-
Số Ä?á»? - Vũ Trá»?ng Phụng
Chương 1
Sá»? Ä?ÀO HOA CỦA XUÂN TÓC Ä?Ỏ
MINH*VĂN=VĂN MINH
LÒNG THƯƠNG NGƯỜI CỦA BÀ PHÓ Ä?OAN
Lúc ấy vào độ 3 giá»? chiá»?u, một ngày thứ năm.
Trong khu sân quần mà bên ngoài là những hàng ruối kín mít, chỉ có một sân hữu là được hai ngưá»?i Pháp dùng đến. Hai đứa trẻ nhá»? tuổi uể oải đi nhặt những quả bóng để nén cho hai ngưá»?i Tây. Mồ hôi ướt đầm áo, hai ngưá»?i này cũng chơi uể oải như những nhà thể thao bất đắc dĩ khác.
- xanh ca! (#1)
- xanh xít! (#2)
Những câu hô như vậy chen lẫn những tiếng bồm bộp của những quả ban bị đánh đi, như giữ nhịp cho khúc âm nhạc của mấy vạn con ve sầu.
Ngoài đưá»?ng ở vệ hè, một ngưá»?i bán nước chanh, ngồi chồm chỗm trên càng xe, đương nói chuyện với một ngưá»?i bạn đồng nghiệp.
- Quái, thứ năm gì mà vắng thế!
- Chốc nữa há»? mới lại chứ? Bây giá»? mới hơn ba giá»?. Từ hôm nay trở đi, há»? tập gấp, chắc ngày nào cũng phải luyện chứ chả cứ thứ năm thứ bảy hay chủ nhật...
- Thế à? Sao biết?
- Mê đi! Ba bốn tháng nữa, đức vua ra đây, lại còn gì! Chuyến này sẽ có cúp oai ghê... Các anh các chị gá»?i là tập mửa mật.
Trên hè, dưới bóng cây gạo, một ông thầy số đã có tuổi ngồi bình tĩnh nhìn cái cháp, nghiên mực, miếng son, ống bút, với mấy lá số tử vi mẫu, thỉnh thoảng lại ngáp một cái như một nhà triết há»?c chân chính. Cách đấy mưá»?i bước, Xuân Tóc Ä?á»? ngồi tri kỷ với một chị hàng mía. Thương mại? Không! Ấy là một cuộc tình duyên, với, hơn nữa - theo lối gá»?i của những ông làm báo - một cuộc tình duyên của Bình dân (chữ B hoa).
Là vì Xuân Tóc Ä?á»? cứ sấn sổ đưa tay toan cướp giật ái tình...
-... Cứ ỡm á»? mãi!
- Xin một tị! Xin một tị tỉ tì ti thôi!
- Khỉ lắm nữa!
- Lẳng lơ thì cũng chẳng mòn...
- Thật đấy. Chính chuyên cũng chẳng sơn son để thá»?! Nhưng này! Duyên kia ai đợi mà chá»?? Tình kia ai tưởng mà tơ tưởng tình? Hàng đã ế bá»? mẹ ra thế này này, mua chẳng mua giúp lại chỉ được cái bộ ếm...
Xuân Tóc đá»? đứng phăng lên, anh hùng mà nói dỗi:
- Ä?ây không cần!
Chị hàng mía lưá»?m dài một cái, cong cớn:
- Không cần thì cút vào trong ấy có được không?
Xuân Tóc Ä?á»? lại cưá»?i hí hí như ngựa rồi ngồi xuống...
- Nói đùa đấy, chứ đây mà lại chả cần đấy thì đấy cần đếch gì đây? Thôi đi, làm bộ vừa vừa chứ... Bán một xu nào.
- Ừ! Ứ! Ä?ưa tiá»?n ngay ra đây xem!
Rút ở túi quần sau một cái mù soa, cởi một nút buộc như một cái tai lợn, Xuân Tóc Ä?á»? đập đồng hào ván xuống thá»?m gạch xi măng đánh keng một cái rất oanh liệt.
Trong khi chị hàng mía cầm một tấm để róc vá»? thì Xuân lải nhải tự cổ động cho mình:
- Năm hào còn hai đấy! Tối hôm qua mất ba hào. Thết bạn cẩn thận... Hai hào vé đi tuần trong Hý viện rồi lại bát phở tái năm. Chơi thế mới chánh chứ? Công tử bột thì cũng chúa đến thế là cùng... Ấy ăn tiêu rộng như thế mới chết! Ä?ây bảo đấy vá»? đây phải lo thì khá»?i ăn chơi, thì đấy mãi chả nghe!
Chị hàng mía làm thinh, Xuân nhồm nhoàm nhai mía, lấy bã ném vào một cái cột đèn. Sau cùng, hắn chùi tay vào quần, đứng lên vươn vai... Chị hàng mía đưa trả hào chín tiá»?n thừa thì hắn khoanh hai tay sau lưng không nhận.
- Bá»? hộ vào túi quần... Thá»?c tay vào!
Bực mình, chị hàng để tiá»?n dưới đất thì hắn cúi xuống nhặt lấy vậy.
- Chả nưới mẹ gì cả! Than ôi cái cảnh đêm thu tịch mịch càng làm như gợi khách đa sầu!
Vừa hát mấy câu cải lương Nam Kỳ, hắn vừa đá»?ng đảnh tiến đến chỗ ông thầy số. Hắn đứng nhìn ông già hồi lâu như một anh dân quê lần đầu đứng trước cái chuồng khỉ của bà Bé Tý, rồi nói lớn:
- Xem một quẻ đây!
ông cụ tỉnh cơn ngủ gật tức khắc, lôi ngay cái bút lông gài ở tai xuống nhanh nhẹn chẳng kém những thầy cảnh sát lúc biên phạt.
- Hai hào! Hai hào một lá, có bằng lòng thì....
- Một hào đấy! Bói rẻ còn hơn ngồi không.
- Ừ, thì đặt tiá»?n đi vậy...
- Thì đặt! Ä?ây không cần!
Hắn ngồi xuống chiếu, để lên nắp cháp hào chỉ. Ông thầy lấy giấy bản, loay hoay mài mực, nhổ vài ba bãi nước bá»?t vào nghiên mực, rồi cầm bút há»?i:
- Ngày sinh, tháng đẻ, nói ra.
- Hai mươi nhăm tuổi đấy, bố ạ! Tháng mưá»?i, ngày rằm, giá»? gà lên chuồng.
ông thầy bò nhoài trên chiếc chiếu, trước khi viết lên giấy còn lẩm nhẩm đá»?c trong mồm và bấm trên ngón tay. Xuân Tóc Ä?á»? khoanh tay quanh hai đầu gối, để cằm tì lên một cổ tay. Ông thầy vừa viết vừa nói:
- Tuần triệt đương đầu kiếp không thân mệnh....
Âm dương tuần triệt tại tiá»?n,
Cha mẹ ắt hẳn chơi tiên thưở nào.
Nếu nói đúng giá»? thì số này phải bồ côi sớm.
- Ä?úng đấy! Ä?úng!
- Lúc thiếu thá»?i thì cậu vất vả lắm.
- Khá!
- À, mà số này cũng không xấu lắm đâu.
Khốc hư tý ngá»? cư quan
Tiếng tăm rậy khắp giang sơn một thá»?i.
Sau này danh phận cũng to cơ đấy!
- Ä?ược! Thế bao giá»??
- Từ năm nay trở đi đã mở vận đấy.
- Chưa thấy gì cả.
- Cuối năm sẽ thấy.
- Từ đầu năm đến giá»? đã phát những gì?
- Ä?ầu năm đến giá»? chỉ phát sao đào hoa thôi... !
- Thế là thế nào?
- Nghĩa là những chuyện giai gái thì dễ ăn thua lắm.
Xuân Tóc Ä?á»? vỗ tay đôm đốp như những khi nó thấy bá»?n quần vợt đánh được một miếng hay. Rồi nó nói ngậu sị.
- Ä?úng ghê! Ä?úng ghê! Hôm qua, lúc tan hát, đi qua ngõ Sầm Công thì có ba bốn chị chạy ùa ra, vây chung quanh, kéo tay, níu áo, tình bá»? mẹ ra ấy! Xin chịu thầy.
Rồi quay lại doa. chị hàng mía:
- Phải biết!
Rồi khẽ nói với ông thầy:
- Ngay như con bé bán mía này thì cũng "nước nôi" đến nơi chứ có không đâu! Cụ đoán đáng đồng tiá»?n lắm.
Lúc ấy có một chiếc xe hơi hòm đầu nhá»?n, đuôi nhá»?n, đỗ ngay trước cửa sân quần. Cửa xe mở, một bà trạc ngoại tứ tuần mà y phục còn trai lơ hơn của các thiếu nữ, mặt bự ra những son và phấn, tóc đen lay láy nhưng mà quăn quăn, cả ngưá»?i nặng ít ra cũng bẩy mươi cân, nhưng cái khăn vành giây đúng mốt hết sức thì lại nhá»? xíu và ngắn ngủn có một mẩu, một tay cầm một cái dù thật tý hon và một cái ví da khổng lồ, tay kia ôm một con chó bé trông kỳ dị như một con kỳ lân, bước xuống đất một cách nặng ná»? vất vả. Rồi đến một chàng thiếu niên cao ngẳng, gầy đét, lộ hầu, hai mắt như ốc nhồi, tóc cũng uốn quăn. Âu phục lối du lịch, chui ở xe ra đưa tay cho một thiếu nữ mặc quần đùi trắng, tóc búi, giầu cao su, tay cắp hai cái vợt, chui ra sau cùng. Cả ba đủng đỉnh vào sân.
Mải nghe đoán số, Xuân Tóc Ä?á»? không trông thấy những ngưá»?i ấy. Hắn cứ việc cắt nghĩa mãi cái số đào hoa và há»?i dồn ông thầy:
- Sau này có giàu không? Hay chỉ có danh giá hão?
- Giàu thì chả giàu gì nhưng cũng phong lưu.
Câu đoán ấy khiến Xuân ta nghĩ ngợi, mơ mộng.
Lúc mới 9 tuổi, nó đã phải đi ở nhá»? nhà một ngưá»?i bác há»?, há»? thúc bá. Bác nó nuôi nó thay đầy tớ và được cả há»? khen là nuôi cháy bồ côi. Nhưng một hôm nó bị đánh một trận và bị đuổi đi. Bác gái nó tắm, nó đã khoét một chỗ phên nứa để nhìn! Từ đấy, thằng Xuân lấy đầu hè xó cửa làm nhà, lấy sấu ở các phố, cá hồ Hoàn Kiếm làm cơm. Nó đã bán phá xa, bán nhật trình, làm chạy hiệu rạp hát, bán cao đan hoàn tán trên xe lửa, và vài ba nghá»? tiểu xảo khác nữa. Ã?nh nắng mặt trá»?i làm cho tóc nó đá»? như tóc Tây. Cảnh ngộ đó tạo nó nên một đứa hoàn toàn vô giáo dục, tuy nó tinh quái lắm, thạo đá»?i lắm. Nó mới xin được chân nhặt bóng trong sân quần độ trong vòng một năm nay thôi. Nhưng nó đánh quần chóng hay lắm nên được hội viên Pháp và Nam có lòng yêu, được trá»?ng đãi một chút. Mộng tưởng của nó là sẽ có ngày được oai như Chim, Giao (#3) nếu hạnh phúc dắt đến cho nó một ông bầu. Bây giá»? thì nó cam tâm yên phận là một thằng nhặt bóng. Tuy nhiên nó cũng mừng đã tìm được nghá»? ấy, cái nghá»? tuy hèn nhưng còn có thể hy vá»?ng được chút danh thơm. Bán lạc, trèo sấu, câu cá, làm lính chạy cá»? hiệu, những nghiệp ấy chỉ dắt đến một chỗ tắc tị. Phong trào thể thao, phong trào bình dân khiến nó lắm lúc tự kiêu tự đắc lạ lùng.
- Cụ trông mặt tôi mai sau có phất được không?
ông thầy ngắm nghía cái đầu tóc đá»?, cái trán lép, cái quai hàm to, cái nhân trung dài, hai cái tai đầy đặn ấy, rồi gật gù:
- Khá lắm! Hậu vận khá lắm! Chỉ tiếc cái tóc không được đen.
- Mẹ kiếp! Chứ xưa nay có mũ bao giá»? đâu mà tóc chả đá»?!
Chợt từ sân quần có một đứa bé chay ra gá»?i rầm nó lên mà rằng:
- Kìa anh Xuân! Không vào đi? Tiểu thư đã đến đấy! Không có ngưá»?i, anh không vào đi à?
Xuân Tóc Ä?á»? há»?i:
- Tiểu thư à?
- Phải! Con Văn Minh có cái thằng chồng ta đặt tên là Cà Kếu ấy mà. Cả con mẹ Phó Ä?oan cũng đến xem, lại đòi chơi nữa!
Xuân Tóc Ä?á»? đứng lên, dặn ông thầy:
- Cứ viết đi, rồi chiá»?u hay mai tôi lấy, cụ nhé! Nhớ hộ là tiá»?n rồi. Nào! Vào ken cá»? ban(#4) với mỹ nhân cho nó hoa đào một thể!
Ä?i qua chị hàng mía, thằng Xuân cưá»?i tình, nháy một cái.
- Ơ voa (#5) nhé! Mai nhé!
Rồi nó chạy vào sân bên tả là chỗ ba ngưá»?i đợi.
- Lạy cụ lớn ạ! Lạy ông! Lạy bà!
Cặp vợ chồng Văn Minh khẽ cúi đầu đáp, nhưng bà Phó Ä?oan nguẩy một cái. Thiếu phụ cưá»?i, đưa mắt cho chồng. Ngưá»?i này bảo Xuân:
- Bà tôi không thích kiểu cách thế.
Bà Phó Ä?oan mắng luôn Xuân Tóc Ä?á»?:
- Anh ngu lắm! Cụ gì? Tôi chỉ mới đáng tuổi là mẹ anh thôi. Cụ thì ra đẻ được ra mẹ anh nữa kia à? Mà mẹ anh thì...
- Lạy bà lớn ạ, cháu lỡ lá»?i, bà lớn tha cho.
Sau khi cái cơn thịnh nộ của một me tây chân chính nguội đi rồi, Xuân cầm cái vợt chạy ra phía sân kia. Bộp bộp, ban bay đi bay lại... Bộ đùi trắng nõn của cô Văn Minh làm cho Xuân đánh lỗi mấy quả đầu, và làm cho cô này có cái ảo tưởng là mình chơi cừ hơn xưa.
Vẫn còn hầm hầm, bà Phó Ä?oan lầu nhầu:
- Cái dân An Nam ngu thật!
Thiếu niên đáp:
- Dì chấp cái hạng ấy làm quái gì!
- Dễ tôi cũng phải tập thể thao mới được, không có chả mấy lúc mà già.
- Ồ! Nếu thế thì Văn Minh tôi xin ký cả hai tay! Thật không hở dì? Dì thích tập thể thao? Một cuộc đắc thắng của thể thao! Một cuộc tiến bộ của nước Việt Nam! Sự cưá»?ng thịnh của nòi giống!
