-
Sài Gòn ngày ấy
( Cái này tôi lượm lặt được nên post lên và tôi rất mong bạn nào biết vá»? tác giả Hoàng Lan Chi có thể giới thiệu thêm vá»? sách của bà ấy )
Saigon ngày ấy
Năm 54 – 60
Ngày ấy tôi còn bé lắm. Lênh đênh trên chuyến tầu cuối vào Nam theo cha mẹ chứ chẳng biết gì. Chuyến đi êm đá»?m không gì đáng nói .
Tôi thấy nguá»?i Pháp cũng đàng hoàng. Thì đâu chả thế. Cũng có nguá»?i này nguá»?i kia. Nguá»?i hèn nhát, kẻ can đảm.Nguá»?i qúa khích, kẻ trung dung.
Nguá»?i Pháp trên tầu tử tế. Há»? cho ăn uống đầy đủ . À mà tôi không hiểu tại sao há»? phải tốn đủ thứ để đưa nguá»?i di cư vào Nam ? Nếu há»? cứ mặc kệ thì số dân Bắc có đến đuợc miá»?n Nam dễ dàng không ?
Ä?ầu tiên chúng tôi cặp bến Vũng Tầu. Rồi xe đưa vào Saigon . Chúng tôi ở tạm tại Nhà Hát sau này được sửa thành Toà Quốc Hội . Mấy hôm sau thì phân tứ tán. Chính phủ trợ cấp cho mỗi đầu nguá»?i là bao nhiêu đó, tôi không nhớ vì quá bé..
Rồi nơi tôi ở đầu tiên là Cây Quéo . Ä?uá»?ng Ngô Tùng Châu.
Gia đình tôi là ngưá»?i Bắc đầu tiên đến đây. Sau này đá»?c truyện và biết con trai bắc hay bị con trai nam uýnh và xá»? xiê[s] “ Bắc kỳ ăn cá rô cây “ .. Nhưng gia đình tôi hên. Nơi xóm nhá»?, ngưá»?i nam thật thà đôn hậu . Há»? cư xử tử tế với chúng tôi . Ä?ôi khi tôi lẩn thẩn nghĩ, hay vì gia đình tôi là nhà giáo ? Tinh thần tôn sư trá»?ng đạo đã ăn sâu trong giòng máu dân Việt ? Há»? rất tôn trá»?ng và lễ phép đối với cha mẹ tôi . Một điá»?u thưa ông giáo, hai điá»?u thưa bà giáo ..
Con đuá»?ng đến trưá»?ng tiểu há»?c thật dễ thương . Ngày ấy chúng tôi đi bộ nhiá»?u, chẳng vù vù xe máy như bây giá»?. Ä?i bộ đến trưá»?ng thật vui. Cứ tung tăng chân sáo , vừa đi vừa hái hoa bắt buớm.
Ôi sao ngày đó Saigon nhiá»?u hoa bướm thế. Hai bên đuá»?ng những hàng rào hoa dâm bụt đo đá»? xinh xinh. Nhìn vào trong, nhà nào cũng có vưá»?n, cây cối xum xuê.. Buớm bay la đà .Những con buớm đủ mầu sắc nhưng buớm vàng nhiá»?u nhất. Nếu nhìn riêng thì buớm vàng không đẹp nhưng khi bay lượn giữa rừng lá xanh thì đàn buớm vàng thật duyên dáng. Chúng như một nét điểm xuyết cho bức há»?a hoa lá ..Tôi thích nhìn buớm bay .Tôi thích ngắm hoa nở.
Truá»?ng há»?c to vừa phải . Lớp há»?c đủ ánh sáng. Mỗi sáng thứ hai chào cá»? . Ä?ứng nghiêm và hát quốc ca. Này công dân ơi, đứng lên đáp lá»?i sông núi.. Ừ thì thanh niên luôn được dạy dỗ là đáp lá»?i sông núi..
Chúng tôi được há»?c những bài công dân giáo dục đầu tiên và …đã ăn sâu mãi vào tiá»?m thức. Ä?ủ biết các cụ nói uốn cây khi chúng còn non là đúng . Tuổi ngây thơ coi những lá»?i Thầy cô là khuôn vàng thuớc ngá»?c.
Không phá của công
Không xả rác ngoài đuá»?ng
Phải nhuá»?ng ghế cho ngưá»?i lớn tuổi, phụ nữ có thai trên xe buýt
Phải dắt em bé hay cụ già qua đuá»?ng
Phải ngả nón chào khi xe tang đi qua ..
Không gian lận. Nói dối là xấu xa..
Chúng tôi đã được dậy như thế đó và chúng tôi đã làm theo như thế đó . Ôi Saigon của tôi ơi , bây giá»? tôi đi giũa phố phuá»?ng mà lạc lõng vô cùng khi chỉ mình tôi ngả nón chào nguá»?i chết hay chạy nép vào lá»? nhuá»?ng cho xe cấp cứu đi qua !
Rồi những bài há»?c thuộc lòng. Rất giản dị dễ nhớ .
Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chẩy ra
Những buổi sáng vừng hồng le lói chiếu.Trên non sông làng mạc ruộng đồng quê.Chúng tôi ngồi im lặng lắng tai nghe.Tiếng thầy giảng súôt trong giá»? quốc sử
Sung suớng quá, giá»? cuối cùng đã điểm. Ä?àn chim non hớn hở dắt tay vá»?. Chín mươi ngày vui suớng ở đồng quê ..
Cuộc sống sao êm đá»?m và thanh bình quá. Không có những cuớp bóc lớn lao . Ăn cắp vặt cũng không ghê gớm.Tôi còn nhớ phơi quần áo trước nhà rất an toàn chẳng phải trông chừng ..
