Văn Miếu được xây dựng từ đá»?i vua Lý Thánh Tông, niên hiệu Thần vũ thứ 2 (1070). Ä?ến năm 1076, vua Lý Nhân Tông mới chính thức thành lập Quốc Tử Giám tại đây. Do vậy, Văn Miếu - Quốc Tử Giám là tên gá»?i chung cho di tích văn hóa này nhưng năm thành lập Văn Miếu và Quốc Tử Giám cách nhau đến 6 năm.

Quốc Tử Giám là trưá»?ng đại há»?c đầu tiên của nước ta, và được xem như là một trong những trưá»?ng đại há»?c lâu đá»?i nhất trên thế giới. Ban đầu, Văn Miếu là nơi thá»? Khổng Tử, đến đá»?i vua Lý Nhân Tông, nơi này trở thành nơi há»?c tập của các hòang tử, hòang thân và con em các quan lại trong triá»?u, phải đến năm 1243, các con cái nhà thưá»?ng dân, nhưng há»?c giá»?i, hiếu há»?c mới được vào Quốc Tử Giám.

Quốc Tử Giám đã trải qua nhiá»?u lần đổi tên. Năm 1236, vua Trần Thái Tông đổi Quốc Tử Giám thành Quốc Tử Viện. Năm 1243, lại đổi vá»? tên cũ. Năm 1257, nơi này mang một tên mới là Quốc Há»?c Ä?ưá»?ng.

Ngòai hiện vật lịch sử nổi tiếng nhất là 82 tấm bia tiến sĩ bằng đá được vua Lê Thánh Tông cho xây dựng lên từ 1482 để khắc tên những ngưá»?i đậu tiến sĩ từ khoa thi năm 1442. Từ khoa thi này đến khoa thi năm 1789 có tổng số khoa thi là 149 với 2413 vị tiến sĩ, nhưng đến nay chỉ còn lại 82 tấm bia, trên đó có những danh nhân của đất nước như: nhà tóan há»?c Lương Thế Vinh, nhà Sử há»?c Ngô Sĩ Liên, nhà Bác há»?c Lê Quý Ä?ôn, nhà chính trị ngá»?ai giao Ngô Thì Nhậm... Văn Miếu - Quốc Tử Giám còn có Khuê Văn Các, nhà Bái Ä?ưá»?ng, và Hậu cung còn giữ được nhiá»?u bô phận kiến trúc và bức chạm của thá»?i Lê...

Văn Miếu - Quốc Tử Giám có khuôn viên hình chữ nhật, có tưá»?ng bao bằng gạch bát tràng, trong đó được chia làm 5 khu: khu thứ nhất, bắt đầu từ cổng chính là Văn Miếu Môn, sau đó là Ä?ại Trung Môn với Khuê Văn Các. Khu thứ ba là Ä?ại Thành Môn với Thiên Quang Tỉnh là một chiếc hồ thơ mộng. Khu thứ tư và thứ năm là nơi thá»? phụng các bậc danh nho như Trương Hán Siêu, Chu Văn An, ... Tại đây có các di vật quý giá như chiếc chuông Bích Ung, nhà Ä?ại Bái và Hậu cung. Ngày xưa, khu này cũng là nơi ở của các môn sinh.

Văn Miếu - Quốc Tử Giám là một biểu tượng sâu sắc cho tinh hoa của lịch sử và văn hóa Việt Nam.

...

Sưu tầm