.
Vân Tiên vào tạ tri�?u đình,
Lệnh ban y mão cho vinh v�? nhà.
Xảy nghe tin giặc Ô Qua,
Phủ vây quan ải binh ba bốn ngàn.
Sở Vương phán truớc ngai vàng,
Lệnh sai quốc trạng dẹp loàn bầy ong.
Trạng nguyên tâu trước bệ rồng:
Xin dâng một tướng anh hùng đ�? binh.
Có ngư�?i h�? Hớn tên Minh.
Sức dư�?ng Hạng Võ, mạnh kình Trương Phi.
Ngàu xưa mắc án đày đi,
Phải v�? nương náu từ bi ẩn mình".
Sở Vương phán trước triêù đình,
Chỉ sai tha tội Hớn Minh đòi v�?.
Sắc phong phó tướng binh đ�?,
Tiên, Minh từ ấy xiết b�? mừng vui.
Nhât thinh phân phát oai lôi,
Tiên phuông hâụ tập trống hôì tấn binh.
Quan sơn ngàn đặm đăng trình,
Lãnh c�? binh tặc, phá thành Ô Qua.
làm trai ơn nước nợ nhà,
Thảo cha, ngay chúa mới là tài danh.
Phút đâu binh đáo quan thành,
Ô Qua xem thấy thối binh di đồn.
Tướng Phiên hai gã đư�?ng đư�?ng,
Một chàng H�?a Hổ, một chàng Thần Long.

Lại thêm Cốt �?ột nguyên nhung,
Mặt hùm râu đ�?, tướng hung lạ lùng.
Hớn Minh ra sức tiên phong,
�?ánh chàng H�?a Hổ, Thần Long một hồi.
Hớn Minh đánh xuống một roi.
Hai chàng đêù bị một hồi mạng vong.
Nguyên nhung Cốt �?ột nổi xung,
Hai tay xách búa đánh cùng Hớn Minh.
Hớn Minh sức chẳng dám kình,
Thấy chàng hóa phép thoát mình trở lui.
Vân Tiên đầu đôị kim khôi,
Tay cầm siêu bạc mình ngồi ngưạ ô.
Một mình lước trận xong vô,
Thấy ngư�?i Cốt �?ột biến hô yêu tà,
Vội vàng trở ngựa lui ra,
Truy�?n đem máu chó đ�?u thoa ng�?n c�?.
Ba quân guơm giáo đ�?u dơ.
Yêu ma xem thấy một gi�? vỡ tan.
Sa cơ Cốt Dột chạy hoang,
Vân Tiên giục ngựa băng ngàn đuổi theo.
�?uổi qua mới đặng bảy đèo,
Khá thương Cốt �?ột vận ngheò nài bao.
Chạy ngang qua núi Ô Sào,
Phút đâu con ngưạ sa hào, thương ôi!
Vân Tiên chém Cốt �?ột rồi,
�?ầu treo cổ ngưạ phản hồi bổn quân.
Ôi thôi bốn phía đ�?u rừng,
Tr�?i đà tối mịt lạc chừng gần xa.
Một mình lạc nẻo vào ra,
Lần theo đàng núi phút đà tam canh.
Một mình trong chốn non xanh,
Không ai mà h�?i lộ trình trở ra.

[Bachy]