ông ấy nói thế một cách sốt sắng chẳng kém những ngưá»?i gầy gò ốm yếu không há»? tập thể thao bao giá»? và chỉ xui giục kẻ khác. Nguyên do ông ấy là một du há»?c sinh quay vá»? tổ quốc mà không có một mảnh văn bằng nào cả.
Hình như ở bên Pháp, ông là bạn thân của những nhà chính trị đã từng làm thứ trưởng, thượng thư, văn hào, vân vân, những vị có danh tiếng mà báo chí Việt Nam cũng nhắc nhá»?m tới. Sở Liêm Phóng Securité đã cắt hai viên thám tử đi dò ông. Sau ba tháng ròng rã hai viên thám tử chỉ thấy những hành tung bí mật của ông là: hút thuốc lá Camel. Vá»? sau ông lấy vợ giàu. Có vợ rồi, ông đặt là Văn Minh. Sở Liên Phóng Securité lại phải một phen lo sợ. Dò mãi mới biết rằng tên của vợ Ông là Văn, của ông là Minh thì ông đặt ngay là Văn Minh, tên vợ Ở trên tên ông, tên ông đội dưới, cho nó có vẻ nịnh đầm. Thế thôi, chứ ông chẳng phản đối, cũng chẳng cải cách, quốc gia, quốc tế chi chi, cũng không cả.
Từ độ được nhiá»?u ngưá»?i gá»?i là Văn Minh, ông ta thấy cần phải chủ trương cuộc Âu hoá thì cái tên mới khá»?i vô nghĩa. Một cái linh hồn khoẻ trong một xác thịt khoè! Phát minh được chân lý ấy rồi, đi đâu ông cũng hăng hái cổ động cho thể thao. Vợ Ông trước nhất, rồi đến ngưá»?i khác. Ông không thể thao, thể dục cũng không, vì không có thì giá»?! Cái chương trình Âu hoá của ông ta làm cho ông ta lúc nào cũng phải trầm tư mặc tưởng.
Còn lai lịch bà Phó Ä?oan, thì kể nghe cũng hay hay. Hồi đương xuân, bà bị một ngưá»?i lính Tây hiếp, lúc bà mới ở nhà quê ra tỉnh xem hội Ä?ình Chiến. Sau cuộc hiếp tráp phép đến ngay cuộc hiếp đúng luật, nghĩa là cuộc làm phép cưới. Ngưá»?i lính ấy sau thành một ông Phó Ä?oan. Ăn ở với nhau độ 10 năm, ông Phó Ä?oan chết, chết trung thành với nhà nước, chết chung tình với vợ, chết như những ngưá»?i yêu vợ quá sức. Rồi bà lấy một ông phán trẻ được hai năm thì ông chồng nội hoá cũng lăn cổ ra chết. Vì lẽ chưa ai thấy bà có nhân tình, nên những ngá»?n lưỡi rắn độc phao rằng những ngá»?n lửa tình do những kẻ chim bà không được đã khêu lên, bà bắt ông phán phải rập tất cả. Bà chính chuyên đến nỗi chồng bà kiệt sức, cạn sức, phải trốn xuống suối vàng.
Hai thiếu nữ Pháp và một thiếu niên Nam vào sân.
Xuân Tóc Ä?á»? nhưá»?ng vợt cho đám hội viên.
Một cô đầm đi vào buồng thay quần áo thì Xuân cũng biến mất.
Sân quần ầm ĩ những tiếng chào há»?i cưá»?i nói. Rồi những quả quần bay đi bay lại như đàn dơi bắt muỗi trên không gian...
Một lát sau, tự nhiên thấy một ngưá»?i Pháp nắm tóc Xuân, lôi nó sá»?nh sệch ra sân mà tát, mà sỉ vả... Má»?i ngưá»?i xúm lại há»?i. Thì ra nó bị bắt quả tang nhìn trộm một cô đầm lúc cô đang thay váy để mặc quần đùi! Hội nhất định đuổi nó, và không trả lương tháng ấy nữa.
Lúc đó bà Phó Ä?oan mới nhận ra rằng dân Việt Nam không những ngu mà còn đáng thương. Bà thở dài, ngậm ngùi bảo cháu rể bà:
- Trẻ trung ai chả có khi dại dột? Tha thứ là phải, chấp làm gì thiếu niên? Rõ khổ, rõ tội nghiệp! Ä?uổi ngưá»?i ta như thế mà đành lòng!
-
Chương 2
QUAN PHÙ VÀ THÃ?I TUẾ
THAN ÔI DÂN TA! VĂN MINH, HẠI CHƯA!
CẨM VÀ CẨM, CẨM PHẠT
Sau khi đi qua một cái sân vắng ngắt, ngưá»?i lính cảnh sát dẫn Xuân Tóc Ä?á»? và ông lão thầy số đến một cái buồng nhá»? vặn một vòng khóa, rồi mỉa mai ngá»?t ngào bảo:
- Má»?i hai ngài vào !
Trong phòng giam lúc ấy có một lão ăn mày và vợ con hắn, một thằng ma cà bông và một ngưá»?i đàn bà bán hàng rong có một gánh bún chả ế. Ngưá»?i này ngồi dựa tưá»?ng, hai tay bó gối, giữa hai thúng quà, vẻ mặt đa tư lự, trong khi thằng ma cà bông nằm dài dưới gạch ngáy như kéo gỗ, và ba ngưá»?i của cái gia đình hành khất thì bắt rận cho nhau một cách nên thơ. Cánh cửa bị đẩy đánh sập một cái, tiếng ổ khóa bị xoay lách tách, tiếng giầy viên đội sếp mỗi lúc một xa... Một ngá»?n đèn đá»? vì yếu, chiếu một thứ sáng tối tăm cho gian phòng.
Lão thầy số để cháp, chiếu, ô xuống đất rồi ngồi lên cháp để thở hổn hển.
Xuân Tóc Ä?á»? thì còn đứng lại, hai tay gãi sưá»?n nhìn má»?i ngưá»?i một cách trịnh thượng, nhìn phòng giam một cách thản nhiên. Nó bĩu mồm nói:
- Nước mẹ gì ! Bóp với chả bóp ! Phòng giam thì bằng cái lỗ mũi ! Rõ chả biết xấu !
Lão thầy số giương to hai con mắt :
- Có xấu cái đếch ông đây này !
Xuân Tóc Ä?á»? phân vua ngay với má»?i ngưá»?i:
- Ê ! ê ! Rõ thối chửa ! Ngưá»?i ta bảo mình đâu nào ! Ngưá»?i ta bảo nhà nước chứ !
Nó nói vậy là có ý khinh bỉ cái nhà giam. Ty cảnh sát này là một ty sép thuộc bộ thứ 18 của thành phố mà nhà nước mới đặt thêm ra ít lâu nay thôi. Tất cả nhân viên trong sở cẩm chỉ có bẩy ngưá»?i: một ông Cẩm Tây, một ông thông ngôn ta, một ông quản cảnh sát, và bốn ngưá»?i lính. Khu vực mà sở cẩm có nhiệm vụ trông coi gồm có 16 phố, toàn là phố Tây, có phố dài hàng năm cây số, phố nào cũng có vẻ thái bình. Thành thử mỗi khi bắt phạt được một đám thì nhân viên sở cẩm sướng như trúng số độc đắc. Bốn thầy lính cảnh sát phải thay tua nhau đạp xe khắp cả 16 phố như thế mới trong trong nửa năm đã trở nên bốn cua rơ đại tài. Có thầy đã giật giải Hà Nội - Hải Phòng, có thầy được giải ba giải tư trong những cuộc đua Hà Nội - Sơn Tây, Hà Nội - Bắc Ninh, vòng quanh Hà Nội v.v... Trong 16 phố ấy chẳng may có khi xảy ra một sự gì phạm vào trật tự thì phần nhiá»?u lại không thấy bóng vía các thầy cảnh sát đâu cả ! Hàng rong, bồi, bếp, phu xe, ăn mày, những ngưá»?i ấy chỉ sau khi thầy cảnh sát đã cắm đầu đạp xe khá»?i phố thì mới đái đưá»?ng, thì mới đánh nhau, chửi nhau... Vì lẽ tất cả có bốn thầy lính thôi, nên lúc nào ở sở cẩm cũng phải có hai thầy, chỉ còn lại hai thầy đi tuần ngoài đưá»?ng. Mưá»?i sáu phố cho hai ngưá»?i, việc tuần phòng thành ra gần như là việc tập đua xe đạp!
Năm ấy vì kinh tế khủng hoảng, ngân sách hao hụi, Ä?ông Dương đại hội kinh tế và tài chính chuẩn y bản dự luật buộc sở cảnh sát phạt dân thành phố 4 vạn đồng. Sở cảnh sát trung ương chi cho Ty cảnh sát chi nhánh này phải phạt dân là 5 nghìn, nghĩa là một phần tám số tiá»?n tổng cộng vậy.
Ông Cẩm đã vò bù cả đầu, đã rứt soăn cả râu. An Nam năm nay bị cẩm phạt phần nhiá»?u chỉ một ít bồi, bếp, phu xe, hàng rong, còn thì toàn ngưá»?i Pháp cả, làm thế nào phạt cho đủ 5 nghìn bạc ? Ông Cẩm, sau cùng, gá»?i nhân viên trong sở há»?p một phiên bí mật. Sau cuộc hội há»?p, ai nấy rất kính phục cái phương kế nhiệm mầu. Ngưá»?i bắt đầu cho gia đình dá»?n cả vá»? khu 16 phố ấy. Thế rồi thì... trước nhất, chính ông Cẩm Tây bị phạt vá»? tội để chó sổng ra đưá»?ng, hay là vì bà Cẩm quên bảo bồi quét nhà cho đúng phép vệ sinh. Lần lượt đến ngưá»?i nhà ông Thông ngôn, ông quản, bốn thầy lính, ngưá»?i loong toong, ngưá»?i phu lục lộ trông coi cái vưá»?n hoa của sở cẩm. Nào là tội đái đưá»?ng, tội cãi nhau, tội đi xe đạp không đèn, tội để nhà cửa mất vệ sinh, vân vân... Thành thử nhân viên sở cẩm cứ phạt lẫn nhau văng tê đi thôi, phạt nhau như hình có thâm thù với nhau vậy.
Bữa ấy, ông Cẩm Tây đang ngồi đánh máy chữ vá»? một tá»? biên bản quan trá»?ng thì có một ngưá»?i lính cảnh sát hấp tấp chạy vào báo một vụ trộm ở nhà một ngưá»?i Tây. Vụ trộm xẩy ra từ đêm trước, xong đến lúc ấy sự chủ mới biết. Ông Cẩm Tây chán nản nói bằng tiếng Pháp rằng:
- Trộm thì lại phải giao ra toà, còn phạt gì nữa ?
Rồi ông quay vào bảo viên quản thay quyá»?n ông trong lúc ông ra đi với ngưá»?i thông ngôn...
Ngồi lại một mình ở phòng giấy, viên quản ngáp như một nhà buôn gặp hồi kinh tế khủng hoảng. Một ngưá»?i đi qua, ông gá»?i lại chán nản mà rằng:
- Này, thầy min đơ (#1) thầy có buồn không !
Thầy này gật gù như một nhà nho say rượu chán đá»?i:
- Buồn lắm ạ ! Buồn lắm, chỉ muốn chết quách !
Ông quản than thở một cách rá»?n rĩ:
- Chúng ta bị phạt nhiá»?u quá.
Thầy min đơ nhắc lại, âu sầu:
- Thật vậy, chúng ta bị nhiá»?u quá.
- Cái sổ dự toán của công quỹ cần tiá»?n...
- Mà mưá»?i sáu phố của ta cần nhiá»?u dân An Nam ta.
- Thầy có tiếc cái thá»?i buổi ngày xưa, cách đây mưá»?i năm không?
- Tiếc lắm ! Mưá»?i năm trước đây, dân ta còn ngu.
- Ngày nay dân ta văn minh mất rồi, rõ thảm hại ! Thầy phải biết là xưa kia, xã hội tinh những du côn và nặc nô, tinh những ngưá»?i bất lịch sự, chỗ nào cũng phóng uế, cũng đánh nhau. Hồi ấy có khi bốn ngưá»?i ngồi cùng một xe ! Há»? chửi nhau hàng nửa giá»?, đánh nhau vỡ đầu, nhà cửa của há»? thì rác rưởi, nước cống, nước rãnh tung toé, ngập lụt... Chó của há»? cũng chạy ra ngoài đưá»?ng nhông nhông... Xe đi đèo, hay không đèn là nhan nhản. Bây giá»? má»?i sự đã thay đổi cả. Cái thá»?i tốt đẹp của các cụ nhà ta không còn nữa ! Thật là tai hại ! Than ôi !
- Cụ tính ! Bây giá»? đến cả thằng phu xe cũng biết luật ! Chả bao giá»? chúng quên đèn ! Chả mấy khi chúng đứng giữa đưá»?ng nghênh ngang ! Chả còn mấy ngưá»?i réo năm đá»?i mưá»?i đá»?i nhau ra như ngày xưa nữa ! Bao nhiêu ná»?n nếp của xã hội này thế là hết nhẵn nhụi ! Ngay cả đến trẻ con chúng nó cũng không bậy bạ như xưa ! Ä?ứa nào cũng quần áo bảnh bao đứng đắn lắm, văn minh lắm, trèo me trèo sấu, đá bóng giữa đưá»?ng, những cái ấy là thôi cả.
- Sinh ra ngay cái báo chí, thật là nhảm quá.
- Chính vậy. Dân chúng chỉ vì báo chí mà đâm ra văn minh, không còn cẩm phạt nhiá»?u như trước nữa.
- Té ra chúng ta, chúng ta lại thành ra cẩm phạt !
- Ô ! ô ! Thế thì thật là một sự trái ngược không thể tha thứ được ! Chúng ta là... chúng ta là lính cảnh sát !
- Tôi, tôi là một nhân viên quản nữa kia thưa thầy ! Sapristi (#2)! Thật thế, nếu thỉnh thoảng ta không dự vào một cuộc đua xe đạp thì có thể nói là cuộc đá»?i như thế này là từ từ hạ màn mất rồi !
- Mà báo chí thỉnh thoảng không đăng tên, đăng ảnh chúng ta lên trang nhất thì thật là không thể nào tha thứ được cho báo chí !
- Thế nào ? Chủ nhật sau, thầy có dự cuộc đua Hà Nội - Hà Ä?ông không?
- Có chớ ! Cụ tính mỗi ngày bốn lượt đạp 16 phố mà cấm gặp sự gì đáng biên phạt để mà nghỉ chân, như thế quá tập trên vòng đua rồi còn gì ! Chả dự cuộc cũng uổng !... Nhưng mà, cụ quản ạ, nếu dân ta tiến bộ đó không phải là một lẽ để chúng ta cứ nhè ngưá»?i nhà của nhau mà biên phạt lẫn nhau !... Cái khoản 5 nghìn đồng trong sổ dự toán là vô nghĩa lý... tôi... tôi phản đối !