Tôi còn nhớ ruộng miá»?n nam nhiá»?u nơi không chia bá»? rõ rệt. Tôi còn nhớ cây trái Lái Thiêu không vạch lối ngăn rào. Tình hàng xóm là tất cả. Khi chia rào , ngăn lối là xúc phạm. Tự nguá»?i dân quê biết đâu là đất là vùơn của mình. Vào vuá»?n Lái Thiêu cứ tha hồ ăn .Chỉ khi mua vá»? mới phải trả tiá»?n. Ôi sao ngày ấy nguá»?i ta hiếu khách và cuộc sống thanh bình đẹp đẽ quá ?? Có phải là một phần nhá»? thiên đuá»?ng nơi hạ giới chăng ?
Tôi nhớ nhiá»?u vá»? lễ quốc khánh đầu tiên năm 56 thì phải. Ä?úng là lễ hội. Pháo hoa tưng bừng và nguá»?i nguá»?i ra đuá»?ng trong hớn hở reo vui. Không chửi bới, không chà đạp, không giành đuá»?ng xem lễ .. Saigon bấy giá»? còn thênh thang lắm. Saigon bấy giá»? chưa đông đúc bon chen ..
Ngày ấy các bà Bắc hay Trung đi chợ còn mặc áo dài. Lá»? thói xưa còn ăn trong nếp ấy . Ra đuá»?ng là phải lịch sự . Khi lễ lạc thì phải mặc quần đen với áo dài chứ không được quần trắng vì như thế là thiếu lễ ..
Tôi còn nhớ một gia đình trung lưu là đã có thể thuê nguá»?i làm. Ä?a phần ngưá»?i làm là các cô gái miá»?n Trung. Ä?úng là quê hương em nghèo lắm ai ơi. Ä?ât khô cằn sá»?i đá đã khiến bao cô gái quê vào miá»?n Nam giúp việc . Thưở ấy ngưá»?i miá»?n Nam hay dùng từ “ở đợâ€? còn ngưá»?i Bắc gá»?i là ngưá»?i làm ...
Các chị giúp việc thuá»?ng rất trung thành và lễ phép với chủ nhà. Các cô cậu con chủ nhà cũng được tôn trá»?ng. Bà chủ thuá»?ng ở nhà và chị phụ giúp vì nhà nào cũng khá đông con. Ban đầu thì ba, bốn và sau thành sáu ..
Tôi còn nhớ lương giáo sư đệ nhị cấp tức dạy từ lớp đệ thất đến đệ nhất của cha tôi là 5200 đ , vợ được 1200 và mỗi con là 800 (không khống chế số con). Tô phở khá ngon là 5 đồng. Coi như luơng Giáo sư là 1040 tô phở . Lương ngưá»?i giúp việc là 300 đ . Luơng Bộ trưởng gấp 5 lần lương giáo sư vào khoảng 25.000 đ. Còn lương Ä?ại uý thì bằng lương Giáo sư . Nếu bây giá»? 7000 đ tô phở bình dân thì lương của giáo viên cấp ba phải là 7.000.000 đ .
Hồi đó chúng tôi thi một năm hai kỳ gá»?i là đệ nhất và đệ nhị lục cá nguyệt . Ä?á»? thi hoàn toàn do Giáo viên (cấp tiểu há»?c)hay Giáo sư phụ trách ra đá»? . Hồi đó không có nạn các Giáo sư hay giáo viên kéo trò vá»? nhà dậy kèm hay bán đá»? thi . Ä?ơn giản có lẽ vì đồng lương đã đủ sống nên há»? không phải bán rẻ lương tâm ..
Cuối năm lớp nhất thì chúng tôi phải thi bằng Tiểu Há»?c. Sau đó thi vào đệ thất các lớp truá»?ng công. Ai rớt thì há»?c truá»?ng tư. Tất nhiên phải há»?c giá»?i mới thi vào được những truá»?ng công danh tiếng như Gia Long,Trưng Vương,Petrus Ký, Chu Văn An ..
Những tháng ngày tiểu há»?c với tôi là tung tăng chân sáo, là chơi nhiá»?u hơn há»?c là hái hoa bắt bướm , là nhảy lò cò , là chơi giải ranh, chơi ô quan . Ä?úng ba tháng hè là chơi thoả thích ..Ôi chơi chơi..sao mà thú vị thế . Nhớ đến tiểu há»?c của con gái lại xót xa. Há»?c quá nhiá»?u để có thành tích cho Thầy cô , cho truá»?ng lớp .. và con gái tôi không bao giá»? biết đến
Chín mươi ngày vui suớng ở đồng quê
Năm 60 – 67
Ä?ậu tiểu há»?c xong tôi thi hai truá»?ng Marie Curie và Gia Long . Lẽ ra phải thi Trưng Vương mới đúng nhưng không biết sao cha tôi quyêt định vậy.
Những ngày đầu đi há»?c Gia Long súng sính đầm. Lý do cha định cho há»?c Marie Curie nhưng phút chót lại chuyển sang Gia Long.
Số tôi lại hên. Cô Bắc kỳ lạc lõng giữa rừng nữ sinh Nam kỳ mà không há»? bị chia rẽ hay kỳ thị. Như ngày xưa, nguá»?i dân Saigon đã cưu mang gia đình tôi ở Cây Quéo . Từ Thầy cô đến bạn bè, chẳng ai thắc mắc vì sao tôi mặc đầm
Tôi há»?c sinh ngữ Pháp Văn. Trưá»?ng có bảy lớp Anh và bảy lớp Pháp. Tôi há»?c đệ thất 14, lớp chót . Những năm đầu Trung há»?c tôi đi xe đưa ruớc của truá»?ng.
Thế là hết những ngày chân sáo , hết những ngày đuổi buớm bắt hoa . Chỉ còn ngồi trong xe hiệu đoàn ngăm phố phưá»?ng qua khung cửa sổ …
Xe truá»?ng đưa các nữ sinh lớp sáng vá»? nhà và trên đưá»?ng đi ruớc các nữ sinh lớp chiá»?u. Trong khi chá»? đợi xe đến đón, tôi thuá»?ng cột áo dài và trèo lên cây trứng cá trước nhà để hái trái nhâm nhi ăn chơi hay đem vào lớp cho bạn. Nghe tiếng còi xe ngoài đuá»?ng thì tụt xúông xách cặp chạy ào ra. Nhà xa nên tôi bị đón sớm và vá»? muộn. Bây giá»? nhớ lại thuở cột áo leo cây thấy vui vui..Hay khi vào truá»?ng cũng cột tà áo để nhảy lò cò !
