Nón Thúy


30 năm chằm nón chỉ với một bàn tay

TTCN - Nón Huế nổi tiếng là thế, vậy mà nghá»? chằm nón xứ Huế cứ mai một dần. từ làng quê đến thị thành đâu cũng nghe quá nửa số ngưá»?i giải nghệ.

Các làng nón nức tiếng như Dạ Lê, Triá»?u Sơn, Nam Phổ, Kim Long, Ä?ốc Sơ, Dương Nỗ, làng Chuồn, Phủ Cam...giá»? không còn là làng nón nữa.

Nhưng ở làng nón Phủ Cam, gần 30 năm qua có một ngưá»?i phụ nữ khuyết tật tên Thúy nhiá»?u năm qua không chỉ sống chết với nghá»? mà còn đưa tiếng thơm của nón Huế đi khắp năm châu...

Chị Thúy nói: “Ngưá»?i ta đủ tay thì chằm cái nón khoảng hai tiếng đồng hồ là xong, mình cần đến bốn tiếng. Ngày chằm chỉ được hai chiếc, mỗi chiếc nếu mang ra chợ Ä?ông Ba bá»? mối cũng chỉ 8.000 - 10.000 đồng, tùy loạiâ€?.

Năm 1995, khi Huế đã là di sản văn hóa của nhân loại, du khách đổ vá»?, chiếc nón Huế bấy giá»? chỉ còn là hàng lưu niệm của du khách hơn là làm duyên thêm nét Huế. “Hữu xạ tự nhiên hươngâ€?, nón của chị Thúy bắt đầu thu hút du khách cả trong lẫn ngoài nước.

“Thương hiệuâ€? nón Thúy gắn liá»?n với một ngưá»?i thợ say mê nghá»?, có hoàn cảnh đặc biệt và chằm được những chiếc nón khéo chứ không há»? có nhãn mác, bản quyá»?n. Chuyện xảy ra cách nay gần tám năm. Ngày ná»? có một du khách Úc tìm đến ngôi nhà chị Thúy; ông lặng lẽ quan sát tỉ mẩn từng đưá»?ng kim mũi chỉ khó nhá»?c của ngưá»?i phụ nữ không may mắn này. Khi chiếc nón hoàn tất sau hơn hai tiếng đồng hồ, ông cầm lên tá»? vẻ trầm trồ và nói gì đó với ngưá»?i hướng dẫn viên.

“Anh hướng dẫn bảo rằng ông ta muốn mình chằm một chiếc nón nữa nhưng cùng với các biểu tượng của Huế phải lồng vào chữ “Thúyâ€? - chị Thúy kể. Chiếc nón có chữ “Thúyâ€? ấy sau đó được đưa vá»? nước Úc. Không lâu sau, một đoàn du khách Úc ghé nhà chị Thúy đá»? nghị chị biểu diễn các công đoạn chằm nón và cũng không quên nhắc phải lồng vào nón chữ “Thúyâ€?. Cứ như thế, từ bấy đến nay hàng ngàn chiếc “nón Thúyâ€? đã theo những du khách nước ngoài vá»? xứ sở của há»?: Úc, Ä?ức, Anh, Pháp, Mỹ, Canada, Ấn Ä?ộ, Nhật Bản, New Zealand…

Ä?ến nay, ít nhất chị Thúy cũng đã nhận được ba tạp chí nước ngoài (Anh, Pháp, Úc) có bài viết vá»? chị mà tác giả gửi đến địa chỉ ngôi nhà nằm sâu trong hẻm 165 Trần Phú ấy. Cũng từ bấy đến nay, chị Thúy chỉ chăm chút chằm nón bán cho du khách nước ngoài với giá mỗi chiếc không quá… 1 USD: “Khách nước ngoài hay khách nội địa cũng cùng giá rứa thôi, há»? quan tâm đến nghá»? nghiệp ông cha mình là quí lắm rồi.

Có điá»?u khách nước ngoài đa phần đá»?u đòi lồng thêm chữ “Thúyâ€?, nếu không cũng phải ký vào chiếc nón chữ “Thúyâ€? há»? mới chịuâ€?. Gần 10 năm qua, cứ thứ bảy và chủ nhật mỗi tuần, chị Thúy đá»?u tất bật với những đoàn du khách có khi đông đến 15, 20 ngưá»?i đến nhà chị tham quan và tìm hiểu vá»? nón Huế, “nón Thúyâ€?. Ngoài những vật dụng làm nghá»?, chị Thúy phải mua thêm hàng chục chiếc ghế nhựa để khách ngồi trong gian phòng chật chội.

Tháng 6-2004, chị Thúy có mặt tại Yokohama với tư cách là khách má»?i đại diện của nghá»? nón truyá»?n thống VN trong Lễ hội văn hóa du lịch VN tại Nhật Bản. Chị kể: “Chuyện thú vị nhất là mình mang qua Nhật 200 chiếc nón Huế, chỉ hơn một ngày lễ hội đã bán gần hết trong khi lễ hội diễn ra cả tuần. Chưa biết xoay xở ra sao thì anh Minh, phó giám đốc Việt Nam Airlines, ghé đến thăm gian hàng của mình. Biết chuyện, lập tức anh điện vá»? Huế lo giúp. 24 giá»? sau khoảng 300 chiếc nón Huế nữa đã có mặt tại Nhật Bản.

500 chiếc nón Huế đã được khách Âu, Mỹ, Nhật mua sạch. Mà có phải bán không đâu, lại phải chằm nón tại chỗ, rồi giới thiệu vá»? nghá»? nón. Tiếng Nhật thì bập bẹ nên... nói má»?i cả tayâ€?. Ä?ể tham gia lễ hội này, chị Thúy mất nửa tháng há»?c “nóngâ€? tiếng Nhật. Còn để giao tiếp với du khách ngày ngày tại nhà, chị cũng há»?c luôn chút ít tiếng Pháp, Anh. Nghá»? chằm nón với chị Thúy không chỉ là kế sinh nhai mà còn là niá»?m vui của ngưá»?i phụ nữ 39 tuổi vẫn sống cô đơn.

Trần Ä?ình Phương - phiên dịch viên của Công ty du lịch - lữ hành Intrepid (Úc), có trụ sở tại Hà Nội và TP.HCM - cho biết: “Tôi đã có khoảng 50 lần đưa du khách thuộc nhiá»?u nước đến với chị Thúy. Ä?iá»?u khiến “nón Thúyâ€? thu hút há»? là niá»?m say mê nghá»? truyá»?n thống, sự thuần thục vá»? nghá»? và trên hết đó là một con ngưá»?i giàu nghị lực vượt qua nghịch cảnhâ€?.

Còn J.Barray, một du khách Úc đến xem chị Thúy chằm nón, thì quả quyết: “Dù lần đầu tận mắt biết đến nón Huế qua chị Thúy, nhưng khi vá»? nước tôi sẽ kể với bạn bè mình chuyện vá»? nón Thúy và nón Huế - điá»?u mà trước đây tôi chỉ biết qua hình ảnh, sách báoâ€?.

Ä?ÌNH TOÀN
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/In...mp;ChannelID=7