Còn Chút Gì Ä?ể Nhớ - Nguyễn Nhật Ã?nh
Dưá»?ng như khi trở thành một chàng trai mưá»?i tám tuổi, không chú bé nào là không phấn khởi. Ä?ối với tôi cũng vậy, đó là một ngày kỳ diệu vô cùng.
Tôi còn nhớ trước đó hai năm, khi một đứa bạn cùng lớp hí hửng khoe : "Thế là năm nay tao mưá»?i tám tuổi", tôi đã ghen tị một cách khổ sở với hạnh phúc của nó. Mặc dù lớn xác như nó, đi há»?c trễ hơn bạn bè hai, ba năm, chẳng được cái vinh dự gì ngoài mỗi "ưu điểm" to con nên được cô chủ nhiệm phân làm lớp trưởng. Tuy nhiên mưá»?i tám tuổi vẫn cứ là mưá»?i tám tuổi, vẫn cứ là cái tuổi oai vệ, đáng ao ước và đầy bí mật đối với bá»?n nhóc tì như tôi. Lúc đó, tôi đã cay đắng vô cùng khi nhận ra rằng mình phải phấn đấu đến hai năm đằng đẵng nữa mới được như nó.
Thế rồi mải há»?c hành, mải vui chơi, tôi quên béng mất sự mong ngóng nôn nao của mình. Ä?ùng một cái, nó tới lúc nào chẳng hay, cái tuổi mưá»?i tám ấy. Nó tới và nhe răng cưá»?i với tôi, vào một buổi sáng rực rỡ đầy ắp nắng hồng và hương thơm.
Mưá»?i tám tuổi, tôi có hai niá»?m vui rộng lớn, hai bước đi quan trá»?ng trong cuộc đá»?i : một chân bước vào ngưỡng cửa ngưá»?i lớn, và một chân chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa đại há»?c.
Cửa ngưá»?i lớn thì rộng, trẻ em tới tuổi cứ xộc vào tự do, chẳng ai cấm cản hay soát vé. Nhưng cửa vào đại há»?c thì không phải dành cho tất cả má»?i ngưá»?i. Muốn vào phải thi mà phải thi đậu kia !
Quê tôi không có trưá»?ng đại há»?c. Hồi nhá»? tôi há»?c cấp một ở trưá»?ng xã, những ngày lưá»?i đi há»?c bị mẹ vác roi rượt chạy tới tận cổng trưá»?ng. Lên cấp hai, phải ra trưá»?ng huyện. Lên cấp ba, lại ra tỉnh lỵ. Trưá»?ng tỉnh chỉ mới mở lớp mưá»?i. Tôi tính há»?c xong lớp mưá»?i sẽ xin ra thành phố há»?c tiếp. Nhưng tôi vừa há»?c xong lớp mưá»?i, trưá»?ng mở thêm lớp mưá»?i một. Tôi há»?c hết lớp mưá»?i một, trưá»?ng lại mở lớp mưá»?i hai. Tôi đã há»?c lê lết hết trưá»?ng này đến trưá»?ng khác nhưng thật tôi chưa thấy trưá»?ng nào dễ thương như trưá»?ng tôi đang há»?c. Làm như ban giám hiệu sợ tôi buồn nên cứ mở hết lớp này đến lớp khác cho tôi há»?c.
Nhưng đến khi há»?c hết lớp mưá»?i hai thì tôi đành phải giã từ tỉnh lỵ. Lúc đó, tôi đã thi đỗ tú tài hai với hạng bình thứ, một thứ hạng thưá»?ng thưá»?ng bậc trung nhưng cũng đủ cho tôi dá»?n đưá»?ng vào đại há»?c.
Những há»?c sinh tỉnh lẻ miá»?n Trung như tôi, muốn vào đại há»?c phải chá»?n hai nơi : hoặc ra Huế, hoặc vào Sài Gòn. Tôi phân vân hoài không biết nên đi ra ngõ ngoài hay đi vào ngõ trong. Ba tôi lúc này ở xa, không góp ý gì cho tôi được. Là sĩ quan quân đội, ông bị điá»?u động đi hết nơi này đến nơi khác, năm thì mưá»?i há»?a mới tạt vá»? thăm gia đình. Ở nhà chỉ có mấy mẹ con tôi. Mẹ tôi thì suốt đá»?i lo chuyện nội trợ trong nhà, đâu có rành ba cái chuyện "tiến thân" của tôi.