Trưá»?ng Gia Long rất đẹp. Cơ ngơi thật đồ sộ , bốn phía là bốn con đuá»?ng. Ngày ấy chính phủ đặt tên đuá»?ng có chủ đích rõ ràng. Ä?ặt theo từng vùng các danh nhân văn võ. Không đặt lộn xôn lung tung ...
Gia Long của tôi đã đuợc bao quanh bởi danh nhân văn chương như Bà Huyện Thanh Quan , Phan Thanh Giản, Ä?oàn Thị Ä?iểm và Ngô Thá»?i Nhiệm.
Chính giữa truá»?ng là con đuá»?ng tráng nhựa thật đẹp và chúng tôi hay gá»?i đùa là đuá»?ng Bonard. Giá»? ra chơi các nữ sinh dắt tay nhau thơ thẩn trên con đuá»?ng ấy trông thật dễ thương
Rồi gia đình tôi chuyển sang Vạn Kiếp . Trước nhà có một bụi tre và đối diện là khoảng vuá»?n mênh mông của chủ đất với những cây cau thẳng tắp .
Năm 60 có nghe tin vá»? Măt trận giải phóng gì đó nhưng tôi chẳng quan tâm. Thứ nhất còn bé phải lo há»?c, thứ hai .. má»?i cái lúc bấy giá»? đã được chính phủ đưa dần vào ná»?n nếp và chiến tranh ..còn xa lắm.. Ä?ó là thá»?i điểm cực thịnh của ná»?n Ä?ệ nhất Cộng Hoà
Ngày đó chưa có truyá»?n hình. Mới chỉ là truyá»?n thanh. Chương trình khá phong phú. Tôi thích vừa làm toán vừa nghe nhạc. Cũng có chương trình Tuyển lựa ca sỹ hàng tuần nhưng phải nói .. đa số hát dở chứ không như các cuộc thi bây giá»?, thí sinh hát khá vững .
Báo chí nở rộ. Ai có tiá»?n thì ra báo. Không cần phải là nguá»?i của cơ quan chinh quyá»?n như bây giá»?. Tôi mê xem báo. Tôi đói tin tức. Ngày đó có vụ thuê báo . Các em bán báo lẻ hay quầy bán báo nếu bán không hết thì cuối ngày trả lại toà soạn. Vì thế một số quầy báo có sáng kiến cho ..thuê báo . Nguá»?i đá»?c thuê và trả tiá»?n chỉ chừng phân nửa. Tất nhiên tiá»?n đó chui vô túi chủ quầy báo và nguá»?i bị thiệt hại là chủ nhân tá»? báo . Gia đình tôi chỉ mua một tá»? và trao đổi với cậu tôi ở gần nhà tá»? khác. Coi như tốn tiá»?n một mà được xem hai báo.
Báo thiếu nhi hơi ít . Báo chí đối lập được tự do hoạt động . Do đó có gì xấu xa của chế độ hay chính quyá»?n thì những tá»? báo đó vạch ra ngay. Còn những tá»? thân chính phủ ..thì bị báo chí đối lập gá»?i là nâng bi …
Sách thì rất nhiá»?u. Ä?ủ các loại. Mỗi nhà xuất bản có nét đặc thù riêng. Như nói đến Lá Bối là biết ngay các loại sách vá»? Thiá»?n, Phật …Văn thi sỹ nở rộ . Tất nhiên cũng chia làm nhiá»?u loại . Có những văn sỹ chuyên viết tiểu thuyết tâm lý xã hội và được các bà nội trợ bình dân hay các tiểu thương ái mộ như bà Tùng Long. Có những nữ văn sỹ viết khá bạo như Nguyễn Thị Hoàng với cuốn truyện nổi đình đám Vòng tay há»?c trò . Nội dung truyện kể vá»? chuyện tình của một cô giáo với há»?c trò bằng một giá»?ng văn … khó hiểu. (theo thiển ý cá nhân tôi !) Có những văn sỹ miá»?n Bắc viết chuyện trong thá»?i gian há»? đi kháng chiến chống Pháp rất hay như Doãn Quốc Sỹ . Thá»?i ấy thi sỹ cũng nhiá»?u. Nào Ä?inh Hùng, Vũ Hoàng Chương, Du Tử Lê, Nguyên Sa,Hà Huyá»?n Chi, Hoàng Anh Tuấn ,Mưá»?ng Mán .. ..
Thơ văn Saigon hồi ấy như trăm hoa đua nở. Ä?ủ loại và tự do sáng tác theo cảm hứng, không phải viết theo một khuôn mẫu nào. Do đó rất phong phú. Nhưng tôi lại thích đá»?c sách phóng tác hay dịch !( vì chưa đủ trình độ đá»?c nguyên tác ) Mỗi lần hè vá»? là tôi mê mẩn ngốn hàng tá truyện ..
Vật giá có lên nhưng chỉ chút đỉnh .. Cũng chỉ mình cha đi làm còn mẹ ở nhà chăm lo con cái. Thuở tiểu há»?c thì mẹ tôi kèm tất cả các môn . Lên Trung há»?c thì bà không dạy được các môn khoa há»?c nhưng Pháp văn thì vẫn tiếp tục cho đến tú tài vì ngày xưa mẹ tôi có bằng Certificat gì đó .