Viên quản sợ hãi đứng lên, xua tay:
- Chết ! chết ! Khéo không mà thầy lại bất tuân thượng lệnh bây giá»? ! Thầy thử há»?i ngay bà đầm vợ Ông Cẩm xem ! Bà vui vẻ kêu tháng trước bị ngót hai chục bạc, không phàn nàn gì cả.
Thầy lính vẫn hậm hực:
- Thôi, thế thì tôi chỉ còn cách li dị vợ tôi mà thôi !
- Chết nỗi ! Tại sao thế ?
- Tôi đã dặn nó thỉnh thoảng phải bảo trẻ nhá»? ra ném sấu ngoài phố, không thì để nhà cửa cho rõ bẩn thỉu, cống rãnh cho nó ngập lụt, cho thầy mintoa (#3) thỉnh thoảng biên phạt, thì tôi mới có dịp phạt lại vợ thầy ấy, thế mà nó cứ để con tôi ngoan như bụt, nhà cửa sạch như lau, như chùi ! Con khốn nạn, con ác phụ !
Trước một cảnh ngộ khó xử, viên quản không dám phê bình nữa. Muốn lảng chuyện, ông ta bảo ngưá»?i lính xuống nhà giam tạm, lôi bá»?n ngưá»?i bị bắt lên lấy cung.
Thầy minđơ mở cửa phòng giam giữa lúc Xuân Tóc Ä?á»? khẩu chiến với ông thầy số.
- Ừ ! Gai ngạnh lắm thì chết ! Cho mà bị bắt ! Tôi chả cần, vì số tôi tháng này Quan Phù Thái Tuế long đong, tháng ngày chá»? đợi cửa công má»?i mòn ! Bị bắt thế này là nhẹ, rồi cũng qua mà thôi !
- Ä?ây không cần ! Không phải nói phét, chứ từ thuở trá»?i đất sinh ra làm ngưá»?i, đây bị bắt vá»? bóp ít ra cũng đã là bận thứ mưá»?i lăm.
- Ä?ánh ngưá»?i già cả là hành hung, rồi thì tù !
Không nghe, Xuân Tóc Ä?á»? cứ nói liến thoắng:
- Mà trước kia bị bắt vá»? bóp chính cơ ! Một sở cẩm to, oai, trông rợn tóc gáy, có bảy tám ông Cẩm ria mép to tướng, ngực đặc má»?n đay, ông nào cũng đeo súng lục ! Lại có hàng trăm đội xếp dùi khui sơn trắng, cầm những xích to tướng, mà dá»? bó(#4) thì cửa gióng sắt như chuồng hổ, tinh những muỗi với rệp, giam được hàng vài trăm ngưá»?i ! Chứ bị bắt vào cái bóp nhá»? này, phòng giam như cái lỗ mũi giam được có vài ngưá»?i thế này thì... nước mẹ gì !
Ngưá»?i lính quát:
- Ra cả ! Ra cả ! Ra lấy cung mau ! Im mồm, cãi nhau mãi gì !
Trừ thằng ma cà bông vẫn nằm ngáy o o như sấm, cả bá»?n đứng lên cả. Ngưá»?i lính phải lấy chân lay nó thì nó nói lảm nhảm:
- Im để ngưá»?i ta ngủ nào !
- Có dậy không ? Ông lại xách cổ lên bây giá»? !
Thằng ma cà bông ngồi lên ngơ ngác:
- Dạ ?
- Ä?i ra !
Nó đứng lên lầu nhầu:
- Ä?ương ngủ ngoài đưá»?ng thì bắt vào bóp, đương ngủ ở bóp thì gá»?i dậy bảo đi ra ! Rõ lắm chuyện.
Bá»?n ngưá»?i ấy ra khá»?i phòng giam, qua sân bước bào phòng giấy. Viên quản thấy Xuân Tóc Ä?á»? ăn mặc hơn cả (cái quần Tây, đôi giầy cao su, cái áo lót cụt tay) thì há»?i nó trước tiên:
- Anh này ! Tội gì ?
Ông thầy số nó ngay:
- Bẩm quan lớn, nó đánh con.
Xuân Tóc Ä?á»? cãi:
- Không phải đánh, tôi chỉ định bóp cổ lão !
- Nó thụi con hai cái đau quá rồi mới bóp cổ...
- Con chưa thụi, mà cũng chưa kịp bóp cổ thì lão đã kêu nhặng lên !
Viên quản đập bàn:
- Im ! Im ngay ! Ä?ể bản chức há»?i đã. Ai phải, ai trái ? Ä?ầu đuôi ra sao? Anh này, đánh ngưá»?i vì lẽ gì ? Khai ra ?
- Bẩm lão ăn không ăn há»?ng, đánh lừa của con một hào. Lão đoán số sai cả, đòi tiá»?n lại không trả ! Con muốn đè lão để lấy lại chứ không có ý đánh.
- Có xem số không ? Có nhận một hào không ?
- Bẩm quan lớn, lá số con đã lấy rẻ có một hào, đoán câu nào cũng trúng cả mà nó còn muốn đòi tiá»?n lại.
- Sai bét cả, bẩm quan lớn ! Lão kêu tương lai con khá lắm, thế mà vừa đóan xong thì con mất việc.
Viên quản lừ mắt nhìn ông thầy số:
- Ä?oán thế mà đòi lấy tiá»?n !
- Bẩm tương lai là mai sau, chứ có phải ngay lúc ấy đâu ? Con nghiên cứu mưá»?i năm lý số, đoán như Thánh như Thần, có khi nào sai ! Mà con được xem hầu quan lớn bữa nào đâu mà quan lớn đã quở con đoán sai !
Viên quản lừ mắt nhìn Xuân Tóc Ä?á»?:
- Ngưá»?i ta nói phải đấy chứ ?
Thầy số nói luôn:
- Như tướng quan lớn đủ biết ! Cung quan lộc tốt, hét ra lửa, mi trưá»?ng quá mục, nhiá»?u anh em, lại có thùy châu, hậu vận sẽ giầu lớn !
Viên quản lưá»?m Xuân Tóc Ä?á»? lần nữa :
- Ngưá»?i ta đoán hay đấy chứ ? A lê ! Phạt anh ! Anh can tội đánh ngưá»?i, mà lại ngưá»?i già cả ! Phạt một đồng tám ! Tha ngay cho ông thầy số này ra ! Còn ngưá»?i kia đưa thẻ xem.
Ngoài đưá»?ng có tiếng xe hơi đỗ. Bà Phó Ä?oan bước vào, tủm tỉm chào hai ngưá»?i thay mặt nhà nước. Cả hai ngưá»?i này vồn vã như nhà buôn tiếp khách sộp. Là vì bà Phó Ä?oan hay để chó sổng ra ngoài đưá»?ng nhiêu hay bị phạt, kể trong cả 16 phố. Thành thử sở cẩm nhớ ơn bà chẳng kém một hiệu buôn ế ẩm với một bà khách quen. Viên quản há»?i:
- Bà muốn gì, chúng tôi sẵn lòng...
- À, tôi đến nộp phạt cho một ngưá»?i nhà. Nó đây rồi, xin cụ tha cho.
Viên quản xoa tay. Thầy lính minđơ nói:
- Vâng, bà nộp tiá»?n ngay cho.
- Bao nhiêu thế ạ ?
- Một đồng tám.
Thầy minđơ vào ngồi bàn giấy viết biên lai. Xuân Tóc Ä?á»? ngẩn ngưá»?i ra, không hiểu... Nó kính cẩn há»?i:
- Bẩm bà lớn, sao bà lớn lại thương con như thế ?
- À, rồi biết ! Chúng tôi cần dùng đến anh. Anh cứ vá»? nhà rồi sẽ hiểu. Anh có việc làm rồi !
Lão thầy số phân bua:
- Ä?ấy nhé ? Bảo sai nữa đi !
Xuân Tóc Ä?á»? quay lại:
- Ä?úng thật ! Cụ là thánh sống ! Con xin lỗi cụ vậy !
Bà Phó Ä?oan há»?i:
- Cái gì ?
- Bẩm bà, thầy số hay lắm !
- Thế à? Thế thì cũng lên xe vá»? xem cho tôi, đi !
Giấy biên lai đã xong. Bà Phó Ä?oan trả tiá»?n. Ông thầy quay vào phòng giam lấy khí cụ rồi ra, theo Xuân và bà Phó lên xe. Viên quản tiễn ra tận cổng nói:
- Xin cảm tạ ! Lần sau xin quý khách chiếu cố.
Nói xong ông ta mới tưng hửng chợt nhớ ra đây là sở cẩm, chứ không phải là hiệu bánh Tây của bà quảnh ở nhà
-
Chương 3
CON GIỜI, CON PHẬT
QUỶ Cá»?C TỬ PHỤC SINH
MỘT CÃ?I GHI ÂN
Sau mấy tiếng còi un un dữ dội nghe như tiếng gầm của một thứ lợn rừng kỳ quái, chiếc xe chá»? ba phút thì có một tên gia nhân chạy ra mở toang hai cánh cửa sắt, đón xe từ từ vào sân. Những cây liễu, cây phù dung, cây xương rồng lào, cá»? tóc tiên, những đôn sứ, những luống hoa lạ, hiện mập má»? dưới ánh đèn điện ở ngoài phố chiếu vào vưá»?n của cái nhà tây đồ sộ kiểu biệt thự... ngần ấy thứ kích thích rất mạnh vào tâm trí của Xuân. Lần đầu ! Nó cảm thấy đá»?i nó từ nay mà đi dễ thưá»?ng đã vào một kỷ nguyên mới. Còn ông lão thầy số thì cứ thỉnh thoảng lại lưá»?n nó một cách đắc chí và trợ lực cho sự lưá»?m nguýt của ông bằng cách lấy khuỷu tay thích vào mạng mỡ Xuân Tóc Ä?á»? đánh hự một cái. Ngồi cạnh ngưá»?i tài xế trầm ngâm, Xuân không dám phản đối lại bằng cách gì.
Xe đỗ trước mưá»?i hai thá»?m xi măng. Ngưá»?i tài xế xuống mở cửa xe. Bà Phó Ä?oan dù Nhật, ví da, và chó bước xuống. Ông lão thầy số cũng ôm lấy cháp, ô và chiếu... Xuân xuống sau cùng... thì chiếc xe quay vào nhà chứa xe. Một ngưá»?i đàn bà mà y phục tá»? ra là gia nhân vội chạy xuống đỡ những cái đồ cồng ká»?nh cho bà chủ. Bà này há»?i:
- Cậu đâu ? Cậu làm gì ?
- Bẩm... cậu tắm.
- Cậu tắm à? Thế cậu xơi cơm chưa?
Rồi không đợi trả lá»?i bà quay lại sau, bảo:
- Chị Ba ! Sao chị lại để cậu ấy tắm ở đây thế này? Ai lại sá»?nh sá»?nh ra thế !
- Bẩm... cậu vòi thế, không chiá»?u thì cậu lại khóc !
Trong cái chậu thau khổng lồ, một cậu bé to tướng béo mũm mĩm, mặt trông ngẩn ngơ, giá đứng lên thì ít ra cũng cao lớn hơn một thước tây, ngồi vầy nước như một đứa trẻ lên ba. Chung quanh cái chậu thau có vô số đồ chơi bầy la liệt... Nào là con chó bông, con búp bê, cái ô tô, cái tầu bay, cái kèn... Bà chủ vừa đặt con chó xuống vừa nhanh nhẩu nói:
- À cậu tắm ! Cậu của me ngoan. Me đi vắng, ở nhà có đứa nào đánh cậu không ? Loulou Huýt! Huýt...
Bà Phó vừa huýt hai tiếng còi thì con chó đã giơ hai chân trước lên, run run hai chân sau, cố đứng, lưỡi lè dài, ra ý chào cậu bé ngồi tắm. Cậu này đang bần thần vầy nước bắn toé ra xung quanh chậu, thấy thế thì cau mặt, nguẩy đầu một cái mà rằng:
- Em chã !
- Thôi thế me xin lỗi cậu vậy ! Me thơm cậu nhé !
- Em chã !
Bà Phó đứng tần ngần hồi lâu, lại há»?i:
- Thôi thế cậu cứ tắm cho ngoan rồi vào ăn cơm với me nhé ?
- Em chã !
- Ờ, thế thì thôi vậy. Thế cậu yêu me thì cậu thơm me đi nào.
Tức thì cậu bé đứng lên... Chao ôi! Cậu bé nhưng mà cậu đã nhớn lắm. Trần truồng, nồng nỗng, cậu đứng lên cao tồng ngồng mà hôn mẹ. Cảnh tượng ấy nếu không có cái giá trị quái gở, ít ra cũng hay ho chẳng kém một tấm ảnh khiêu dâm! Cậu con bà Phó, theo lá»?i bá»?n gia nhân kém giáo dục, thì đã "đủ tư cách" lắm rồi. Muốn xoá sự ngạc nhiên trên mặt Xuân và ông thầy số, bà này quay lại hợm hĩnh phân bua:
- Con giá»?i con Phật đấy !
Thầy số hiểu ngay đó là một ông con cầu tự, chỉ có Xuân là hãy còn ngẩn mặt ra. Bà Phó quay vào nhà. Chưa chi lại thấy tiếng khóc chu chéo sướt mướt của cậu bé. Bà quát :
- Chị ba đâu !
Cậu bé gào thét:
- Cậu vào mí cơ! Cậu vào mí !
- Chị ba ! Mau lên, lau cho cậu rồi cõng cậu.
Trên lưng ngưá»?i đàn bà, cậu bé khổng lồ ấy còn ngây ngô rún rẩy bắt chước ngưá»?i cưỡi ngựa, miệng kêu: "Nhong ! nhong ! nhong!"
Thấy chướng mắt quá thể, Xuân không thể chịu được. Nó lẩm bẩm trong cổ há»?ng: "Mẹ kiếp! chứ con với chả cái !" Ä?ến cửa phòng khách, bà Phó chỉ tay:
- Các ngưá»?i ngồi đây chá»? tôi.
Rồi bà vào một buồng khác.
Trong khi chá»? đợi, hai ngưá»?i này cứ thấy cậu bé nhớn tướng ấy, mặc áo nhưng không mặc quần, ngẩn ngơ ló đầu vào cưá»?i, rồi lại giấu mặt đi, rồi lại ló mặt vào, rồi lại cưá»?i... Cái áo lá bằng lụa mỡ gà, trước ngực có dấu ấn son đá»? to tướng, sau lưng cũng thế. Chung quanh cổ, một cái vòng vàng đeo nặng chĩu, một chiếc khánh vàng với một cái gối quạ. Thấy tiếng chị ba nói như van lơn:
- Cậu Phước mặc quần vào, đi.
- Em chã !
- Mặc quần vào, không ông ấy cưá»?i cho, đi !
- Thế bắt ông ấy cho em chơi nhé?
- Ừ, mặc quần đi thì tôi bắt cho mà chơi!
- Em chã!
Thầy số đá chân Xuân mà rằng:
- Ä?ích con cầu tự thật!
Ä?ến bây giá»? Xuân mới hiểu ra, gật gù:
- A, à !
- Này, quái nhỉ ! Trông bà củ có vẻ vợ Tây lắm !
Xuân để tay lên mồm làm một cái suỵt rồi khẽ đáp:
- Chính đấy.
