Trang sách cuộc đ?i anh


TT - Bạn trẻ thân mến, trên tay bạn đang là một cuốn sách bình thư?ng như bao cuốn sách khác bạn đã thấy và đã cầm lên trong đ?i, nhưng tôi mong bạn tĩnh tâm lại giây phút, nhìn vào chân dung một con ngư?i hiện hình trên bìa và đ?c vào dòng chữ dưới tên sách.

Khi đó bạn sẽ cảm thấy tay mình như trĩu xuống và tim mình đập gấp lên. Trên tay bạn bây gi? không phải là cuốn sách bình thư?ng nữa, không phải là cuốn sách nữa, mà là một cuộc đ?i, một số phận. Bạn sẽ đ?c vào trang sách và bạn sẽ thấy mình đang đ?c một trái tim, đ?c một tâm hồn của một con ngư?i (*).

Bạn trẻ thân mến, ngư?i bạn gặp trên trang sách này là một ngư?i trai Hà Nội. Khi anh bước chân vào ngưỡng cửa đại h?c là khi cuộc chiến tranh VN đang th?i kỳ căng thẳng, ác liệt nhất.

Anh h?c gi?i, cả “xã hội? và “tự nhiên? như th?i ấy thư?ng nói, nghĩa là cả văn và toán, ở trung h?c anh đoạt giải nhất thi h?c sinh gi?i văn toàn mi?n Bắc, ở đại h?c anh là sinh viên xuất sắc của khoa toán - cơ đại h?c Tổng hợp Hà Nội. Anh có thể được ch?n một con đư?ng khác vào đ?i. Nhưng anh, và cả thế hệ anh, năm tháng ấy đã cởi áo sinh viên khoác lên mình áo lính. Không có sự lựa ch?n nào khác khi tổ quốc lâm nguy.

Và anh, như một ngư?i trai thế hệ, đã chấp nhận và dấn thân. Dấn thân không theo nghĩa hiện sinh mà theo nghĩa yêu nước.

Bạn trẻ thân mến, ngư?i trai Hà Nội ấy đã vĩnh viễn nằm xuống mảnh đất Quảng Trị hơn 30 năm v? trước. Hôm nay, sau 30 năm ngày chiến tranh khép lại, bạn đang có trên tay mình những tâm tình của anh qua cuốn sổ nhật ký quân ngũ anh ghi trong quãng th?i gian huấn luyện tân binh.

Anh trải lòng mình chân thật qua những cảm nhận lắng nghe hồn nhiên, tinh tế rung động trước những vùng đất anh qua, những con ngư?i anh gặp, của một hồn thơ đang khao khát bộc lộ, một tình yêu khao khát t? bày, một đầu óc khao khát nhận thức.

Anh ghi cho mình và chỉ cho mình thôi. Cuốn sổ này anh g?i là “Chuyện đ?i?. Bây gi? bạn đ?c nó bạn sẽ thấy nó vừa là nhật ký, vừa như một cuốn sổ tự tu dưỡng, lại vừa như những ghi chép sáng tác văn h?c. Những con chữ ở đây, bạn hãy nhớ, đã được ghi bằng bút mực trên đư?ng hành quân. Nét mực còn nguyên và những gì chứa đựng trong chữ thì còn mãi.

Bạn trẻ thân mến, có một tình yêu của một lứa đôi Hà Nội nơi cuốn sách bạn đang đ?c. Một tình yêu lý tưởng tiêu biểu của thanh niên th?i chiến tranh ấy. Chàng trai ra trận, cô gái đi h?c xa, tình yêu vượt th?i gian và không gian chín lên trong tình cảm nhớ thương mong ngóng đợi ch? hi v?ng của hai ngư?i.

Chị đã h?i anh câu h?i hạnh phúc là gì khi hai ngư?i còn là h?c sinh. Câu h?i hạnh phúc bao lứa đôi th?i chiến đã h?i và tìm cách định nghĩa cho mình, cho ngư?i mình yêu. Và khi vào lính anh đã viết thư cho chị hẹn ngày 30-4-1975 anh v? gặp chị và sẽ trả l?i. Bạn có ngạc nhiên không khi thấy một sự trùng hợp kỳ diệu đến thế!

L?i hẹn hò như tiên tri ấy của Nguyễn Văn Thạc đã ngân một nốt trầm lắng trong lòng ngư?i con gái anh yêu, trong lòng những ngư?i cùng thế hệ, và đ?ng lại hôm nay một ni?m bi tráng. Ngày 30-4-1975 đã qua nhưng Nguyễn Văn Thạc không v?, bao nhiêu ngư?i nữa như anh không v?. Câu h?i hạnh phúc vẫn đi tìm câu trả l?i ở phía trước...

Cuốn sổ ghi chép này dừng lại tại ngã ba ?ồng Lộc ngày 3-6-1972 khi anh chuẩn bị vào chiến trư?ng. Những dòng cuối cùng anh viết dư?ng như gấp gáp: “Kính chào hậu phương. Chào gia đình và ngư?i tôi yêu. ?êm nay tôi đi. Nhất định có ngày trở v? thủ đô yêu quí của lòng tôi?.

Hơn một tháng sau anh đã hi sinh khi tuổi chớm hai mươi. Cũng như bao ngư?i lính khác, anh bình thản vào trận, bình thản biết mình có thể ngã xuống. Và cái anh để lại cho đ?i, khi sự sống đã hiến dâng cho đất nước, là cuốn sổ ghi chép này và những bức thư gửi cho gia đình và ngư?i con gái anh yêu.

Ngư?i trai Hà Nội đang trò chuyện với bạn v? mình, v? thế hệ mình trên những trang sách này có một cái tên bình dị: Nguyễn Văn Thạc. Anh viết cái sống của mình khi đang là anh lính binh nhì.

Và trước khi để bạn đ?c ngẫm vào trang viết cuộc đ?i anh, tôi xin dẫn lại những dòng anh gửi gắm lại cho bạn, cho tôi, cho tất cả những ai đang được sống hôm nay: “Ừ, nếu như tôi không trở lại - Ai sẽ thay tôi viết tiếp những dòng sau này? Tôi chỉ ao ước rằng ngày mai, những trang giấy còn lại đằng sau sẽ toàn là những dòng vui vẻ và đông đúc. ?ừng để trống trải và bí ẩn như những trang giấy này?.

Bạn trẻ thân mến, bạn có cuốn sách này chưa? Và bạn đã d?n mình để bước vào khoảng “trống trải và bí ẩn? của một con ngư?i mãi mãi tuổi hai mươi chưa?

PHẠM XUÂN NGUYÊN