Cuộc sống vẫn êm đá»?m và khá thanh bình. Nhưng từ năm 61 thì …không còn nữa. Ä?uá»?ng đi thuá»?ng xuyên bị đắp mô. Quốc lộ thì ít và tỉnh lộ thì nhiá»?u hơn. Ä?ịa phương quân mỗi sáng sớm phải đi phá mô . Xong xuôi thì dân chúng mới dám đi lại. Ä?ã có những mô nổ tung và cả chuyến xe đò tan tác.. Rồi những năm sau là những lần nổ ỡ vũ truá»?ng nơi quân Mỹ thuá»?ng lui tới. Tất nhiên dân thưá»?ng cũng vạ lây
Tôi vẫn ngoan ngoãn với sách đèn. Chẳng há»? giao du bạn trai vì cha mẹ cấm . Ngày ấy Gia Long và Trưng Vương là hai trưá»?ng nữ nổi tiếng nhất . Hàng năm chỉ có một kỳ thi chá»?n há»?c sinh giá»?i là Trung Há»?c Toàn Quốc. Lẽ đĩ nhiên số đậu rơi vào bốn truá»?ng lớn. Còn Lễ Hai Bà Trưng hàng năm được tổ chức khá lớn và hai nguá»?i đẹp của Gia Long, Trưng Vương được đóng vai Hai Bà ngồi voi diễn hành ..(bây giá»? ở VN dùng từ diễu hành ??? Tôi không hiểu vì sao lại diễu hành thay cho diễn hành ???)
Ä?á»? thi của mỗi môn cũng vẫn do Giáo sư môn đó phụ trách. Tôi thấy như vậy mà hay. Chẳng có gì lộn xôn xảy ra vì thá»?i ấy không có nạn cha mẹ hối lộ Thầy cô . Mãi năm tôi há»?c đệ nhất thì thi chung toàn khối và đã có rắc rối xảy ra. Chẳng hạn đá»? thi triết đệ nhất lục cá nguyệt là của cô Lan dạy chúng tôi thì lớp chúng tôi làm được còn các lớp khác thì không ..
Hồi đó bậc Trung Há»?c chúng tôi phải thi tổng cộng : Trung Há»?c ( hết lớp đệ tứ ) Tú tài 1 (hết lớp đệ nh&#7883 và Tú tài 2 ( hết lớp đệ nhất ) . Nhiá»?u bạn sau khi có bằng Trung Há»?c thì đi làm. Có thể chá»?n nghá»? thư ký .Sau Tú tài 1, rụng bớt một số bạn. Sau Tú 2 rụng một số. Số há»?c giá»?i và có điá»?u kiện thì tiếp tục con đưá»?ng đại há»?c
Ä?á»? thi đại há»?c do các trưá»?ng tự phụ trách. Ngày thi lệch nhau. Truá»?ng nào cũng công bố danh sách thi đậu chính thức và dự bị . Do đó tôi cảm thấy rất trật tự ná»? nếp chứ không lộn xộn như bây giá»?. Nếu gá»?i danh sách chinh thức mà thiếu thì truá»?ng gá»?i đến dự bị . Ä?ơn giản vậy thôi. Nhưng có lẽ hồi đó vấn đá»? hối lộ , bán đá»? thi không kinh khủng để đến nỗi Bộ Giáo Dục phải xen vào ra đá»? chung như bây giá»?.. Lại cũng do vấn đá»? tiá»?n lương. Khi đồng lương không đủ sống thì ..tư cách con ngưá»?i suy giảm ..
Ä?uá»?ng phố Saigon của những năm 63 vẫn còn xe Mobylette và dễ thương ngộ nghĩnh là Velo solex. Chiếc xe xinh xắn nhưng có cái bầu to phía trước . Nữ sinh thưá»?ng đi xe này . Khi chạy xe, tà áo dài phía sau phồng lên trông rất vui. Nhưng đa số há»?c sinh vẫn đi xe đạp. Số xe máy rất ít. Và vì thế đuá»?ng phố Saigon vẫn khá thênh thang. Năm đệ tam thì tôi không đi xe đưa rước nữa mà chuyển qua xe đạp. Cũng khá xa mà sao hồi đó chúng tôi không thấy gì. Chả như bây giá»? sân trưá»?ng cứ tràn ngập xe máy mà lại còn xe phân khối lớn.. Ä?ợt vừa qua Saigon có chấn chỉnh cấm há»?c sinh chạy xe phân khối cao. Thì ..các cô cậu quý tử đối phó bằng cách ….không gửi xe trong truá»?ng mà gửi xa xa ! !!
Năm tôi há»?c đệ tứ thì xẩy ra vụ Phật Giáo . Sau đó ná»?n Ä?ệ nhất Cộng Hoà sụp đổ. Tôi không ghét ông Diệm nhưng tôi ghét bà Nhu. Vì tính tình xấc xuợc của bà . Nhưng phải nói hồi đó với tôi , xã hội tương đối ổn định, trật tự ná»? nếp. Dù ông Nhu có lập Ä?ảng Cần Lao nhưng …không ép buộc lộ liễu . Há»? cũng gợi ý nhưng không vào thì thôi. Cũng chẳng vì thế mà bị đì sói trán . Hay trong ngành giáo dục của cha tôi , ngưá»?i ta không trắng trợn ????? Tôi chỉ biết nếu há»?c giá»?i là được há»?c bổng , không bị phân chia lý lịch gì cả ..
Sau 63, các trưá»?ng có Ban Ä?ại diện. Ngày đó tôi không chú ý lắm các thành phần ứng cử . Nhưng sau này , các anh chị lớn nói rằng , há»?c sinh sinh viên giá»?i thưá»?ng bù đầu với việc há»?c, ít tham gia các hoạt động trên. Do đó ** cài nguá»?i vào nằm vùng ở hầu hết Ban đại diện các trưá»?ng. Há»? được huấn luyện kỹ nên ăn nói hoạt bát .Còn há»?c sinh giá»?i thì không có thá»?i gian luyện khoa ăn nói …
Saigon của tôi sau những ngày đấu tranh sôi nổi , sau những biểu tình, sau vụ tự thiêu của Hoà Thượng Thích Quảng Ä?ức ..lại êm ả trở lại. Nhưng không như xưa vì liên tiếp các đột biến vá»? chính trị. Cuộc chỉnh lý của Tuớng Nguyễn Khánh rồi chẳng bao lâu đến phiên của Tuớng Thiệu và Tuớng Kỳ
Tôi chỉ biết há»?c và không chú ý đến những việc khác. Liên tiếp hai năm thi tú tài 1 và 2 đã ngốn tất cả quỹ thá»?i gian .Nhưng tôi chỉ nhớ Tú tài 1 chuơng trình đã bị cắt giảm vì chiến tranh..