Vân Tiên gặp lại Nguyệt Nga
Giữa nơi rừng vắng lệ nhoà mừng vui

�?oạn nầy tới thứ Nguyệt Nga,
Ở đây tính đã hơn ba năm rồi.
�?êm khuya chong ng�?n đèn ngồi:
"Chẳng hay trong dạ bồi hồi việc chi.
Quan Âm thuở trước báo chi.
Eó le tiện thiếp, lòng ghi nh�? hoài,
�?ã đành đá nát vàng phai,
�?ã đành xuống chốn dạ đài gặp nhau.
Phải chi h�?i đặng Nam Tào,
�?êm nay cho đến đêm nào gặp nhau?"
Nguyệt Nga gượng giải cơn sầu,
Xảy nghe nhạc ngựa ở đâu tới nhà,
Kêu rằng: "Ai ở trong nhà,
�?ư�?ng v�? quan ải chỉ ra cho cùng".
Nguyệt Nga ngôì sợ hãi hùng,
Vân Tiên xuống ngưạ thẳng xông bước vào.
Lão bà lật đật h�?i chào:
"Ở đâu mà tới rừng cao một mình?"
Vân Tiên mới nói sự tình:
"Tôi là quốc trạng trào đình sai ra.
�?em binh dẹp giặc Ô Qua,
Lạc đư�?ng đến h�?i thăm nhà bà đây".
Lão bà nghe nói sợ thay:
"Xin ông chớ chấp tôi nay mụ già"
Vân Tiên ngồi nhắm Nguyệt Nga,
Lại xem bức tượng, lòng đà sinh nghi.
H�?i rằng: "Bức ấy tượng chi,
Khen ai khéo vẽ dung nghi giống mình.
�?ầu đuôi chưa rõ sự tình,
Lão bà khá nói tính danh cho tư�?ng".
Lão bà chẳng dám nói gian:
"Tượng nầy vốn thiệt chồng nàng ngồi đây".
Tiên rằng: "Nàng xích lại đây,
Nói ra tên h�? tượng nầy ta nghe".

Nguyệt Nga lòng rất kiên dè,
Mặt th�?i giống mặt, còn e lạ ngư�?i.
Ngồi che tay áo hổ ngươi,
Vân Tiên thấy vậy mỉm cư�?i một khi.
Rằng: "Sao nàng chẳng nói đi,
Hay là ta h�?i động chi chăng là?"
Nguyệt Nga khép nép thưa qua:
"Ngư�?i trong bức tượng tên là Vân Tiên.
Chàng đà v�? chốn cửu tuy�?n,
Thiếp lăm tr�?n đạo lánh mi�?n gió trăng".
Vân Tiên nghe nói h�?i phăng:
Chồng là tên ấy, vợ rằng tên chi?"
Nàng bèn t�? thiệt một khi,
Vân Tiên vội vã xuống quì vòng tay.
Thưa rằng: "May gặp nhau đây,
Xin đ�?n ba lạy sẽ bày nguồn cơn.
�?ể l�?i thệ hải minh sơn,
Mang ơn trước phải đ�?n ơn cho rôì.
Vân Tiên vốn thiệt là tôi,
Gặp nhau nay đã phỉ rồi ước mơ"
Nguyệt Nga bảng lảng bơ lơ,
Nửa tin rằng thật, nửa ng�? rằng ai.
Thưa rằng: "�?ã thiệt tên Ngài,
Khúc nôi xin cứ đầu bài phân qua".
Vân Tiên dẫn tích xưa ra,
Nguyệt Nga khi ấy khóc oà như mưa.
Ân tình càng kể càng ưa,
Mảng còn bịn rịn tr�?i vừa sáng ngay.

[Bachy]

Hớn Minh tương hội tẩu nương
�?ệ huynh sum h�?p vui dư�?ng xiết bao


Xảy nghe quân ó vang vầy,
Bốn b�? rừng bụi khắp bày can qua.
Vân Tiên lên ngưạ trở ra,
Thấy c�? đ�? chữ hiệu là Hớn Minh.
Hớn Minh khi ấy dừng binh,
Anh em mừng rỡ t�? tình cùng nhau.
Minh rằng: "Tẩu tẩu ở đâu,
Cho em ra mắt chị dâu thể nào?"
Vân Tiên rước Hớn Minh vào,
Nguyệt Nga đứng dậy miệng chào có duyên.
Minh rằng: "Tưởng chị ở Phiên,
Quyết đem binh mã qua mi�?n Ô Qua,
May đâu sum hiệp một nhà,
Giặc đà an giặc, khải ca hồi trào".
Tiên rằng: "Nàng tính thể nào?"
Nàng rắng: "Chàng hãy v�? trào tâu lên.
Ng�? nh�? lượng cả b�? trên,
Lệnh tha tội trước mới nên v�? nhà".
Tiên, Minh trở ngựa đ�?u ra,
�?em binh trở lại tri�?u ca đ�? hu�?.