Ông thầy số thì thào:
- Thế sao lại có con cầu tự An Nam ?
Chưa kịp đáp, Xuân đã nghe thấy giá»?ng bà Phó:
- Cậu ơi ! Cậu yêu quý của me ơi, cậu mặc quần áo vào, chóng ngoan...
Rồi bà vào. Lần này thì bà đã bá»? cái áo dài, cái khăn vành dây. Cái áo lụa má»?ng dính bên trong lại không có cóoc-sê, cái quần lụa má»?ng dính, làm cho bà chẳng khác gì một tín đồ của chủ nghĩa khoa? thân và làm cho thằng Xuân cảm thấy như mình là một đứa con nhà vô giáo dục. Ông thầy số đứng lên để thủ lễ một chút. Bà Phó há»?i:
- Thầy xem số hay xem tướng?
- Bẩm... cả hai thứ ạ.
- Ä?ằng nào đúng ?
- Xem số thì đúng hơn.
- Xem cho tôi một quẻ đi !
- Bẩm bà lớn cho biết ngày sinh tháng đẻ...
- À, thế thì tôi quên, không nhớ rõ.
- Bẩm thế để xem tướng vậy, nhưng sợ không được kỹ lắm bằng xem số.
- Ừ! Ä?ược! Cứ việc...
- Bẩm bà lớn tốt lắm, mưá»?i hai cung phi chỉ đáng phàn nàn một cung. Bẩm ấy là cung phối hợp, nghĩa là cung chồng. Gò má hơi cao.
Bà Phó cau mày một lúc nói có ý gắt:
- Sao? Phàn nàn cái nỗi gì? Ông Ä?oan nhà tôi xưa kia tử tế với tôi lắm. Mà ông Phán nhà tôi cũng thế, cũng trung hậu lắm. Lúc ông Phán nhà tôi chết cũng còn kêu là yêu thương tôi. Ở đá»?i này, mấy ai đã hai đá»?i chồng được như thế?
- Bẩm vâng... Nhưng mà theo lối cổ thì thế là lưỡng độ, mà đã phải bước đến hai bước thì là đáng phàn nàn.
- À, có thế chứ ! Nhưng mà theo lối kim thì mấy đá»?i chồng cũng được, miễn tử tế thì thôi. Cụ đoán đúng đấy !
- Tính nết bà thì nhân đức, hay thương ngưá»?i.
- Cụ đoán hay lắm !
- Cung tài bạch tốt, cung điá»?n trạch càng tốt, mà cung mồ mả tổ tiên, thì bẩm... nhá»? phúc ấm... dễ thưá»?ng được đất.
- Thế đưá»?ng tử tức thì ra sao?
- Cũng tốt lắm, nhưng mà hơi hiếm.
Bà Phó lại ra ý không bằng lòng mà rằng:
- Sao lại hiếm? Chả gì tôi cũng có hai đứa con rồi. Cô Jannette nhà tôi hiện đã đi há»?c, sắp thi tú tài, mà cậu Phước đây thì hay ăn chóng nhớn, ba tháng nữa thì đúng mưá»?i một tuổi. Hai đứa con sao lại là hiếm?
- Bẩm nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô... Bao nhiêu con gái thì, theo lá»?i thánh dạy, cũng chẳng đáng kể. Còn con giai mà một có cậu thôi, theo lá»?i thánh dạy, thế cũng là hiếm.
- À, ra có một con giai thôi thì cũng là hiếm.
- Bẩm bà lớn, liệu bà lớn có còn muốn đi bước nữa?
- Thôi! Tôi đã nhất định... nói có vong hồn ông Ä?oan với ông Phán nhà tôi chứng giám cho, tôi đã nhất định thủ tiết với hai ông! Là vì tôi tuy còn trẻ măng thật, nhưng cũng mang tiếng là già rồi. Chỉ còn nên ở vậy nuôi con thôi.
- Bẩm cung tử tức do thế mà là hiếm.
- Cụ đoán hay đấy. Thế số cậu Phước thế nào ? Ấy cái đức Phật chùa Hương cho cậu xuống với tôi đã hơn mưá»?i năm. Tôi chỉ lo...
- Bẩm tốt nhất ! Số cậu là hưởng thụ, suốt đá»?i nhàn hạ mà hưởng cả phú lẫn quý, lẫn khang, lẫn ninh.
Bà Phó cúi đầu một cách kính cẩn, khẽ nói:
- Tôi, tôi cứ sợ mình ngưá»?i trần mắt thịt, không biết chiá»?u ý cậu thì cậu lại đòi vá»?.
Thầy số sốt sắng cãi:
- Chả lo ! Trông qua tướng mạo đủ biết ! Tướng cậu thá»? lắm, mà bà lớn nhá»? có cậu nên sự thịnh vượng lại càng bá»?n vững.
- Hay! Hay! Cụ đoán số thế thì tuyệt nhất trần đá»?i !
- Bẩm nếu bà lớn nói rõ ngày sinh tháng đẻ thì tôi sẽ lấy lá số Tử Vi, thì có thể biết những sự xẩy ra hàng năm, hàng tháng, hàng ngày...
- Thế nữa kia ư?
- Bẩm vâng. Xem số thì kỹ hơn xem tướng.
- Thôi, thế cụ vá»? kẻo khuya, nay mai cụ lại chơi giúp cái việc ấy cho tôi nhé ! Chị ba đâu? Tiễn cụ một đồng bạc xe cho tôi để cụ vá»?! Thế nào cụ cũng lại coi hộ cho tôi đấy!
- Vâng, vâng. Bẩm lạy bà lớn, nay mai chúng tôi sẽ đúng hẹn.
Ông thầy cắp ô, chiếu, cháp đi khá»?i, thì bà Phó há»?i Xuân:
- Anh này, anh có biết tôi đã làm gì cho anh không?
Hốt hoảng lúng túng mất vài phút, Xuân mới nói:
- Dạ, bẩm bà lớn, nếu không có bà lớn thì chúng tôi phải giam tại bóp.
- Ừ, anh cũng biết ơn đấy.
- Bẩm, cái ơn ấy thì chả đá»?i nào con quên được.
- Anh đừng xưng con với tôi! Tôi là ngưá»?i văn minh, không phân biệt giai cấp, không chia rẽ sang hèn...
- Bẩm vâng.
- Thế anh còn bố mẹ không?
- Bẩm, tôi bồ côi cả bố lẫn mẹ từ sớm.
- Tội nghiệp! Thế anh đã có vợ con gì chưa?
- Bẩm chưa...
- Tội nghiệp! Thế là tốt lắm! Bây giá»? thá»?i buổi khó khăn, cũng không nên vợ con làm gì vội. Thế anh có biết tôi gá»?i anh đến đây làm gì không?
- Bẩm chưa ạ. Chúng tôi chá»? xem bà lớn phán bảo những gì.
- Tôi thì vốn ngưá»?i nhân đức, hay thương ngưá»?i. Mà anh thì cũng đáng thương, đương làm ăn mà bỗng mất việc thế ắt là khổ. Sao anh dại thế? Vẫn biết vào tuổi trẻ trung thì thưá»?ng tinh nghịch như anh, nhưng mà phải xem ngưá»?i ta có ưng thuận thì hãy... Thế chứ?
Xuân ngẩn ngơ mà rằng:
- Bẩm, con có hiểu gì đâu. Tự nhiên ngưá»?i ta đánh con, ngưá»?i ta đuổi con, ngưá»?i ta áp chế...
- Thôi đi, anh đừng chối!
- Con... tôi có chối cãi gì đâu?
- Thế anh bị đuổi vì lẽ gì?
- Tôi đang sửa soạn khăn bông, thùng tắm cho các hội viên, đương lúi húi làm lụng, thì ông Tây ấy vào lôi ra đánh mắng...
- Chứ không phải anh đương... ?
Một cách ngây thơ thành thực nhất đá»?i, Xuân đáp:
- Tôi đương bịt một cái lỗ ống chì trong buồng tắm của hội quán!
- Ồ! Ồ! Thế ông Tây ông ấy bảo anh có phạm một tội, sao anh không cãi?
Xuân đá»? mặt hồi lâu rồi ấp úng:
- Bẩm... bẩm ông ấy buộc những tội gì thì nào tôi có biết tiếng Tây đâu?
Bà Phó Ä?oan đứng ngẩn ngưá»?i ra, nuốt sự thất vá»?ng đánh ực một cái.
Bà nhớ lại mấy cái tên, cái lầm từ xưa kia... Từ khi bị hiếp, những cảm giác tê mê hiếm có rất khó tả, rất kỳ quái, cứ theo mãi bà như bóng theo ngưá»?i, lâu dần, việc ấy thành một ám ảnh. Bà vẫn ao ước được - bị hiếp nữa mà không bao giá»? cái dịp hiếm có ấy lại tái hiện. Thành thử bà chỉ có hiếp chồng chứ quả thật - nói có quỷ thần hai vai chứng giám - bà chẳng được - bị chồng hiếp cho lần nào.
Sau khi đá»?c bộ Kim Anh lệ sử thấy nói ở cái chùa tỉnh ấy, sư mô cứ vá»? là Phật để xuống bán con cho những đàn bà cầu tự, bà đã tức khắc dò há»?i, rồi đi... Bà đã bị tẽn! Lúc vá»? nhà ông Phán ban con cho bà, chứ chẳng có sư mô quái nào.
...
Ä?ến lần này.
Trước cái vẻ mặt thật thà của Xuân, bà hơi buồn, nghĩ dễ thưá»?ng nó bị đuổi oan... Bà đã hơi cáu... Nhưng một ý nghĩ thoáng chạy qua óc bà.
- Anh lên gác này chá»? tôi tắm một lát rồi tôi sẽ nói chuyện tại sao tôi bảo anh vá»? đây.
Xuân nghe theo... Hai ngưá»?i lên thang. Ä?ến một cái phòng khách nữa, bà Phó bảo:
- Anh ngồi đây, xem quyển anbom này mà chá»? tôi.
Rồi bà bào buồng tắm, cách chỗ Xuân ngồi chá»? có vài bước chân. Bà cởi quần áo, đội cái mũ cao su bịt kín tóc, vặn máy nước... Từ cái bông hoa sen kẽm, nước trút xuống ào ào! Bà Phó thỉnh thoảng lại vỗ vào bụng, vào đùi bì bạch. Rồi bà, than ôi! trái ngược - bà nhòm qua lỗ khoá xem bên ngoài động tĩnh ra sao... Thì ra, chăm chú vào quyển sách ảnh, thằng Xuân cứ ngồi nguyên chỗ.
Như thưá»?ng!
Tắm xong, bà ra, phán một cách uể oải:
- Thôi anh vá»?! Tôi định đến mai thì sẽ mượn anh. Ngày mai anh sẽ đến hiệu Âu hoá tìm cô Văn Minh, thì tôi sẽ nói giúp. Thế nào thì rồi anh cũng sẽ khá»?i thất nghiệp.
- Bẩm...
- Thôi, anh không phải là ngưá»?i thông minh! Anh vá»? đi! Mai sẽ biết. Phải nhớ: hiệu Âu hoá, tiệm may phụ nữ.
Xuân Tóc Ä?á»? ra đi, với mối hy vá»?ng chan chứa trong lòng, không hiểu rằng mình đã bị khinh bỉ như một nhà đạo đức chân chính đã bị khinh bỉ.
-
Chương 4
MỘT KHI HOẠN THƯ Ä?Ã NỔI DẬN
NGHỆ THUẬT VỊ NHÂN SINH
NHỮNG SỰ CHẾ TẠO CỦA CUỘC ÂU HOÃ?
Theo lá»?i dặn của bà Phó tám giá»? sáng hôm ấy, Xuân Tóc Ä?á»? lảng vảng không dám vào há»?i, vì không dám chắc đấy có phải chính là hiệu Âu hoá của bà Văn Minh không. Cái há»?c thức của Xuân Tóc Ä?á»? chỉ đủ để hắn biên sổ thợ giặt chứ chưa đủ để hắn đá»?c những chữ khó đá»?c như những kiểu chữ tân thá»?i mà những nhà nghệ sỹ chế kiểu hình như để cho không ai đá»?c được nữa. Lúc ấy, ngưá»?i ta đương đóng những chữ tên hiệu. Năm miếng gỗ vuông kỳ quái màu đá»?, mới khô sơn, còn bị vứt ở thá»?m hè. Một ngưá»?i thợ loay hoay dựng thang. Một thiếu niên xắn tay áo lên một cách rất nghiêm trá»?ng đứng đấy sai bảo ngưá»?i thợ, thỉnh thoảng lại gắt mắng ngưá»?i này một cách cũng nghiêm trá»?ng chẳng kém.
Hiệu may này thật là choáng lộn đặc biệt. Ở tủ kính ngoài cùng có ba "hình nhân" tạc bằng gỗ, chính là của Tây phương gửi sang, giống hệt mỹ nhân Tây phương, song bị nhà chủ khéo léo đặt lên đầu những mẩu khăn vành dây hoặc búi tóc đen cho có vẻ là phụ nữ Việt Nam. Mỗi chiếc ma nơ canh ấy phô trương một kiểu áo. Nào là áo cổ bành bẻ cổ tay đuôi tôm để các bà các cô diện phố xá. Nào là kiểu đi tắm để các bà các cô khoe cái mỹ thuật vá»? xác thịt tại bá»? biển. Nào là kiểu quần áo trong phòng ngủ để phụ nữ có những thế lực nhắc nhá»?m cho chồng hoặc nhân tình đừng có sao nhãng cái nghĩa vụ tối thiêng liêng của những bậc nam nhi.
Xuân rón rén lại gần chỗ có mấy chữ gỗ. Nó cố nghĩ cũng không sao hiểu nổi năm miếng gỗ ấy là những chữ gì. Có một miếng gỗ tròn thủng một lỗ và một miếng vuông thủng hai lỗ tròn ở giữa. Còn ba miếng nữa lại thuộc hình tam giác, mả lại cũng có lỗ tròn ở giữa nữa, cái đó mới quái lạ cho chớ! Theo cái trí não hạ lưu của nó, Xuân Tóc Ä?á»?, từ lúc lên sáu tuổi, đã biết rằng cái thẹo mà giữa có một chấm thì chỉ là biểu tượng của một cái vật xấu xa, thế mà thôi. Nó đương tủm tỉm cưá»?i một cách vô nghĩa lý thì chợt thiếu niên mắng ngưá»?i thợ:
- Ä?ầu tiên là cái này! Không, cái tam giác cơ, khỉ lắm!
Ngưá»?i thợ ngơ ngác há»?i:
- Bẩm tam giác là cái gì ạ?
Thiếu niên gắt mắng rầm rĩ:
- Con khỉ, tam giác là... là cái thẹo! Mà cái thẹo thì là chữ A.
Ngưá»?i thợ lại cãi:
- Thưa ông lúc nãy ông bảo cái thẹo là chữ U.