Cũng từ 65, quân Mỹ đổ vào đông và đã gây xáo trộn. Lính Mỹ lấy vợ Việt. Ä?a số là các cô gái nhảy , thá»?i đó gá»?i là cave hay cả các cô xuất thân là nguá»?i giúp việc. Me Mỹ là tên dân chúng gá»?i cho những cô này . Nội cái tên gá»?i đã nói lên sự khinh rẻ của dân chúng dành cho những cô gái ấy. Nghĩ cũng đáng thương .. Nhưng cũng chính những đồng đô la xanh mà các cô me Mỹ tiêu vô tội vạ đã làm vật giá Saigon tăng cao. Gá»?i là đô la xanh vì lúc ấy chính quyá»?n Mỹ in riêng một loại đô la cho quân Mỹ dùng ở VN.. Ngưá»?i làm của chúng tôi lấy Mỹ và.. đổi đá»?i..
Cuộc sống của giới trung lưu như giáo sư bắt đầu lao đao.. Giáo sư nào dạy tư thêm thì còn đỡ.. Gia đình tôi hạn chế má»?i chi tiêu vì cha không dạy tư và yêu cầu mẹ phải ở nhà chăm sóc việc há»?c của các con .
Ai có thá»?i gian để gửi thư tình tự. Ai có lúc lang thang quán ăn hàng. Còn tôi thì không. Cắm đầu cắm cổ há»?c . Ä?i há»?c là vá»? nhà ngay. Ngày đó chúng tôi , gồm chị tôi và tôi đá»?u há»?c Gia Long nên không có vụ bạn trai nào dám đến nhà. Chúng tôi cũng chẳng há»?c tư nhiá»?u. Mà há»?c tư vào những năm thi thì cũng né con trai tối đa. Lệnh cha mẹ phải chấp hành nghiêm chỉnh. Thậm chí sau này chị tôi há»?c duợc cũng vẫn không há»? có một tên “ masculinâ€? nào dám đến nhà !
Tôi thích con gái đi há»?c bằng xe đạp và nón lá nghiêng nghiêng . Từng vòng xe quay chầm chậm nhá»? bé . Ã?o dài ngày đó mặc rất kín đáo . Chúng tôi bắt buộc phải có áo lá bên trong. Và các bà giám thị luôn coi chừng nhắc nhở những nàng mặc áo quá chít eo , những nàng khua giày cao lộp cộp.. Chúng tôi đi sandalh .Rất dễ thuơng. Tôi không thích há»?c trò quá điệu. Ã?o thật eo hay guốc cao . Mà thật kỳ. Ä?a số mấy cô điệu thuá»?ng há»?c kém và có bồ sớm. Các cô giá»?i thì nguợc lại !
Nhưng cũng có cá biệt . Tôi còn nhớ ngày đó cô bạn ban B Kim Dung rất xinh há»?c giá»?i được chá»?n làm Tây Thi trong vở kịch cuối năm ..chẳng điệu gì cả. Riêng lớp tôi thì chỉ có vài chị điệu và tất nhiên ..há»?c dở , có bồ sớm ..
Năm tôi thi tú tài , chỉ còn viết và bá»? vấn đáp. Chứ truớc kia, một số môn phải thi viết và vấn đáp (còn gá»?i là oral)
Tôi đậu tú tài cao và đuợc truá»?ng thuởng hai chữ Gia Long quyện vào nhau bằng vàng 18. Những năm sau, truá»?ng đổi lại là hoa mai vàng. Ä?ó cũng là phù hiệu của Gia Long
Tôi mê Y khoa và .. ghét duợc. ! Tôi thích là bác sỹ để chữa bịnh cho trẻ em và tự nhủ sẽ chữa miễn phí cho em nào mắc bệnh sài uốn ván. Tất cả …chỉ vì tôi mất một đứa em trai vì bệnh này ..
Còn Duợc khoa ? chẳng hiểu sao tôi ghét nữa ? Tôi nói rằng há»?c duợc , ra bán thuốc ngồi đếm từng đồng xu leng keng ! Chính vì thế sau này có một duợc sỹ đại uý theo , tôi đặt tên anh ta là đại uý leng keng !
Nhưng nghá»? chá»?n nguá»?i chứ nguá»?i không chá»?n đuợc nghá»?. Tôi thi rớt dù há»?c giá»?i. Năm đó đá»? thi y khoa bắt đầu có câu há»?i tổng quát , há»?i vá»? những kiến thức xã hội chung quanh. Tôi há»?c chăm quá nên vào phòng thi bị đuối sức, quỵ ngã ..
Năm 67-71
Tôi ghi danh Khoa Há»?c, Chứng chỉ Lý hoá vạn vật tức SPCN (Science-Physic-Chimie-Naturel) .Nơi đây quy tụ nhiá»?u nguá»?i đẹp nhất Khoa há»?c vì sinh viên xuất thân ban A. Còn chứng chỉ MGB hay MGP thì ít con gái hơn..
Chương trình há»?c khá nặng. Buổi sáng thực tập đủ năm môn và chiá»?u há»?c lý thuyết. Tôi thích thưc tập thực vật hơn các môn kia. Cắt ngang hoa dâm bụt hay lá gì đó xem đuợc cấu trúc của nó duới kinh hiển vi rất đẹp. Tôi không thích thực tập địa chất. Toàn những mẩu đá vô tri giác . Tôi cũng không thích lý với những bài dây điện loằng ngoằng.Thực tâp động vật tuy sợ nhưng cũng thích Mổ con vật ra và xem cơ thể bên trong rất thú vị
Chính ở đây là những mảnh tình trong sân truá»?ng đai há»?c. Vì có cơ hội tiếp xúc bạn trai .Chứ những ngày Gia Long hết đi xe hiệu đoàn đến xe đạp và mê há»?c quá chừng đâu chú ý ai ..