[Bachy]

Vân Tiên khải tấu án oan.
Sở Vương thưởng phạt tri�?u đàng công minh

Sở Vương nghe Trạng Nguyên v�?,
Sai quân tiếp rước vào k�? bên ngai.
Sở Vương bước xuống kim giai,
Tay bưng chén rượu, thưởng tài Trạng Nguyên.
Phán rắng: "Trẩm sợ nước Phiên,
Có ngư�?i Cốt �?ột phép tiên lạ lùng.
Nay đà trừ Cốt �?ột xong,
Thiệt Tr�?i sinh Trạng giúp trong nước nhà.
Phải chi trước có Trạng ra,
Làm chi nên nỗi Nguyệt Nga cống Hồ".
Lệnh truy�?n mở yến trào đô.
Rày mừng trừ đặng giặc Ô Qua rồi.
Trạng Nguyên quì tâu một hôì,
Nguyệt Nga các việc khúc nôi rõ ràng.
Sở Vương nghe tấu ngỡ ngàng,
Phán rẳng: "Trẩm tưởng rằng nàng ở Phiên.
Chẳng ng�? nàng với Trạng Nguyên,
Cùng nhau trước có nhân duyên thuở đầu".
Thái Sư trước bệ quì tâu:
"Ô Qua dấy động qua mâu cũng vì,
Trá hôn oán ấy nên gây,
Nguyệt Nga nàng thiệt tội thì khi quân".
Trạng Nguyên mặt đ�? phừng phừng,
Bèn đem bức tượng quì dưng làm bằng.
Sở Vương xem tượng phán rằng:
Nguyệt Nga trinh tiết ví bằng ngư�?i xưa.
Thái Sư trước chẳng lo lừa,
Thiếu chi dân thứ phải đưa tới nàng.
Dầu cho nhật nguyệt rõ ràng,
Khôn soi chậu úp cũng mang tiếng đ�?i.
Ngay gian sao cũng có Tr�?i,
Việc nầy vì trẩm nghe l�?i nên oan.

Trạng Nguyên tâu trước trào đảng:
"Thái Sư trữ dưỡng tôi gian trong nhà.
Trịnh Hâm là đứa gian tà,
Hại tôi buổi trước cũng đà bao phen".
Sở Vương phán trước bệ ti�?n:
"Những ng�? tướng ng�?, tôi hi�?n mà thôi.
Vậy cũng đạo chúa nghĩa tôi.
Thái Sư muốn cướp ngôi chín trùng.
Hán xưa có gã �?ổng Công.
Nuôi thằng Lữ Bố cướp dòng nhà Lưu.
�?�?i xưa tôi nịnh biết bao,
Thái Sư nay cũng khác nào đ�?i xưa.
Thấy ngư�?i trung chính chẳng ưa,
Rấp ranh kế độc, lập lừa mưu sâu.
Trịnh Hâm tội đáng chém đầu,
Ấy là mới hết ngư�?i sau gian tà".
Sở Vương phán trước trào ca,
Thái Sư cách chức v�? nhà làm dân.
Trịnh Hâm làm đứa bạo thần,
Giao cho quốc trạng xử phân pháp hình.
Nguyệt Nga là gái tiết trinh,
Sắc phong quận chúa hiển vinh rỡ ràng.
Kiêù Công xưa mắc tội oan,
Trẩm cho phục chức làm quan �?ông Thành.
Trạng Nguyên dẹp giặc đã thành,
Kiệu trương tán phụng cho đành vinh hoa.