- Im đi, đồ ngu! Cái thẹo lộn xuôi thì mới là chữ U, còn cái thẹo chổng ngược thì chính là chữ A. Thợ thuyá»?n gì mà không hiểu một tí mỹ thuật gì cả! Nghe đây này: Trước nhất anh đóng cho tôi cái thẹo lộn ngược rồi đến cái thẹo lộn xuôi. Thế là A, U tức là Âu. Rồi thì đến cái miếng gỗ vuông có hai lỗ thủng là chữ H, rồi đến miếng gỗ tròn thủng giữa là chữ O, rồi đến cái thẹo lộn ngược là chữ A, tức là Hoá, nghĩa là cửa hiệu Âu hoá! Có thế thôi mà phải dặn đi dặn lại mãi, thợ với thuyá»?n, ngu như lợn!
Xuân Tóc Ä?á»? vừa sung sướng vì đã tìm thấy chỗ hẹn vừa bất bình ở chỗ bị mắng gián tiếp là đồ ngu! Nó lẩm bẩm: "Mẹ kiếp, chứ lại chữ với chả nghĩa!" Nhưng nó lại để ý ngay đến một thiếu niên khác, Âu phục kiểu đi trèo núi, vừa đến chào thiếu niên trông nom việc đặt bảng hiệu kia. Hai ngưá»?i bắt tay nhau, tiếng Tây ngậu sị cả phố.
- Trá»?i ơi, cái óc mỹ thuật của bình dân Việt Nam thật là thảm hại!
- Nói chuyện mỹ thuật với bình dân thì thật phí lá»?i!
- Không! Không! ngài là nhà báo, ngài phải nâng bình dân lên cái nghĩa vụ hiểu biết mỹ thuật mới được. Tôi, tôi là một nhà mỹ thuật, tôi đã hy sinh cả một cuộc đá»?i của tôi rồi!
- Thiết tưởng ảnh hưởng của ngài trong dân gian cũng đã phổ cập đấy chứ!
- Chưa đủ. Còn phải làm việc nữa, dân ta là một dân tộc lưá»?i biếng, không chịu suy xét, không muốn tìm mà hiểu những cái khó hiểu của mỹ thuật, cho nên sức hoạt động của tôi chỉ bành trướng được có chừng. Vậy mà mỹ thuật càng khó hiểu bao nhiêu thì càng có giá trị bấy nhiêu. Thí dụ như ở Ã?- đại-lợi và Ä?ức-ý-chí: những nhà danh hoa. được tôn lên làm thần thánh chỉ vì có những tranh nguệch ngoạc khó hiểu, những bức hoa. mà công chúng không hiểu gì là đẹp cả nhưng mà công chúng cứ công nhận là những kỳ công kiệt tác, đến nỗi Mussolini và Hitler cũng phải ghen ghét, lúc lên ngôi độc tài thì việc thứ nhất là đem bá»? tù tác giả những kỳ công ấy mãi cho đến lúc bao giá»? ngày hiểu được mỹ thuật thì thôi. Ä?ấy, ngày xem! Bao giá»? dân ta đến trình độ ấy! Bao giá»? bá»?n nghệ sĩ chúng tôi được - bị bá»? tù như thế?
Ngưá»?i kia gật gù:
- Quả vậy!
Ngưá»?i này lại sốt sắng nói tiếp:
- Chỉ vì trình độ thấp kém của xã hội mà anh em nghệ sĩ chúng tôi phải quay vá»? làm cái việc cải cách y phục nữ là món mỹ thuật dễ hiểu nhất. Bao giá»? cả xã hội này biết thưởng thức vẻ đẹp vá»?... bộ đùi của ngưá»?i đàn bà thì mới hiểu giá trị của những bức vẽ khoa? thân và do thế, mới hiểu nổi những món mỹ thuật tối cao.
- Ồ! ồ! Cái đó đúng sự thực quá chứ?
- À, thế mấy chữ tối tân này, ngài bảo sao? Sự phát minh cuối cùng đấy! Trông lạ lắm chứ? Ấy bình dân chưa hiểu nổi cao quý ở chỗ ấy, ta hãy cứ biết thế đã, bao giá»? những kiểu chữ tối tân của tôi mà làm cho đến phái trí thức nữa cũng không đá»?c nổi, thì lúc ấy mới là sự đắc thắng hoàn toàn của nghệ thuật.
Mới nghe đến đấy, Xuân đã chợt thấy bóng bà Văn Minh thấp thoáng ở nhà trong. Nó bèn rón rén vào thì hai ngưá»?i này cũng theo nó, vừa chuyện trò vừa vào trong cửa hàng.
- Lạy bà ạ.
Bà Văn Minh gật đầu đáp lại Xuân và bắt tay hai ngưá»?i kia.
- Ông ngồi chơi. Ông lại có việc gì thế? Dạo này báo lên hay xuống?
- Tôi lại có việc hệ trá»?ng lắm. Báo lên được 50 số...
- Thế anh này, anh há»?i gì?
Xuân lúng túng, xoa tay:
- Bẩm... bẩm... bà lớn Phó Ä?oan, hôm qua...
Văn Minh cắt ngay:
- Im! Anh phải gá»?i là bà Phán, không thì bà không bằng lòng.
- Vâng! Bà Phán dặn tôi lại đây... nói hộ... với bà...
- Ä?ược, thế anh ngồi đấy mà đợi.
Rồi bà Văn Minh ra hiệu má»?i ông nhà báo vào bộ sa lông ở tận bên trong cửa hàng. Xuân ngồi xuống một cái ghế sắt bá»?c vải ở gần cửa. Tuy nó cũng hơi nóng ruột, song được dịp hưởng bằng mắt một bữa tiệc rất hiếm, nghĩa là ngắm nghía những bộ phận kín đáo của phái đẹp mà chỉ có cuộc Âu hoá là dám phô ra. Nào là những cái ngực khiêu khích đeo những cóoc-sê lụa viá»?n đăng ten, nào là những bắp đùi lồng trong những cái bít tất lụa. Nào là áo lót mình, những quần đùi, tóm lại thì là đủ cả những cái có thể gợi xuân tình trong lòng một ông cụ già đã ăn khao bẩy mươi. Những súc lụa trơn và hoa nghìn tía muôn hồng làm cho cửa hiệu có một vẻ vui tươi đặc biệt. Trong cùng thì là cái phòng thử áo bằng ba bá»? nhung căng, rồi đến xưởng thợ có mấy chiếc máy khâu và một lũ những đàn ông và đàn bà thợ may đi lại làm việc rộn rịp như trong một cái tổ ong...
Một ngưá»?i đàn bà nạ giòng, phấn sáp bôi rất vụng, đứng xem ngoài cửa kính ba phút, rồi vào. Bà chủ hiệu chạy ra đon đả.
- Thưa bà, bà muốn mua hàng hay may áo...
Bà khách nghĩ một lúc lâu, đoạn dè dặt nói:
- Tôi muốn... may một bộ áo kiểu mới.
Bà Văn Minh liến thoắng tán:
- Vâng, chính thế, bây giá»? ai cũng phải cải cách y phục cho phù hợp thá»?i trang. Cái lối trang điểm cổ làm cho ngưá»?i ta chóng già, ta phải thay đi mới được. Thưa bà, nếu bà không biết những thuật để giữ gìn sắc đẹp, thì khó lòng mà giữ được hạnh phúc gia đình, vì các cô thiếu nữ ngày nay ăn mặc lối mới cả, thật là một sự cạnh tranh ghê gớm...
Bà khách trợn mắt lên sung sướng vì thấy hợp ý, nghĩ ba phút rồi đáp:
- Chao ôi! ối chao ôi! Bà nói đúng quá! Các thiếu nữ bây giá»? ăn mặc tợn hơn các me Tây khi xưa! Thật là tân thá»?i, thật là đĩ thoã! Chao ôi! Há»? cướp mất hạnh phúc của tôi, há»? đẹp hơn tôi, há»? quyến rũ ông Hàn nhà tôi, bây giá»? tôi biết làm thế nào?
Bà tru tréo như sắp cãi nhau với ai, khiến Văn Minh phải xua tay:
- Ấy chết! Bà đừng nóng nẩy thế!
- Ông Hàn nhà tôi đêm nào cũng đi theo bá»?n gái mới thì tôi biết làm thế nào kia chứ, hở Giá»?i!
- Thưa bà, cái đó rất dễ... Bà chỉ việc... ăn vận như há»?...
- Phải! Phải! Âu là tôi cũng ăn mặc tân thá»?i! Mặc cho thiên hạ sẽ gá»?i tôi là con đĩ già! Chỉ tại bà, các bà, chủ hiệu thợ may, các bà đầu têu ra mà thôi!
Bà Văn Minh so vai mà rằng:
- Thưa bà, chúng tôi chỉ tiến theo luật tiến hoá chung của xã hội. Giữa buổi canh tân này, cái gì là bảo thủ thì bị đào thải đi! Bà có biết rằng từ khi chúng tôi mở cửa hiệu này ra thì bao nhiêu ngưá»?i vợ được cứu vớt, tìm thấy lòng yêu của chồng, lại được hưởng hạnh phúc gia đình rồi đó không?
- Thưa bà, thế thì tôi xin may ngay một bộ, bộ nào tân thá»?i nhất! Mà xin bà đừng tính cao giá quá!
- Vâng! Vâng! Má»?i bà đi xem các kiểu áo...
Bà chủ đưa khách đi điểm binh các ma nơ canh một lượt.
- Ä?ây... đây... Tiệm may chúng tôi có rất nhiá»?u kiểu, toàn do những sinh viên mỹ thuật có danh tiếng chế tạo ra cả. Ä?ây, bà cứ xem những biển đá»? ở tượng là rõ nghĩa lý của từng bộ y phục một. Ä?ây là bộ Lá»?i hứa, nghĩa là để cho thiếu nữ nào mặc bộ ấy có thể hứa với bạn lòng một cuộc hẹn hò vậy. Ä?ây là bộ Chiếm lòng mặc bộ ấy thì ta nắm vận mệnh bá»?n nam nhi trong tay ta. Ä?ây là bộ Ngây thơ, đây là bộ Dậy thì, toàn cho gái mới nhớn. Từ đây vào là của các bà thiếu phụ, các bậc nội tướng rồi... Thưa bà, đây là bộ Nữ quyá»?n, của ngưá»?i đàn bà lúc nào cũng được chồng khiếp sợ. Còn đây là bộ Kiên trinh, cho những bà quả phụ nhất quyết ở vậy thá»? chồng, và đây là bộ Lưỡng lự, cho những đàn bà goá chồng, mà không biết nên thủ tiết hay là thôi. Còn đây, bộ y phục tân thá»?i nhất, vừa được chế tạo ra được mấy hôm nay thôi, chúng tôi chưa kịp kẻ bảng nhưng đã nhất định đặt là Chinh phục, nghĩa là có bộ y phục này, thì ai cũng phải say mê bà, dù là cả đến chồng bà!
Hai ngưá»?i đứng trước một bộ áo quần táo tợn vì may bằng thứ sa má»?ng dính màu đen. Bên trong cái quần và cái áo chỉ có cái cóoc-sê và cái quần đùi đen thôi, nên chi cái ngưá»?i đàn bà gỗ tuyệt đẹp ấy để lộ cả một nửa bộ ngực trên, cả hai cánh tay, và từ hai bên bẹn trở xuống cũng rõ mồn một.
Trong khi Văn Minh lộ vẻ đắc chí thì bà khách bĩu môi đứng lặng im, hồi lâu mới nói:
- Mặc bộ này thì... khó coi lắm!
Lúc ấy nhà mỹ thuật và nhà làm báo cũng đá»?u nghe ngóng. Ông nhà báo nói ngay:
- Dễ coi lắm thưa bà! Nếu bà mặc bộ này thì không còn một ngưá»?i đàn ông nào lại không chạy theo bà như chạy theo những cô gái ngây thơ!
Nhà mỹ thuật thêm:
- Chinh phục! Tôi đã phải đặt tên là Chinh phục!
Bà khách lại nói:
-Quần với áo mà đến thế thì chả còn... che đậy gì được mấy tí.
Nhà mỹ thuật lại cãi:
- Thưa bà, những nguyên tắc vá»? y phục đã thay đổi. Chúng tối mà có thể chế ra kiểu này cũng là vì theo cái quan niệm y phục của các nhà thợ may lớn ở Tây phương. Quần áo để tô điểm, để làm tăng sắc đẹp, chứ không phải để che đậy. Bao giá»?... bao giá»? mà y phục tiến bộ đến cực điểm đi đến chỗ tận thiện tận mỹ, thì nghĩa là y phục phải không còn... che đậy cái gì của ngưá»?i đàn bà nữa!
Trước sự hoài nghi của bà khách, bà chủ phán thêm:
- Nếu bà có sợ mới quá thì bà cứ việc chá»? những lúc ông Hàn nhà ta sắp đi chơi là bà mặc nó vào rồi đứng soi gương trong nhà thì cũng đủ cho ông Hàn nhà ta phải mê tơi.
Bà khách gật gù:
- Phải! Phải đấy! Dễ phải đến thế thì mới có công hiệu.
Văn Minh lại nói:
Thưa bà, hạnh phúc của gia đình có gì khác, nếu nó không là hạnh phúc của vợ chồng? Nếu ái tình đến thá»?i kỳ phai nhạt thì làm thế nào cho vợ chồng có hạnh phúc?
- Phải lắm!
- Bởi thế cho nên chúng tôi phải chế thêm cả những kiểu mới và những thứ quần áo lót mình ở bên trong chứ không phải chỉ cái cách bá»? ngoài như lá»?i công kích của bá»?n đạo đức hủ lậu đâu. Nếu bà lại dùng cả những áo lót mình của hiệu chúng tôi thì ấy là bà đã biết những bí thuật giữ chồng rất mầu nhiệm.
- Ä?âu? Xin bà cho chúng tôi xem, chúng tôi may một thể vậy.
Văn Minh dẫn bà khách quay lại cái tủ kính ở phía sau lưng và giở ra một đống những quần đùi, cóoc-sê, áo lót dài, áo lót mình ngắn, băng buộc vú, vân vân...
- Ä?ây là cái áo Ỡm á»?... Ä?ây là cái quần Hãy chá»? một phút... Ä?ây là cái áo lót Hạnh phúc, đây là cái coóc-sê Ngừng tay. Bà xem! Ngoài cửa hàng Âu hoá chúng tôi, làm gì có hiệu nào săn sóc đến hạnh phúc của phái đẹp một cách chu đáo?
Bà khách gật đầu lia lịa mà rằng:
- Vân, tôi xin vâng! Tôi xin Âu hoá theo văn minh, ăn vận theo tiến bộ! Xin gá»?i phó may lên và tôi vào buồng thử!!
Văn Minh chỉ nhà mỹ thuật:
- Bẩm đây, phó may đấy! Một nhà tài tử nguyên sinh viên trưá»?ng Mỹ thuật Ä?ông Dương để hầu hạ cho cái sắc đẹp của các bà!
Nhà mỹ thuật cúi đầu rất thấp mà rằng:
-Xin má»?i bà đi theo tôi, tôi rất được hân hạnh.
Rồi hai ngưá»?i vào cái buồn kín che bằng nhung.
Ä?ể Xuân cứ ngồi ngáp dài, Văn Minh còn cãi nhau với ông nhà báo đã.