Năm đầu tiên đại há»?c tôi chứng kiến tết Mậu Thân. Sáng sớm nghe nổ mà ngỡ tiếng pháo . Khi nghe tin Saigon bị tấn công, tôi bàng hoàng. Trá»?i ? thủ đô ?
Mấy ngày sau từ nhà nhin vá»? phía Gò Vấp thấy trực thăng thả rocket từng chùm .. Lần đâu tiên cô bé nữ sinh chứng kiến tận mắt chiến tranh dù chỉ là một phần nhá»? . Thực ra truớc đó những lần các quán bar bị đặt mìn nổ, xác nguá»?i tung toé..
Sau những ngày kinh hoàng, Saigon của tôi lại như cũ.
Ngày đó chúng tôi đi há»?c mặc áo dài. Thi thoảng có cô mặc đầm và không ai mặc tây cả.. Nên sân truá»?ng đại há»?c tung bay bao tà áo muôn mầu sắc . Cha mẹ khó nên tôi vẫn đơn giản áo trắng và ôm cặp như thuở Gia Long. Thỉnh thoảng mới áo mầu. Vì vậy khi tôi măc áo dài mầu, các bạn thấy lạ ..
Chiá»?u thứ bẩy , tôi thuá»?ng cùng cô bạn lang thang Saigon để ăn hàng và ngắm ..phố phuá»?ng. Hồi đó có lẽ không khí chưa ô nhiễm nên con gái Saigon tuổi muá»?i bốn , hai mươi trông rất đẹp. Ä?ẹp tự nhiên ở đôi mắt đen láy, nuớc da đá»? hồng . Có cô má đá»? au như con gái Ä?à lạt .Tôi thích nguá»?i đẹp nên hay ngắm con gái Saigon trên hè phố . Tuổi há»?c trò thích nhất là lang thang phố phuá»?ng và ăn hàng . Ä?i há»?c cũng thích …thầy bịnh để đuợc nghỉ rồi rủ nhau ra quán tán dóc. Thât ra bá»?n con gái chúng tôi siêng năng đi há»?c nên thích vậy chứ môt số ông con trai ..rất ít đến giảng đưá»?ng. Mấy ông đó chỉ đi thực tập vì có điểm danh . Vả lại không đi thì sẽ không biết làm ? Còn lý thuyết thì lâu lâu đáo vô một chút. Cuối năm băt đầu ngồi tụng .Tất nhiên cour đâu bằng bài giảng của Thầy. Thế là các ông tướng này đi theo năn nỉ mấy cô như tôi cho mượn tập !
Ä?á»?i sống đắt đá»? , vật giá leo thang hoài. Chiến tranh cũng vậy. Quay trái, quay phải, sau lưng, truớc mặt , đâu cũng có nguá»?i đi lính và chết . Có năm sinh viên phản đối chính quyá»?n, đã vô xé bài không cho chúng tôi thi. Sau này , điểm danh lại thì trá»?i ơi ..mấy tay kích động , phá hoại đó ..toàn là dân nằm vùng !
Tôi bắt đầu gửi bài đăng báo năm đệ tứ . Ä?ăng và dấu nhẹm , không dám cho gia đình biết. Hai năm sau thì bận thi tú tài 1 và 2 nên ngưng. Khi lên năm thứ hai đại há»?c thì tôi lai rai viết lại . Thuở đó báo có số phát hành nhiá»?u nhât là tá»? Chính Luận. Thiên hạ đổ xô đăng quảng cáo ở đây rất nhiá»?u . Báo có mục Nói hay đừng. Nội dung là viết linh tinh đủ vấn đá»? nhưng khuynh huớng là chỉ trích những việc …đáng bị chỉ trích. Tôi lấy bút hiệu Quỳnh Couteau . Tôi còn nhớ có mấy cây bút sinh viên của mục này : Quỳnh Couteau của Khoa há»?c, Thảo gàn của Nha khoa, Thu hippy duá»?ng như văn khoa..
Tôi viết truyện tình cho báo Tiếng Vang . Tôi có thói quen mua từng ram giấy pelure đủ mầu và viết bài trên đó. Tương đối tôi viết khá dễ dàng. Ä?ặt bút là viết. Hiếm khi sửa lại hay bôi xoá. Ä?ể bài mình đuợc.. đăng nhiá»?u và liên tiếp, tôi lấy khá nhiá»?u bút hiệu. Nhưng tôi biết nhà văn Thanh Nam, nguá»?i phụ trách trang đó biết là cùng một nguá»?i .Vì cùng một nét chữ, cùng cách sử dụng giấy pelure hồng, vàng .. Tiếng Vang gửi nhuận bút 500/bài, Chinh Luân thì cao hơn 800/bài . Sau này tôi lai rai nhảy qua Sóng thần của Chu Tử..
Tôi nhớ duá»?ng như sau một năm tôi có bật mí trong một truyện , các bút hiệu 1,2,3,4 …đá»?u chỉ là một nguá»?i ! Có điá»?u vui là ….các độc giả cũng ái mộ , gửi thư đến toà soạn ..xin làm quen . Vui hơn nữa là khi tôi đến toàn soạn lãnh nhuận bút gặp cô con gái chủ nhiệm Quốc Phong. Cô này lúc đó thay thế nhà văn Thanh Nam phụ trách trang Truyện tình của bạn .Không biết sao chỉ gặp lần đầu, nhìn xa xa mà cô rất thích tôi . Hôm sau xuất hiện trên báo giòng nhắn tin của cô “ PQ, hôm qua PQ đến mà chị không dám ra nói chuyện vì đang đau mắt.Nhưng thấy PQ xinh quá , giá»?ng bắc thật dễ thưong.. “ Giá»?i ạ, sau dòng nhắn của cô thì …thơ của độc giả ái mộ gửi đến quá xá luôn. Tất nhiên tôi vẫn dấu nhẹm má»?i nguá»?i trong gia đình. Nếu không, bố tôi cho ăn chổi chà vá»? tội không há»?c, lo viết chuyện đăng báo ! Thực ra tôi vẫn chăm há»?c. Viết truyện tình ngắn với tôi..dễ ẹt ! Chỉ mất chừng một giá»? . Mà lại có 500 hay 800 để đãi bạn bè ăn hàng thì cũng thú vị . Tiếc là sau này Tiếng Vang tự đình bản và tôi quay qua viết cho Sóng Thần hay Dân Luận.