[Bachy]

Vân Tiên gặp lại tiểu đồng
Ơn đ�?n, oán xoá chính công phân bình

Bãi chầu chư tướng trở ra,
Trạng Nguyên m�?i hết đ�?u qua dinh ngồi.
H�? Vương, h�? Hớn, h�? Bùi,
Cùng nhau uống rượu, đ�?u vui, đ�?u cư�?i.
Trạng Nguyên mới h�?i một l�?i:
"Trịnh Hâm tội ấy các ngư�?i tính sao?"
Truy�?n quân dẫn Trịnh Hâm vào,
Mặt nhìn khắp hết miệng chào các anh.
Minh rằng: "Ai mượn kêu anh?
Trước đà đem thói chẳng lành th�?i thôi.
Kéo ra chém quách cho rồi,
�?ể chi gai mắt đứng ngôì căm gan".
Trực rắng: "Minh nóng nói ngang,
Giết ruồi đâu xứng gươm vàng làm chi.
Xưa nay mấy đứa vô nghì,
Dẫu cho có sống làm gì nên thân?"
Hâm rắng: "Nh�? lượng cố nhân,
Vốn em mới dại một lần xin dung".
Trạng rằng: "Hễ đứng anh hùng,
Nào ai có giết đứa cùn làm chi.
Thôi thôi ta cũng rộng suy,
Truy�?n quân mở trói đuổi đi cho rôì.
Hâm rằng: " Kh�?i giết rất vui,
Vội vàng cúi lạy chân lui ra v�?.
Còn ngươi Bùi Kiệm máu dê,
Ngồi chai b�? mặt như d�? thịt trâu.
Hớn, Minh, Tử Trực vào tâu,
Xin đưa quốc trạng kịp chầu vinh qui.
Một ngư�?i Bùi Kiệm chằng di,
Trong lòng hổ thẹn mình vì máu dê.
Trạng Nguyên xe giá chỉnh t�?,
Sai quân hộ vệ rước v�? Nguyệt Nga.
Bạc vàng đem tặng Lão Bà,
Nguyệt Nga từ tạ thẳng qua �?ông Thành.
Võng đi�?u, gươm bạc, l�?ng xanh,
Trạng Nguyên, Tử Trực, Hớn Minh lên đàng.

Trịnh Hâm v�? tới Hàn Giang,
Sóng thần nổi dậy thuy�?n chàng chìm ngay.
Trịnh Hâm bị cá nuốt rày,
Thiệt Tr�?i báo ứng lẽ nầy rất ưng.
Thấy vầy nên dửng dừng dưng,
Làm ngư�?i ai nấy thì đừng bất nhân.
Tiểu đồng trước giữ mồ phần,
Ngày qua tháng lại đã gần ba năm.
Của đi khuyên giáo mấy năm,
Tính đem hài cốt v�? thăm quê nhà.
Hi�?m chưa thuê đặng ngư�?i ta,
Còn đương thơ thẩn vào ra �?ại �?�?,
Trạng Nguyên khi ấy đi v�?,
Truy�?n quân bày tiệc, lo b�? tế riêng:
“Tiểu đồng hồn bậu có thiêng,
Thảo tình thầy tớ lòng thi�?ng ngày nay�?.
�?�?c văn nhớ tới châu mày,
�?ôi hàng luỵ ng�?c tuôn ngay ròng ròng.
Ngư�?i ngay Tr�?i Phật động lòng,
Phút đâu ngó thấy tiểu đồng đến coi.
Trạng Nguyên còn hãy sụt sùi,
Ngó lên bài vị lại xui lòng phi�?n.
Tiểu đồng nhắm ngửa, nhìn nghiêng�?
Ông nầy sao giống Vân Tiên cũng kỳ?
Ông nào mất xuống âm ti,
Ông nào còn sống nay thì làm quan?�?
Trạng Nguyên khi ấy h�?i chàng:
“Phải ngươi �?ồng Tử mắc nàn chốn ni?�?
Mấy năm tớ mới gặp thầy,
Cùng nhau kể nỗi đắng cay từ ngần.
“Ai dè còn thấy bổn quan,
Ba năm gìn giữ mồ hoang đã rồi�?.
Trạng Nguyên khi ấy mừng vui,
Tớ thầy sum hiệp tại nơi �?ại �?�?.
�?oạn thôi xe giá ra v�?,
Tuần du phút đã gần k�? Hàn Giang.