- Thưa ông, nếu ông tăng tiá»?n quảng cáo thì quá lắm.
- Thưa bà, ấy là bà nhầm. Báo của tôi mỗi ngày một tăng độc giả, cái danh giá của chúng tôi mỗi ngày bị bá»?n bảo thủ làm cho tiêu đi mất một tị, thế là chỉ lợi cho bà. Vả lại số ngưá»?i theo mới cứ tăng...
- Thưa ông, đó là sự tự nhiên, mà có lợi thì lợi cho các ông chứ cho gì riêng tôi mà ông lại...
- Không! Lợi nhất cho bà và những ai cùng nghá»? với bà!
- Ông hô hào đổi mới, ngưá»?i ta theo mới thì lợi cho các ông đã chứ?
- Không, lợi nhất cho bà, tôi đã nói thế.
- Ông tưởng thế, chứ báo của ông đã có ảnh hưởng gì? Chắc đâu...
Nhà viết báo đến đây, sùi bá»?t mép ra vì tức giận:
- Không có ảnh hưởng, bà bảo? Thế bà xem xã hội bây giá»? tiến hoá đến đâu? Bà có đá»?c báo hàng ngày đó không? Bao nhiêu vụ ly dị! Bao nhiêu cuộc ngoại tình? Con gái theo giai đùng đùng đàn ông chê vợ hàng lũ, lại vừa có cả một ông huyện treo ấn từ quan để theo một cô gái tân thá»?i, như thế, tôi tưởng là báo chúng tôi có ảnh hưởng quá nữa! Ngày nào cũng có một tiệm khiêu vũ mới mở...
Ä?ến đây thì bà Phó Ä?oan vừa lúc bước vào. Xuân Tóc Ä?á»? vủng đứng lên. Văn Minh cũng mặc ông nhà báo đứng đấy với má»?i cái ảnh hưởng của tá»? báo.
- Cháu! Cháu!...
- Lạy dì... À, dì vào đây cho cháu nói khẽ cái này!
Bà dì và cô cháu đem nhau ra một góc tận đằng xa... Ông nhà báo cầm mũ ra thẳng với sự giận dữ và sự nhận chân ra cái chân lý: nghá»? viết báo là một bạc nghệ. Xuân Tóc Ä?á»? đi đi lại lại có vẻ đợi chá»?...
- Dì dặn cái thằng ấy đến đây làm gì thế?
- À, thế thì dì đã bảo là để cháu nhận nó giúp việc thì dì cho xây cái sân quần ở nhà để dì cháu ta tập mà lại?
- Vâng, nhưng mà xây sân quần thì cũng phải ít lâu nữa chứ? Ai mượn ngay nó làm gì cho tốn cơm tốn tiá»?n?
Bà Phó Ä?oan ngẩn ngưá»?i ra mà rằng:
- Ừ nhỉ? Nhưng mà bắt đợi chá»? thì nó chết đói mất!
Hồi lâu, bà mừng rỡ thì thào vào tai cháu:
- Hay là thế này, Trước khi có sân quần, ta hãy... như thế, như thế, thì không sợ cơm toi. Cháu nghĩ sao?
Ấy thế là Xuân Tóc Ä?á»? bắt đầu dự vào cuộc cải cách xã hội.
-
Chương 5
BÀI HỌC TIẾN BỘ CỦA XUÂN TÓC Ä?Ỏ
HAI QUAN NIỆM VỀ GIA Ä?ÌNH VÀ XÃ HỘI
VÂNG TÔI, TÔI LÀ NGƯỜI CHỒNG MỌC SỪNG!
Ông chủ, bà chủ đã cùng với mấy bà tân thá»?i và mấy ông du há»?c sinh lên một chiếc xe hơi đi lên hiệu khách ăn cơm.
Bá»?n thợ may, các cô khâu, đã lũ lượt kéo nhau ra vá»?.
Ä?ồng hồ đánh 12 tiếng.
Ngoài Phố, trên các cây sấu, những con ve sầu nhất định phá giấc ngủ trưa của các quý quan.
Xuân Tóc Ä?á»? tự há»?i: "Thế này thì nước mẹ gì?" Nó đi đi lại lại, ôn những lá»?i dặn bảo của chủ nó.
- Trước khi có thể giúp chúng tôi vá»? thể thao, anh hãy cố sức giúp xã hội trong cuộc Âu hóa. Anh phải nhớ kỹ rằng hôm nay trở đi thì anh đã dự một phần vào cuộc cải cách xã hội rồi. Từ đây mà đi xã hội văn minh hay dã man là trách nhiệm ở anh! Vậy anh nên làm ăn chăm chỉ, phải trông nom hết tất cả má»?i việc, và nhất là phải hiểu những công việc mình làm.
Ông chủ thá»?i nói một cách cầu kỳ đại khái thế. Giản dị hơn nữa, bà chủ chỉ bảo Xuân:
- Thế nghĩa là lúc nào rỗi thì cầm cái chổi này (bà đưa luôn ngay ra một cái phất trần) mà phủi bụi những súc lụa, những quần áo ở ma nơ canh. Phải biết cái gì là vệ sinh, đừng để cửa hiệu rác rưởi, bụi bậm.
- Vâng ạ.
Nhà mỹ thuật lại dặn:
- Cần hơn nữa là anh phải biết tên các đồ hàng, các mốt y phục, để cho khác vào hàng thì có thể chỉ bảo cho khách có một cái gu?
- Bẩm cái gu là cái gì ạ?
Nhà thẩm mỹ đã ấp úng, phải vỗ tay vào trán mấy cái, rồi mới nói:
- Nghĩa là... nghĩa là cái thích, cái sở thích, cái... cái quan niệm vá»? mỹ thuật.
- Bẩm, tôi vẫn chưa hiểu.
- Anh không hiểu thì phải cố mà hiểu! Thế là thế này: Anh phải thoáng trông thấy một bộ quần áo là nhớ ngay đến tên của nó, để mà có thể tán cho khách nghe vui tai. Anh phải biết cái phận sự của ngưá»?i văng- đơ, nghĩa là ngưá»?i bán hàng! Mỗi khi có một ngưá»?i bằng lòng may một bộ y phục tân thá»?i, thế là nước nhà lại có thêm một ngưá»?i tiến bộ.
- Bẩm, như thế thì ra tôi lại phải biết cả các mặt hàng tơ lụa hay là bà này nên may mặc ra làm sao, cô kia nên may mặc ra làm sao?
Nhà mỹ thuật trợn mắt, so vai, trá»? mặt Xuân:
- Lạm quyá»?n! Lạm quyá»?n! Ä?ấy là công việc của tay- Ơ(#1) là của tôi! là của một mình tôi! Một mình tôi mà thôi! Ä?ây này... anh ra đây.
Xuân bị lôi đến trước một chiếc ma nơ canh. Nhà mỹ thuật nói:
- Hở cánh tay và hở cổ là Dậy thì! Anh đá»?c thật to lên!
Xuân nhắc lại như một con vẹt há»?c một bài há»?c thuộc lòng:
- Hở cánh tay và hở cổ là Dậy thì! Hở cánh tay và hở cổ là Dậy thì!
Nhà mỹ thuật gật gù hài lòng và lôi Xuân ra một cái ma nơ canh khác:
- Hở đến nách và hở nửa vú là Ngây thơ! Ä?á»?c cho quen mồm đi!
- Hở đến nách và hở nửa vú là Ngây thơ! Hở đến nách và hở nửa vú là Ngây thơ!
- Tốt lắm! Anh cứ chịu khó há»?c như thế vài lượt là thuộc mặt chữ, à quên, không! là đã thuộc lấy kiểu mới mà nghệ thuật đã chế tạo đó. Từ đây mà đi thì cuộc Âu hóa trông cậy vào cái óc thông minh của anh. Ä?ây này, bộ này là bộ Kiên trinh, cho những vị quả phụ nào nhất định không đi bước nữa, cho nên quần áo kín đáo trông nghiêm nghị, cổ áo lá sen lòe xoè che kín cả hai đưá»?ng hằn của đôi vú. Bên cạnh thì là bộ Lưỡng lự cho nên cổ áo kiểu khăn san thì che kín thân áo vá»? một bên vú mà để hở hẳn thân áo vá»? một bên. À quên, anh đá»?c nổi những chữ kẻ ở bảng này đấy chứ?
- Bẩm vâng, chữ này kiểu cũ, tôi đá»?c được.
- Thôi, thế tôi để nguyên một mình anh với ainh!
Trước khi ra đi, bà Văn Minh còn dặn:
- Anh lấy cái bảng có chữ Ä?óng cửa buổi trưa mà treo tủ kính rồi anh ngồi trông hàng. Có ai vào thì tiếp, ai há»?i thì nhớ lấy rồi ra bảo tôi.
Thế rồi... cả bá»?n ra đi.
Xuân Tóc Ä?á»? đã hiểu rõ cái địa vị mình rằng trong cuộc Âu hóa, trong cái việc cải cách xã hội, nó chỉ là một anh loong toong. Nó không bất mãn ở chỗ ấy nhưng ở chỗ ngưá»?i ta không nhớ rằng nó cũng cần phải nghỉ nghơi cơm nước như má»?i ngưá»?i khác. Nó thấy đói lắm. Nó rất muốn trông thấy bà Phó Ä?oan, nhưng bà đã lên xe hơi với con chó yêu quý của bà từ bao giá»?... rồi.
Nó đi đi lại lại trong cái cửa hàng vắng tanh êm ả, miệng nó lầm bầm mấy lần: "Chả nước mẹ gì cả!" Rồi nó cầm cái chổi phất trần, lần lượt phủi bụi cho những chiếc ma nơ canh. Nó đá»?c rất to, lại lai nhai giá»?ng hò như tiếng ê a của trẻ con há»?c bài thuộc lòng chữ Hán vậy. Có điá»?u đáng lạ là bài nó há»?c chính tự nó đặt ra.
- Mẹ kiếp! Quần với chả áo! - Cái này là cái gì? À Lá»?i hứa!... thắt đáy, nở ngực, nở đít... phải phải! Thắt đáy, nở ngực, nở đít là Lá»?i hứa Hở ngực, hở tay, hở đùi là Chinh phục! Hở ngực, hở đùi là Chinh phục! Hở đến nách và hở nửa vú là Ngây thơ!
Cái chổi vướng cái đinh rơi xuống đất. Nó cúi nhặt, mồm vẫn đá»?c thật to:
- Hở đến nách và hở nửa vú là Ngây thơ! Hở... hở là... Ngây thơ!
Giữa lúc ấy có một thiếu phụ còn trẻ tuổi lắm, đẩy cửa sầm sầm bước vào hàng. Hai ngưá»?i nhìn nhau kinh ngạc một lúc, rồi thiếu phụ cất cao giá»?ng há»?i:
- Ông... Ông là ai?
Xuân Tóc Ä?á»? ưỡn ngực lên, giấu cái chổi lông gà sau lưng, nghiêm trang:
- Tôi?... Là... là... một ngưá»?i dự phần trong việc Âu Hoá.
- À!
- Một ngưá»?i cải cách xã hội... có trách nhiệm quốc dân văn minh hay là dã man.
- À, thế thì tốt lắm!
- Thế cô muốn gì? Cái quần Hãy chá»? một phút nhé?
- Tôi có chồng rồi! Tôi không chá»? được phút nào cả.
- Vậy bà muốn gì, thưa bà?
- Chồng tôi! Cải cách! Âu hoá! Chồng tôi đâu?
- Bẩm thế là ai?
- Ông Típ... fff... ạ!
- Ông gì ạ!
- Ông Típ Phá»? Ná»?!
Xuân Tóc Ä?á»? ngẩn mặt ra như ngưá»?i bằng gỗ đến năm phút rồi mới há»?i lại:
- Bẩm ông... Ông Típ Phá»? Ná»??
- Phải! Chính thế. Ông ấy đâu?
- À, đây không có ai tên là ông Típ Phá»? Ná»? ạ!
- Có lắm. Chính là ông mỹ thuật Ä?ông Dương, ông cai thợ may, cái ông vẫn ký tên ở các báo mục phụ nữ là TYPN, nghĩa là: Tôi yêu phụ nữ! Ông cải cách xã hội mà lại còn không biết? Thế ông cải cách từ bao giá»??
- À, bẩm thế thì có. Nhưng mà ông ấy vừa đi đâu...
- Thế thì tôi chá»?.
- Vâng, xin bà cứ tự nhiên, cái đó vô hại.
- Ông trông hộ xem quần áo tôi may thế này đã có gì là tân thá»?i chưa?
Xuân Tóc Ä?á»? nhìn qua cái áo giản dị, cổ áo không thuộc mốt lá sen cũng như không thuộc mốt bánh bẻ, cái quần trắng giản dị kín đáo, đôi giầy nhung đen không cầu kỳ mấy, thì chỉ thấy nó có vẻ đứng đắn thôi. Vì trong óc nó có sẵn thành kiến là cái gì nhố nhăng thì mới là tân thá»?i, nó bèn đáp:
- Bẩm, trông bà chỉ có vẻ lương thiện, đứng đắn thôi chứ không tân thá»?i mấy ạ.
- Có phải thế không, hở ông?
Xuân gật đầu lia lịa:
- Vâng ạ! Vâng ạ! Thế thì cổ lắm, chưa được Âu hoá mấy! Bà là vợ Ông Típ Phá»? Ná»? mà ăn vận thế, e còn là hủ lậu đấy... Thế bà chưa biết rằng ông nhà đã chế ra nhiá»?u kiểu rất tân tiến hay sao? Nào là Ngây thơ, Chinh phục, Lưỡng lự, Chá»? một phút, Ỡm á»?, Ngừng tay, nhiá»?u kiểu lịch sự lắm, bà ạ.
Thiếu phụ nghiến rít hai hàm răng lại mà nói:
- Chồng tôi áp chế tôi lắm! Tôi không chịu nổi nữa!
- Thưa bà, thế là một sự trở ngại trên đưá»?ng tiến hoá! Mà muốn phản đối lại việc ấy, bà chỉ còn có một cách là chiếu cố đến bản hiệu mà may ngay một bộ quần áo gá»?i là Nữ Quyá»?n! Mặc nó vào, ngưá»?i vợ sẽ được chồng khiếp sợ... Văn Minh đã bảo thế!
- Ông là ngưá»?i có há»?c thức lắm. Ông nói văn vẻ y như viết văn Tây! Vậy thì ông hết sức che chở cho tôi trong cuộc Âu hoá nhé?
Xuân Tóc Ä?á»? cúi xuống rất thấp:
- Chúng tôi rất được hân hạnh.
Thiếu phụ sung sướng cả cưá»?i:
- Chà! Ông phong nhã quá đi mất!
- Thưa bà, hạnh phúc có gì là khác, nếu nó không là hạnh phúc của vợ chồng? Nếu ái tình đến thá»?i kỳ phai nhạt thì làm thế nào cho vợ chồng có hạnh phúc?
- Ấy chính thế đấy! Nếu ông TYPN cứ cấm đoán mãi tôi, thì chắc không thể yêu được mãi ông ấy như vào ngày mới cưới nữa.