Hồi đó sinh viên chúng tôi hay ra thư viện để há»?c. Thư viện khoa há»?c thì nhá»?, múôn có chỗ phải đi sớm. Chỉ có tiện là ngay trong truá»?ng thì sau đó vô giảng đưá»?ng , không mất thá»?i gian di chuyển . Còn thư viện đẹp là của Ä?H Vạn Hạnh nhưng tôi ít đến vì xa nhà. Hai thư viện gần là TV Văn hoá Ä?ức và Hội Việt Mỹ
Thư viện Văn hoá Ä?ức nằm trên đưá»?ng Phan Ä?ình Phùng. Nhá»? thôi. Có máy lạnh. Nhưng ..tệ hại là không có nguá»?i giữ xe. Xe cứ khoá để trong sân.Thư viện lại ở trên lầu . Và tại đây, tôi có những kỷ niệm vừa vui vừa buồn . Những kỷ niệm nho nhá»? ..
Thư viện bé nên chỉ một thá»?i gian, những sinh viên hay lui tới đá»?u biết mặt nhau . Tôi còn nhớ có một sinh viên già nhất, rất lập dị. Anh để hàm râu dài và xôm xoàm. Nghe nói anh đang há»?c Luật . Gặp tôi vài lần ở cầu thang , mỉm cuá»?i với nhau và thế là quen.
Có lần tôi ngồi há»?c và có cảm tuởng ..Tôi nhìn sang thấy anh ở bên kia và .. đang vẽ ký hoạ tôi .Khi ra vá»?, anh đưa và há»?i “ Hôm nay anh thấy em dễ thưong lắm. Em đã lấy mất một buổi há»?c của anh. Vì .. vẽ em .. “ Có khi anh bảo tôi “ khi nào em lấy chồng, nhớ báo anh nhé “ “Anh sẽ mừng gì ?â€? “ một tạ muối “ “ Kỳ vậy “ “ Cho tình nghĩa vợ chồng của em đậm đà như muối ..â€?
T, bạn cùng Khoa há»?c cũng hay đến đây.T đến vì tôi chứ không vì thư viện vì nhà T xa . Lắm lúc cũng chẳng há»?c, vẽ lăng quăng hay viết lăng quăng mấy câu nho nhá»? gì đó cho tôi
Rồi tôi bị mất xe ở đây. Hôm đó tự nhiên thấy nguá»?i rất khoẻ và sáng suốt. Tôi say mê há»?c . Thư viện vá»? hết, chỉ còn mình tôi . Khi xuống thì chẳng thấy Honda , chiếc Honda mới toanh do gia đinh mới mua, giá 72. 000 đ ( luơng giáo sư lúc đó 23.000 ) . Tôi hoảng hốt xuống phòng duới của bảo vệ, há»?i rất ngây thơ :
-Bác thấy xe cháu đâu không ?
Bác cuá»?i :
- Không ? chắc lại bị ăn cắp rồi ?
Tôi tái mặt. Bác nói tôi đi khai báo. Tôi đi bộ đến bót cảnh sát trên đưá»?ng Mạc Ä?ĩnh Chi gần đó. Lão cảnh sát thấy ghét. Lão ghi chép xong lá»?i khai rồi cuá»?i cuá»?i:
-Thế cô có biết ai lấy xe cô không?!!!
Tôi đi bộ từ đó vá»? nhà ở Gia Ä?ịnh. Thấy con đi vá»? , không có xe, cha mẹ há»?i. Mếu máo. Bố mắng tơi bá»?i. Mẹ thì không .
Tôi nằm trên gác khóc súôt. Sao .. nguá»?i ta ác thế ? sao ăn cắp xe của tôi ? Khoá rồi mà ?? ngày đó tôi ngây thơ và gà tồ kinh khủng..
Không thấy tôi đi há»?c hay đến thư viện VH Ä?ức, T tìm đến nhà. Thấy mắt sưng, T há»?i. Rồi thì T “ Tôi sẽ đi há»?i cho LC.Tôi quen tên đầu đảng , trùm ăn cắp xe ở vùng ..â€? Tôi tròn mắt ??? T, anh chàng đẹp giai , thông minh, đàn hay , vẽ gỉoi ..quen trùm du đãng ????!!!!!!! Thấy tôi tròn mắt, T chỉ cuá»?i.
Hôm sau T quay lại “ Bạn tôi không tìm đuợc vì không phải vùng nó kiểm soát. tụi nó rã xe nhanh lắm “
Tôi nghỉ há»?c mấy bữa. T lại tìm đến :
- LC à, LC lấy xe PC của tôi đi há»?c đi ? Tôi còn cái Mini Vespa mà ?
Tôi đá»? mặt. T là vậy. Muốn nói gì là nói. Chẳng ngán ai ?