[Bachy]

Lưới Tr�?i chẳng thứ kẻ gian
Mẹ con h�? Võ khóc than muộn màng

Võ Công từ xuống suối vàng,
Thể Loan cùng mụ Quỳnh Trang đeo sầu.
Mẹ con những mảng lo âu,
Nghe Vân Tiên sống gặp chầu công danh,
Cùng ta xưa có ân tình.
Phải ra đón rước lộ trình h�?a may.
Loan rằng: "Mình ở chẳng hay,
E ngư�?i còn nhớ những ngày trong hang".
Trang rằng: "Con có hồng nhan,
Cho chàng thấy mặt th�?i chàng cũng ưa.
Ví dầu còn nhớ tích xưa,
Mẹ con ta lại đổ thừa Võ Công".
Cùng nhau bàn luận đã xong,
Soi gương đánh phấn ra phòng rước duyên.
Nay đà tới thứ Trạng Nguyên,
Hàn Giang đã tới bỗng li�?n đóng quân.
Bạc vàng, châu báu, áo quần,
Trạng Nguyên đem tạ đáp ân Ngư, Ti�?u.
Ngư, Ti�?u nay đặng danh nêu,
Ơn ra một buổi cuả nhi�?u trăm xe.
Trạng Nguyên chưa kịp trở v�?,
Thấy Quỳnh Trang đã đứng k�? trong quân.
Trang rằng: "Tưởng chữ hôn nhân,
Mẹ con tôi đến để mừng Trạng Nguyên.
Võ Công đã xuống huỳnh tuy�?n,
Xin thương lấy chút thuy�?n quyên phận nầy".
Trạng rằng: "Bưng bát nước đâỳ,
�?ổ ngay xuống đất hốt rày sao xong.
Oan gia nợ ấy trả xong,
Thiếu chi nên nỗi mà mong tới đòi".
Hớn Minh, Tử Trực đứng coi,
Cư�?i rằng: "Hoa khéo làm mồi trêu ong.
Khen cho lòng chẳng thẹn lòng,
Còn mang mặt đến đèo bòng nỗi chi?
Ca ca sao chẳng chịu đi,
V�? cho tẩu tẩu để khi xách giày".
Mẹ con đứng thẹn thuồng thay,
Vội vàng cúi lạy chân rày trở ra.
Trở v�? chưa kịp tới nhà,
Thấy hai con c�?p chạy ra đón đàng.
Thảy đ�?u bắt mẹ con nàng,
�?em vào lại b�? trong hang Thương Tòng.
Bốn b�? đá lấp bịt bùng,
Mẹ con than khóc khôn trông ra rồi.
Tr�?i kia quả báo mấy hồi,
Tiếc công son điểm phấn dồi bấy lâu.
Làm ngu�?i cho biết nghĩa sâu,
Gặp cơn hoạn nạn cùng nhau cho tròn.
�?ừng đừng theo thói mẹ con,
Thác đà mất kiếp, tiếng còn bia danh.

[Bachy]

Vinh quy bái tổ rỡ ràng
Lục, Ki�?u hai h�? trao sang tơ hồng

Trạng Nguyên v�? tới �?ông Thành,
Lục Ông trước đã xây dinh ở làng.
Bày ra sáu lễ sẳn sàng,
Các quan đi h�? cưới nàng Nguyệt Nga.
Sui gia đã xứng sui gia,
Rày mừng hai h�? một nhà thành thân.
Trăm năm biết mấy tinh thần,
Sinh con sau nối gót lân đ�?i đ�?i.

(Phần chữ và phân đoạn một phần
là theo ý riêng của BY)

[tram_y]

Hoan hô Bạch Y đã b�? nhi�?u thì gi�? để đăng tr�?n bộ Lục Vân Tiên.