- Thưa bà, chúng tôi không phải chỉ cải cách bá»? ngoài như lá»?i dèm pha của phái đạo đức hủ lậu đâu. Vả lại... thưa bà... tiến theo luật tiến hoá chung của xã hội... giữa buổi canh tân này, cái gì là bảo thủ thì bị đào thải đi... Quần áo để làm tăng vẻ đẹp, không cốt che đậy...
Xuân Tóc Ä?á»? đương mở máy nói như một cái kèn hát thì cánh cửa kính bị đẩy tung ra. Nhà mỹ thuật sầm sầm chạy vào, có nhà viết báo đi theo.
Nhà mỹ thuật giá»? tay lên trá»?i mà than dài:
- Ôi! Phong hoá suy đồi!
Ä?oạn vá»? sau lưng giơ tay lặng lẽ phân vua với nhà viết báo. Ông này cho đó là cơn ghen đích đáng của những nhà nghệ sỹ chân chính (những nhà nghệ sĩ là hay cả ghen lắm) liá»?n phịu mặt, khẽ nói:
- Thật không thể tha thứ được!
Nhưng nhà mỹ thuật lại hiểu câu ấy theo ý riêng chứ không phải do lòng ghen tuông. Ông vồ lấy câu ấy mà nói:
- Thật không thể tha thứ được
Nhưng nhà mỹ thuật lại hiểu câu ấy theo ý riêng chứ không phải do lòng ghen tuông. Ông vồ lấy câu ấy mà nói:
- Có phải thế không, anh? Vợ tôi? Chính vợ tôi? Chính vợ tôi mà lại ăn mặc tân thá»?i như thế này? Hở Giá»?i? Quần trắng nữa ư? hở Giá»?i? Ä?ưá»?ng ngôi lệch, bôi môi hình quả tim ư? Hở Giá»?i? Ä?ồ đĩ! Ä?ồ khốn nạn! Ä?ồ...
Xuân Tóc Ä?á»? giơ tay ngăn:
- Thưa ngài, tôi xin che chở phái đẹp trong cuộc Âu hóa!
Bà vợ nhà mỹ thuật lúc ấy tức giận như vợ những nhà mỹ thuật mà rằng:
- Thôi đi, anh là đồ ngu! Anh hô hào đổi mới, Âu hoá, anh cổ động phái phụ nữ phải cải cách y phục theo mốt của anh, phải đánh phấn bôi môi theo cách thức của anh, thì tôi, tôi cũng là một phụ nữ mặc dầu tôi chỉ là vợ anh! Tôi là ngưá»?i đàn bà! Khắp bàn dân thiên hạ này ai cũng có thể làm chứng cho tôi rằng tôi là phụ nữ, chính tôi cũng là phụ nữ! Ai bảo không? Ừ, có ai dám chối không? Tôi thách ai dám bảo tôi không là đàn bà đấy?
Nhà mỹ thuật xua tay:
- Biết rồi! Biết rồi... Câm đi! Thối chưa!
- Tôi không câm có được không?
- Câm đi, đồ ngu! Khi ngưá»?i ta cổ động đàn bà thì phải biết là cũng có năm bảy thứ đàn bà! Khi ngưá»?i ta nói phụ nữ... là nói vợ con chị em ngưá»?i khác, chứ không phải vợ con chị em của ta! Mợ đã hiểu chưa? Ngưá»?i khác thì được, mà mợ, mợ là vợ tôi, thì mợ không thể tân thá»?i như ngưá»?i khác được!
Bà Typn cãi:
- Thế thì tôi không hiểu nữa đấy! Vô lý!
Nhà mỹ thuật quay sang cầu cứu nhà viết báo. Ông này cắt nghĩa:
- Thưa bác, ta nên chia gia đình với xã hội ra làm hai.
- Thế sao bác cũng chủ trương cải cách trong báo của bác?
- Là vì tôi cũng như bác giai. Phụ nữ nghĩa là vợ con chị em ngưá»?i khác chứ không phải vợ con chị em của tôi. Gia đình tôi thì cứ phải theo cổ, không được có hạng đàn bà ăn mặc tân thá»?i nay khiêu vũ, mai chợ phiên, rồi vá»? nhà chửi lại mẹ chồng bằng những lý thuyết bình quyá»?n với giải phóng!
Ông nhà báo nói một cách quả quyết như những nhà văn sĩ cấp tiến làm cho nhà mỹ thuật cũng hăng hái nói tiếp:
- Ä?ối với tôi ấy à?... Ä?àn bà cứ nhốt trong buồng, mợ đã hiểu ra chưa?
Vợ nhà mỹ thuật thất thanh kêu:
- Giá»?i ơi! Có thể như thế được chăng?
Nhà viết báo giơ hai (#2) tay lên không khí, ra vẻ sốt ruột:
- Giá»?i ơi! thì chỉ có thế mà mãi không hiểu?
Nhà mỹ thuật lại tấm tức nói ngay:
- Rõ đồ khốn! Tưởng bở! Ä?òi nay mốt này, mai mốt khác để làm túi cơm giá áo à? Ä?ã ăn hại chồng mà lại bắt chồng nay sắm thứ này, mai sắm cái khác để làm cho chồng phải khổ sở rồi không kiếm ra tiá»?n để diện thì "đi khách" lấy tiá»?n! Ä?ừng có há»?c đòi! Ä?ừng có lãng mạn!
Rồi nhà mỹ thuật quay lại chỉ vào mặt Xuân:
- Tôi đã bắt được quả tang anh dùng những văn chương bóng bẩy ra mê hoặc vợ tôi, định làm cho vợ tôi trụy lạc, định làm tan nát gia đình nhà tôi đấy nhé! Anh cứ liệu cái thần hồn!
Sau cùng thì ông lôi lấy tay vợ Ông, kéo sá»?nh sệch ra cửa, hầm hầm gắt mắng:
- Mau! Ä?i vá»? ngay! Vá»? cởi cái quần trắng ra ngay! Không có mà không vợ, không chồng gì nữa đâu.
Nhà viết báo cắp cặp chạy theo cặp vợ chồng ấy nốt.
Còn lại một mình trong phòng, Xuân Tóc Ä?á»? ôm đầu nghĩ ngợi, băn khoăn không hiểu nghĩa lý cái việc cải cách của ông cai thợ may ra làm sao. Nó đương lo điên ngưá»?i lên ở chỗ ông ta thù thì không biết có mất việc không, thì thấy một ngưá»?i đứng tuổi, quần áo nho nhã ra vẻ một thầy ký kiết, rón rén đẩy cửa vào, khẽ nói ra vẻ bí mật:
- Kính chào ngài! Thưa ngài, tôi, tôi là một ngưá»?i má»?c sừng!
Tưởng mình ngủ mê, Xuân Tóc Ä?á»? dụi mắt một mấy cái. Ngưá»?i kia lại nói một cách thân mật:
- Vâng, chính thế, tôi là một ngưá»?i chồng má»?c sừng.
Xuân hoảng hốt:
- Ngài má»?c sừng?
- Bẩm đích thị như thế thật đấy ạ.
Xuân Tóc Ä?á»? sá»? lên đỉnh đầu ngưá»?i ấy rồi ngơ ngác:
- Ơ á»?! Ngài chỉ nói đùa chứ ngài có má»?c sừng đâu!
Ngưá»?i lạ mặt để tay lên mồm làm một cái suỵt. Rồi thì thào:
- Xin ngài hiểu cho rằng nói thế là nói bóng gió. Còn muốn nói cho dễ hiểu thì thế nghĩa là: vợ tôi đi ngủ với giai.
- Ủa!
- Vâng, Ngưá»?i Pháp bảo những ngưá»?i chồng có vợ ngủ với giai là những ngưá»?i má»?c sừng! Thưa ngài, vợ tôi hư há»?ng lắm, dễ tôi đến phải tự tử mất.
- Ấy chết!
- Nhưng trước khi tôi tự tử thì tôi phải làm được việc gì oanh liệt đã. Muốn thế, tôi phải nhá»? ngài giúp cho một tay.
- Thưa ngài, thế ngài là ai?
- Tôi là một ông phán dây thép, ngài cứ biết thế. Tôi lại có há»? với ông Văn Minh. Tôi được bà Phó Ä?oan mách rằng ngài là một ngưá»?i thông minh, có há»?c thức, bụng dạ lại hào hiệp, nên trước khi đến sở, tôi vội tạt vào đây, mong ngài giúp cho...
- Việc gì thế ạ?
- Bẩm một việc rất dễ ạ. Bẩm hễ ngài cứ trông thấy tôi ở đâu (mà tôi còn gặp ngài) thì ngài cũng chỉ cần trá»? vào mặt tôi mà nói rằng: "Thưa ngài, ngài là một ngưá»?i má»?c sừng." Có thế thôi.
- Chết nỗi, tôi chả dám. Cần gì phải tự bị má»?c sừng một cách rầm rĩ thế?
- Tôi lạy ngài, ngài cứ thế cho. Tôi xin thuê ngài một chục bạc! Ä?ây, tôi xin đưa trước năm đồng.
Nói xong, ngưá»?i ấy tức khắc để vào tay Xuân một tá»? giấy bạc con công.
Xuân Tóc Ä?á»? còn ngẩn ngưá»?i ra thì ông phán dây thép ấy đã cắm cổ tháo lui một cách bí mật cũng như những ngưá»?i má»?c sừng khác.
-
Chương 6
LẠI CHUYỆN SÂN QUẦN TRONG NHÀ
MỘT GIA Ä?ÌNH VĂN MINH
XUÂN TÓC Ä?Ỏ NHẢY VÀO KHOA HỌC
Ba ngưá»?i cùng đứng ở cửa sổ nhìn xuống sân.
Bà Phó Ä?oan chỉ tay huyên thuyên nói:
- Ä?ấy, anh chị xem! Ba công thợ rồi đấy. Mà chỉ mới được có thế! Không biết đến đá»?i nào mới xong một cái sân quần!
Văn Minh chồng nói:
- Dì đừng nóng ruột, vì xây một cái sân quần không phải là việc chốc lát.
Văn Minh vợ cũng há»?a theo:
- Vả lại dì cháu ta có vội gì đâu! Bao giá»? xong thì ta tập, ấy chỉ có thế.
Cái sân mới hơi hơi thành hình, vì ngưá»?i ta mới đổ ná»?n bằng gạch đập vụn và tưới một vài nước bích toong(#1). Chung quanh khu vưá»?n vuông ấy, những cây chanh, những cây hồng, và cá»?, đá»?u bị phạt đi, bị cuốc lên nằm ngổn ngang bừa bộn như trong một cảnh tàn phá. Bà Phó Ä?oan đã phá khu vưá»?n hoa để xây cái sân quần ấy, chẳng bởi lòng hâm mộ thể thao mà thôi. Nhưng mà còn vì lẽ gì, cái đó đã có đấng Thượng đế biết rõ. Tuy vậy, bà cũng nói:
- Ngót tám trăm bạc một cái sân, chả biết thế là rẻ hay đắt!
Văn Minh vợ vội nói ngay:
- Không đắt đâu, dì ạ. Dì cứ nhớ lại những lúc các hội thể thao hết diễn kịch lại quyên tiá»?n mà có mấy cái sân quần cũng mãi chẳng xây xong... Thế mà dì cho xây sân quần này chưa đến tám trăm, tưởng cũng là rẻ.
Cho rằng bà Phó Ä?oan làm việc ấy chỉ vì lòng hâm mộ thể thao và yêu chuộng cô cháu nghĩa là vợ mình, ông Văn Minh thấy cần nói những câu ân nghĩa để đối phó với một sự nhá»? vả. Ông uốn lưỡi bẩy lần trong miệng rồi mới tán:
- Vả lại dẫu có đắt nữa thì cũng không nên phàn nàn. Biết đâu rằng sau khi nhà này có sân quần thì cuộc đá»?i của dì lại không bắt đầu vào một kỷ nguyên mới? Rồi nhà này sẽ biến thành một nơi tựa như một câu lạc bộ, một chỗ há»?p mặt, một chỗ hẹn hò của những kẻ thượng lưu trí thức trong nước để làm việc cho xã hội một ngày một tốt đẹp văn minh thêm lên! Dì làm những việc ấy không những có lợi cho thanh danh của dì, nhưng mà cũng còn săn sóc đến cái tương lai của em Phước nữa. Theo ý tôi thì trẻ con thá»?i buổi này cần được hưởng tất cả má»?i sự giáo dục mới mẻ của văn minh, được giáo huấn vá»? xác thịt cũng như vá»? tinh thần. Xưa kia các cụ chỉ nghĩ đến khối óc mà thôi, đó là một sự sai lầm rất tai hại.
Ông ta nói thế một cách liến thoắng trôi trẩy như nước suối, sốt sắng như những ngưá»?i không thành thực chút nào cả, đến nỗi bà Phó Ä?oan nghe xong, tuy chẳng hiểu quái gì, nhưng cũng thấy êm tai, và nhất là sung sướng, vì cả hai bên cùng làm khác với ý nghĩ mà lại có vẻ như hiểu rõ bụng tử tế của nhau lắm. Việc xây sân quần mà lại để cho xã hội văn minh thì bà có cần gì?
Ba ngưá»?i quay vào buồng khách, ai cũng hài lòng như ai.
Tự nhiên bà Phó Ä?oan há»?i:
- Này cái anh chàng Xuân xem chừng cũng được việc đấy chứ?
Cô cháu đáp:
- Hắn thông minh lắm! Mới vào làm có vài ngày mà khách khứa xem ý ai cũng mến.
Bà Phó Ä?oan sung sướng mà rằng:
- Số anh ta tốt lắm đấy! Ở đâu là vui vẻ đấy, thịnh vượng đấy.
- Thế à! Có lẽ đúng thật! Từ hôm có hắn thì quả nhiên khách may mặc cũng có đông hơn lên.
Ông cháu rể ôn tồn:
- Ä?ược cái mồm miệng hắn cũng nhanh nhẩu.
Bà Phó thêm:
- Có ngưá»?i đi đến đâu chết trâu đến đấy, anh ta thì đi đến đâu cũng vui vẻ đến đấy, âu cũng là tại số, chỉ thương hại vá»? nỗi bồ côi sớm, chứ không nếu được ăn há»?c, tất cũng nên ngưá»?i như ai.
Ông Văn Minh sửng sốt phản đối:
- Thì sao? Dì bảo sao? Việc gì mà phàn nàn? Làm nghá»? nhặt ban hay giúp việc cho hiệu may thì cũng đá»?u giúp cho xã hội tiến bộ cả! Hắn có bồ côi như thế thì sau này có được chút danh vá»?ng gì mới càng đáng quý. Còn những ông con quan, những ông nhà giàu, mà sau này được hiển vinh, thì còn gì là lạ? Hắn có thể tự hào là Bình dân! Bây giá»? mà nói đến quý phái, trưởng giả là cổ hủ, là không đúng mốt nữa! Khắp thế giới, đâu ngưá»?i ta cũng chỉ coi trá»?ng Bình dân thôi! Ä?ể chỗ cho Bình dân! Bình dân vạn tuế!