Còn Hội Việt Mỹ thì thư viện to , đẹp . Ä?a phần tôi viết truyện tình đăng báo ở đây ! Nhớ lại cũng vui. Khi báo đăng, tôi cắt và đem vào truá»?ng cho bạn xem . Bạn gái xem thì ít (nhá»? Mai không có tâm hồn văn chuơng ) nhưng T xem thì nhiá»?u. Có khi ..ngang đến độ …bá»? giá»? há»?c, ngồi ở thá»?m của lớp để xem truyện cuả tôi ! Bởi thế mấy chục năm sau , có nguá»?i nghi ngá»? , đoán rằng T, bạn ông ấy cũng chính là T ngày xưa của Khoa há»?c, đã mét T . T tìm đá»?c và đã nhận ra văn phong của tôi . “ Văn LC lúc nào cũng vậy. Vẫn rất nhẹ nhàng , thơ mộng “
Văn vẫn vậy nhưng cuộc đá»?i thì không vậy ?? bao nổi trôi sóng gió cho cô nhá»? đuợc một số ông ở khoa há»?c gá»?i là “nguá»?i có đôi mắt đẹp nhất phòng Hoá “ !!
Tình hình chiến sự ngày một leo thang . Tôi nhớ những sư kiện đăc biệt
- Vụ đầu cơ gạo của thương buôn Tàu và Tuớng Kỳ đã “chơi ngon “ , ra lịnh xử tử Tạ Vinh. O^ng tuớng này thuộc loại võ biá»?n, ruột để ngoài da, phát biểu như cao bồi Texas . Chẳng cần biết sau này Tạ Vinh có bị xử tử thật hay không nhưng lập tức vụ gạo đuợc ổn định.
- Năm nào đó tôi tẩy chay không đi bầu khi Tuớng Thiệu độc cử
Vật giá ngày leo thang luôn. Thì như đã nói, quân Mỹ xài phung phí , me Mỹ xài vung vít. Chỉ còn giới trung lưu như giáo chức là khốn đốn .
Tôi vẫn sống trong tháp ngà . Chiến tranh có làm suy tư thì chỉ trong phút chốc. Việc há»?c cuốn hút. Và những ngày thứ bảy cuối tuần vẫn vi vút dạo phố Saigon ăn quà . Tuổi há»?c trò thích nhất là ăn hàng . Tiá»?n bố phát hàng tuần eo hẹp lắm vì nhà giáo mà. Nên tôi đã bổ sung ngân quỹ ăn hàng bằng các bài viết cho Tiếng Vang, Sống,Chính luận ..
Thá»?i tiết Saigon ngày ấy không như bây giá»?. Vì tôi nhớ đi há»?c phải mặc áo dài suốt ngày. Nhà xa, sáng há»?c thực tập, trưa ở lại và chiá»?u há»?c lý thuyết. Có lẽ ảnh hưởng thá»?i tiết chung toàn thế giới và cũng vì Saigon .. không qúa đông như bây giá»? ?
Mấy cô bạn Gia Long cũ, bá»? đi làm từ khi đậu tú tài thì có cô vô Ngân hàng, lương rất cao. Cô thì làm cho hãng Pháp, luơng coi như khoảng một lượng vàng/ một tháng.Lưong chuẩn uý gần một lượng .
Quân nhân đuợc mua hàng rẻ gá»?i là quân tiếp vụ. Ä?a số mua xong , đem ra ngoài bán lại cho con buôn. Hồi đó có phong trào làm cho sở Mỹ vì lương rất cao ..
Thanh niên sinh viên lai rai biểu tình. Cứ biểu , cảnh sát biết hết ai là ham vui, ai là ** nằm vùng ..
Tôi chưa bao giá»? tham gia hay đi xem. Vì chăm há»?c quá mà ? Nhưng đừng nghĩ rằng không nghe tiếng đại bác trong tháp ngà ! vẫn nghe đấy chứ. Cũng có những niá»?m riêng khắc khoải. Nhưng mục tiêu phía truớc phải đạt cho xong ..
Tôi ra truá»?ng năm 71. Thân cư Mệnh nên suốt đá»?i tự lo. Há»? hàng, cha mẹ không giúp . Dù quen biết nhiá»?u. Tôi viết bài Ba lần văn bằng cử nhân đi xin việc làm đăng trên Chính Luận. Nhà báo noi láo ăn tiá»?n.Bi thảm hoá thêm. Chàng Giám Ä?ốc Nha Viện Trợ trực thuộc Tổng Nha Kế Hoạch viết thư mới cô cử đến cộng tác
Thế là hết những ngày lang thang sân truá»?ng đại há»?c. Hết những ngày khúc khích với anh trên đưá»?ng Khắc Khoan , nghe lá me xanh reo trên tầng cao, hết những chiá»?u thứ bẩy cùng cô bạn thân ăn hàng chợ Saigon , hết những ngày trong giảng đưá»?ng nhá»? giá»? Thầy Thới, nghe đuợc cả tiếng muỗi vo ve , hết cả những giá»? xem hai phe chống và thích ruợt nhau trong sân truá»?ng khoa há»?c
Tôi bắt đầu vào đá»?i.Từ ấy ..
Saigon của tôi …có những nét khác hơn của thuở há»?c trò .Nhưng vẫn là Saigon của mưa nắng hai mùa, của áo lụa Hà Ä?ông giữa trưa hè nóng bá»?ng, của tiếng chuông chùa Xá Lợi ngân nga. Của giáo đưá»?ng nhà Thá»? Ä?ức Bà tung bay muôn mầu áo chiá»?u chủ nhật
Saigon với áo dài tha thuớt . Ã?o Saigon không biết ngồi sau lưng Honda hai bên như bây giá»?. Ã?o Saigon không biết phóng xe ào ào như bây giá»? .. Ao Saigon không cuá»?i hô hố trên đưá»?ng phố như bây giá»? . Ã?o Saigon không cong cớn như bây giá»? ..
Và tôi , bao năm tháng trôi qua, vẫn một niá»?m hoài vá»?ng vá»? .. Saigon ngày ấy ..
Xin trả cho tôi nắng Saigon
Thênh thang đưá»?ng phố lụa Hà Ä?ông
Xin trả cho tôi mưa ngày ấy
Và trả cho tôi cả cuộc tình ..
Hoàng Lan Chi
Posting Permissions
- You may not post new threads
- You may not post replies
- You may not post attachments
- You may not edit your posts
Forum Rules