Nghe những câu nói ấy, bà Phó Ä?oan cũng thấy ông cháu rể là văn minh, tân tiến, rất xứng đáng với chức du há»?c sinh, tuy không có văn bằng. Bà ôm lấy con Loulou vào lòng một cách thân yêu như ôm một ngưá»?i tình nhân, ngáp dài một cái, rồi nói:
- Bảo lại mà sao mãi không thấy.
Ông Văn Minh ngửa đầu tựa thành ghế lấy điếu thuốc Ăng-lê thứ mưá»?i tám ra để lên miệng, oai vệ quệt diêm. Vợ Ông ta để cả hai chân lên bàn - cái bàn lùn tìn tịt - đài các y như những phụ nữ tân tiến khác, và há»?i:
- Quái, sao buổi chiá»?u hôm nay chả thấy ai đến chơi thế nhỉ?
- Chắc lát nữa thể nào có vài ngưá»?i bạn tôi đến chơi đây.
- Ai? Nhưng ai hở mình?
Bà Phó Ä?oan cũng há»?i:
- Ai? Phái mới hay phái cũ?
Văn Minh đáp:
- Anh đốc Trực Ngôn với lại Joseph Thiết, với lại một vài ngưá»?i bạn nữa.
- À!
- Những ngưá»?i đã được tôi giới thiệu cho dì và muốn lại đây đáp lễ...
- Hay lắm !
Reo thế rồi, bà Phó với tay lên cái quả điện để bấm chuông. Khi ngưá»?i bếp chạy lên, bà ra một cái lệnh:
- Ä?i mua nước đá và sửa soạn đồ nước! Mở rộng cái cửa chính ra! Xích cổ mấy con chó vào một chỗ, mau lên!
Cái quạt trên trần nhà quay tít làm cho những thớ lụa ở những thứ quần áo má»?ng gần bằng giấy hút thuốc lá cứ mấp máy nhảy như sóng gợn một cách rất mỹ thuật trên da thịt trắng trẻo của hai phụ nữ cùng tân tiến như nhau, mặc lòng tuy có khác xa nhau. Tiếng quả lắc đồng hồ tăng thêm sự tĩnh mịch của gian phòng. Với con chó Tây trong cánh tay, với hai con mắt mơ màng nhìn lên chiếc quạt, bà Phó Ä?oan có vẻ là linh hồn nước Việt Nam trên đưá»?ng tiến hoá và giải phóng. Minh và Văn thì cứ uể oải nhá»?c mệt như những kẻ không bao giá»? phải nhúng tay vào một việc gì nặng nhá»?c, mặc dầu đã bao lâu nay rồi, cả hai ngưá»?i vẫn phải làm những công việc của tứ khoái một cách rất văn minh và vẫn cổ động xuông cho chủ nghĩa bình dân.
Một tiếng chuông dài kêu ran lên ngoài dàn thiên lý làm cho bà chủ nhà ngồi nhá»?m dậy. Mấy phút sau, một ông già lò dò bước vào, hai vợ chồng Minh và Văn đứng lên thì bà Phó đon đả:
- Lạy cụ! Thật không ngá»? hôm nay cụ Hồng lại quá bộ đến chơi với em!
Cụ Hồng chưa kịp đáp đã giữ lấy ngực để ho sù sụ lên một hồi dài ghê gớm như sặc thuốc lào. Tuy giữa mùa hè, cụ cũng mặc áo bông và đi giầy da. Cụ vào thì một bầu không khí sặc lên những mùi dầu bạc hà cũng theo cụ mà vào phòng. Trên ngực cụ có mấy cái cuống huy chương.
Cặp vợ chồng Văn Minh đưa mắt nhìn nhau rất chán nản, vì cụ Hồng chính là ông bố. Xưa kia, cụ là một ông phán. Sau khi hưu trí, nghiệm rằng cụ đã giúp nước phò vua trong 30 năm tròn, Nhà nước bèn ân thưởng cho cụ cái Hồng lô tự thiếu khanh. Cụ đã là một ngưá»?i dân bảo hộ trung thành, một viên chức gương mẫu, một ngưá»?i cha nhân từ vì sợ sệt con cái như một ngưá»?i nô lệ. Cụ lại còn nghiện thuốc phiện nữa, điá»?u ấy mới thật tá»? ra cụ hoàn toàn là ngưá»?i Việt Nam.
Chí bình sinh của cụ Hồng chỉ là được làm một cụ cố. Cho nên chưa 50 tuổi, cụ cũng đã làm ra vẻ già cả sắp chết: ra phố là cụ phải mặc áo bông, chưa đến mùa rét cụ đã khoác cái áo ba đá»? xuy dầy sù; trước khi trả tiá»?n cho phu xe, cụ phải ôm ngực ho rũ rượi hàng năm phút và đến nhầm một xu để phu xe tưởng cụ đã lẫn lộn; nằm dài bên kay đèn thuốc phiện, nghe ai nói chuyện, cụ cũng nhắm nghiá»?n mắt lại, nhăn mặt khẽ gắt: "Biết rồi, biết rồi, khổ lắm, nói mãi!... " mặc dầu cụ chưa hiểu đầu đuôi câu chuyện ra sao, mặc dầu cụ vẫn vui lòng lắng tai nghe. Cũng như nhiá»?u ngưá»?i phú quý có tiá»?n cho con sang Tây "há»?c một cái chơi", cụ Hồng kính phục con cụ lắm. Sau những buổi cơm, cụ thưá»?ng đem chuyện con giai cụ ra làm món đét-se, mặc dầu con giai cụ chỉ là ông Văn Minh. Cụ cũng tiu nghỉu ở chỗ con cụ không kiếm nổi mảnh văn bằng nào, nhưng khi nghe con cụ cãi rằng: "Há»?c thức không ở văn bằng. Những ngưá»?i như Phạm Quỳnh hay Nguyễn Văn Vĩnh, mà khảo đến bằng, thì thành ra vô há»?c hay sao?" thì cụ lại được yên tâm. Ngoài ra cụ lại còn kính thá»? con cụ Ở chỗ con cụ là một nhà cách mệnh trong vòng pháp luật vì làm như Văn Minh đương làm, chính là cải cách xã hội một cách tha thiết mà có công hiệu, mà lại không sợ tù tội hay mất đầu như những nhà cách mạng, những ngưá»?i ngu dại mưu hạnh phúc cho đồng bào mà chẳng làm cho đồng bào được biết cái gì là nhảy đầm, cái gì là y phục tối tân. Ngần ấy điá»?u kiện đã khiến cụ Hồng trung thành với ông con trai đã Pháp du của cụ cũng như trung thành với nước Ä?ại Pháp, và nhắm mắt tin theo văn minh chằng kém những ngưá»?i hủ lậu và ngu dốt khác, những kẻ chẳng hiểu văn minh là cái quái gì. Cụ đã xưng toa moa với con, hết sức hoan nghênh đủ má»?i việc và đủ má»?i cử chỉ Tây Tầu của con cụ.
Bà Phó Ä?oan giơ tay cho cụ Hồng vịn mà đi vào. Sau khi rón rén ngồi xuống ghế một cách lật đật như một cụ cố chính hiệu - có thứ cố chính hiệu cũng như có thứ cố giả hiệu - cụ bèn há»?i:
- Thế toa đến đây từ bao giá»? thế hở toa?
Con giai cụ đáp trống không:
- Lúc nãy.
-Moa đi tìm toa có việc cần. Cụ via nhà ta dễ sắp... vá»?. Bây giá»? tưởng đã đến lúc tìm một vị y khoa bác sĩ để trước khi cụ via chết, cụ via cũng được hưởng một chút khoa há»?c Thái Tây...
Bà Phó Ä?oan sửng sốt há»?i:
- Thưa cụ, cụ tổ nhà đau ra làm sao ?
Cụ Hồng lại ho khạc một hồi dài, rồi mới thủng thỉnh đáp:
- Nặng lắm! Bà tính: đã hơn tám mươi tuổi mà còn cứ sống mãi.
Vợ Văn Minh giẩu má»? nói:
- Sống như vậy thật là trái lẽ tạo hoá.
Cụ Hồng phân trần:
- Nên tôi mong cho cụ vá»? đi, là vì cụ tôi chết sớm ngày nào hay ngày ấy chứ sống mà ăn không được ngủ không được, lúc nào cũng kêu rên, nằm đâu thì phóng uế ra đấy, thì sống mà làm gì! Vả lại nếu ngộ nhỡ tôi lại chết trước cụ tôi thì có phải nhà sẽ mắc phải tiếng vô phúc không ? Nếu cụ tôi chết trước thì mới có ngưá»?i trong nom cho, thiên hạ mới vì tôi mà đi đưa đông, thì đám ma mới được linh đình trá»?ng thể.
Bà Phó Ä?oan cưá»?i như trong rạp hát mà rằng:
- Như vậy thì còn má»?i đốc tá»? làm gì ?
- À, phải má»?i chứ? Thà cụ tôi chết vì đốc tá»? còn hơn không thuốc men mà chết. Má»?i đốc tá»? thì cũng chỉ để cho bệnh nhân chết, chứ có để chữa cho bệnh nhân sống đâu mà lo.
Văn Minh dõng dạc nói:
- Như vậy thì không cần những vị bác sĩ có danh tiếng cho lắm.
Ông bố thêm:
- Chính thế. Ta chỉ cần một ông đốc tá»? lang băm mà thôi. Toa thử xem trong đám bạn hữu có anh nào mèng nhất, ít khách nhất không?
Ông con ngồi xuống ghế ôm đầu nghĩ ngợi một cách nghiêm trá»?ng như khi ngưá»?i ta chủ trương một cuộc mưu sát bằng khoa há»?c, rồi nói:
- Moa có một thằng bạn hiện đã mở phòng khám bệnh độ hai năm nay, cũng vá»? nước cùng một chuyến tầu với moa. Số ngưá»?i chết vì hắn cũng khá nhiá»?u. Một anh chàng lên đinh râu phải chữa bằng thuốc Mán cẩn thận. Thật là một ông lang băm có danh vá»?ng.
Vợ Văn Minh há»?i:
- Cái anh chàng đã toan hại đá»?i một nữ bệnh nhân ấy à ?
Văn Minh gật đầu:
- Phải đấy
Bà Phó Ä?oan trợn trừng há»?i dồn:
- Ai? ai ? ai thế ?
Nhưng cụ Hồng gạt phắt đi mà rằng:
- Ta chỉ cần một ông thầy thuốc làm bộ, hay cho đơn thuốc mạnh, hoặc là hay khệnh khạng, là đủ giết nổi cụ via nhà ta rồi.
Bà Phó Ä?oan bàn:
- Cụ tổ nhà ta đã 80 tuổi, bây giá»? ta đi má»?i một ông đốc tá»? chuyên môn chữa những chứng bệnh cho trẻ con, thế là thượng sách... Hoặc là cụ đau dạ dày thì má»?i một bác sĩ chuyên chữa bệnh đau mắt, hoặc cụ ho suyễn thì ta má»?i một ông chuyên chữa bệnh giang mai...
Bà ngừng một lát rồi tiếp:
- Phải! Một ông cụ già 80 tuổi mà ốm thì kể cũng chẳng cần gì mà phải má»?i đến một ông đốc tá»? thích hiếp dâm.
Cụ Hồng nhăn mặt mà rằng:
- Ã?c một nỗi cụ tôi không đau ốm bệnh gì!
Vợ Văn Minh lễ phép thưa lên:
- Thưa ba, nếu vậy thì rất đáng lo. Nhỡ ra cụ đau tim thật mà ta lại má»?i nhầm một ông thầy chuyên chữa bệnh tim, hay cụ đau dạ dày mà ta lại má»?i đúng một ông chuyên các bệnh vá»? dạ dày, thì chí nguy!
Vào lúc ấy, Xuân Tóc Ä?á»? khép nép bước vào chào má»?i ngưá»?i thì ai cũng gật đầu qua loa, ai cũng có vẻ nghĩ ngợi. Nó ngồi né xuống một cái ghế và soi gương ngắm nghía bộ Âu phục mới may, do số tiá»?n năm đồng của ông phán dây thép mà nói coi như là cái bổng tự nhiên. Nó vui vẻ nghĩ thầm: "Vạn tuế những ngưá»?i chồng má»?c sừng! Ước gì ai cũng má»?c sừng!" Lúc ấy bà Phó Ä?oan lại há»?i cụ Hồng:
- Thế cụ nhà đau như thế nào?
- Nhiá»?u chứng bệnh lắm! Ho khạc rên, suốt ngày đêm! Thế mà há»?i thì lại bảo là đau dạ dày mới quái chứ!
Xuân Tóc Ä?á»? nhanh nhẩu nói:
- Bẩm cụ, thế bệnh nhân có khó thở, có mắc đá»?m không?
Cụ Hồng đáp:
- Dễ có.
- Bẩm, thế là suyễn. Thuốc nào có vị long diên hương thì khá»?i.
- Nhưng mà đau dạ dày kia mà!
Xuân Tóc Ä?á»? lại nhanh nhẩu nói như một nhà lang chính tông:
- Bẩm thế dễ bệnh nhân mắc cả hai thứ bệnh, chắc là đã có tuổi lắm. Thưa cụ, đau dạ dày là vì khí huyết tích trệ, nên ăn uống không tiêu. Hoặc có khi vì mắc phạm phòng làm chi khí bế đầy hơi, có ngưá»?i đau dữ dội, có ngưá»?i đau âm ỉ như giả cách, có khi đau từ bụng xuyên ra sau lưng. Bẩm cụ, thế bệnh nhân hay đau sau bữa cơm hay trước bữa cơm?
- Hình như sau khi ăn cơm.
- Thế thì trong dạ dày nhiá»?u nước chua, vì thiếu nước chua thì hay đau lúc no, mà thừa chất chua thì hay đau lúc đói.
Sau khi thấy Xuân Tóc Ä?á»? nói như một cái máy như thế, bà Phó Ä?oan và vợ chồng Văn Minh đá»?u kinh hoàng cả lên, không còn hiểu nguyên cớ vì đâu.
Thật là kỳ quái, không thể tưởng tượng được nữa vậy.
Cụ Hồng kính cẩn há»?i Xuân:
- Bẩm ngài, ngài làm gì mà giá»?i vá»? y lý như vậy thế ạ ?
Xuân chưa kịp đáp thì Văn Minh đã vội đứng lên đỡ lá»?i:
- Một sinh viên trưá»?ng thuốc, bạn con, con quên chưa giới thiệu với ba.
Xuân Tóc Ä?á»? không ngá»? rằng khi xưa, lúc nó ngồi đá»?c quảng cáo cho một hiệu thuốc vào phóng thanh, và ngồi trên mũi ô tô với bộ quần áo Charlot và cái mặt nạ thổi loa khắp phố phưá»?ng cho một "ông vua thuốc lậu" Nam Kỳ, thì chính là nó tập đi đến khoa há»?c và do thế đến sự phú quý.
-
Còn Nữa...... bà con có muốn đá»?c tiếp không vậy?
-
trả lá»?i
Tiếp đi chứ !mình đang chá»? phần tiếp theo nè !!!!
cảm ơn bạn ha !
Posting Permissions
- You may not post new threads
- You may not post replies
- You may not post attachments
- You may not edit your posts
Forum Rules