Tôi há»?i thì mẹ tôi há»?i lại :
- Vậy chớ thằng Hoa đi đâu ?
Hoa là thằng bạn thân cùng lớp tôi hay dẫn vá»? nhà chơi.
- Nó đi Huế ! - Tôi đáp.
- Vậy thì mày đi Huế há»?c cho có anh có em!
Cái kiểu mẹ tôi trả lá»?i, muốn nghe cũng được, không nghe cũng không sao. Cái câu đó có nghĩa là : "Tùy mày !".
Tôi bá»? ra đưá»?ng quốc lộ đứng trông Nam trông Bắc một hồi. Cuối cùng, tôi quyết định xuất hành vá»? hướng Nam. Kệ, đi Sài Gòn cho biết, tôi nhủ bụng, còn Huế thì mình đã đến một lần rồi !
Chuyến đi Huế của tôi xảy ra cách đây năm năm. Lúc đó tôi mới mưá»?i ba tuổi. Ä?ó là một chuyến đi chẳng thú vị gì và bắt đầu bởi một tai há»?a không đâu. Một bữa trưa, đang ngồi ăn cơm, thấy hai con chó giành nhau khúc xương, cắn lộn ầm ĩ dưới gầm bàn, tôi liá»?n đưa chân... can thiệp. Con Bi lễ phép, thấy chân chủ thò ra, cúi đầu chào một cái rồi cụp đuôi lảng mất. Còn con Mi-nô đang say máu, tưởng chân tôi là cục xương, bèn nhe răng đớp một phát, máu chảy ròng ròng.
Bị chó nhà cắn tưởng chuyện bình thưá»?ng, không dè hai ngày sau con Mi-nô tự nhiên lăn đùng ra chết, mõm sùi bá»?t. Mẹ tôi hoảng lên, nghi con Mi-nô bị dại, bắt tôi đi chích thuốc.
Thuốc trị bệnh chó dại của viện Pasteur lúc đó chỉ có ở Qui Nhơn hoặc ở Huế. Nhưng ở Qui Nhơn, tôi không có bà con thân thích. Chú Năm, em ruột ba tôi, là trung sĩ quân y, đang đóng ở Huế. Thế là tôi theo cô tôi lên đưá»?ng ra đất thần kinh, bụng thon thót cứ sợ chết dá»?c đưá»?ng.
Vừa ra đến nơi, tôi chưa kịp thở đã vội vã theo chú Năm đến bệnh viện. Cái bệnh viện đó lớn nhá»? như thế nào, bây giá»? tôi không nhớ. Ngược lại, tôi nhớ mãi, nhớ đến già cái mũi kim to sụ lầm mũi chích vào da bụng tôi cái thứ thuốc đùng đục, đau muốn thấu xương. Mỗi khi chích thuốc xong, bụng tôi nổi lên một cục to bằng quả trứng gà, dá»?c đưá»?ng từ bệnh viện vá»? nhà tôi phải lấy tay xoa mãi.
Ngày này qua ngày ná»?, liên tiếp hơn nửa tháng trá»?i, cứ khoảng chín giá»? sáng tôi lại đến bệnh viện chích thuốc, thoạt đầu chú Năm dẫn tôi đi, vá»? sau tôi đi một mình. Những lúc rảnh rỗi trong ngày, tôi cũng theo chú Năm đi đây đi đó nhưng trong trí nhớ của tôi những thắng cảnh của Huế nhạt nhòa hơn mũi kim tiêm kia nhiá»?u. Nhưng dù sao tôi cũng đã đặt chân đến Huế.
Còn Sài Gòn thì trước nay tôi mới chỉ nghe nói đến, mới chỉ đá»?c trong sách báo, xem trong phim ảnh. Trong trí tưởng tượng của tôi, Sài Gòn như là một nước nào đó, kỳ diệu và lạ lẫm. Hiếm hoi lắm mới có một ngưá»?i ở quê đi Sài Gòn. Khi vá»?, há»? kể trăm chuyện lạ lùng, ngưá»?i lớn con nít ngồi bu quanh nghe như nghe chuyện cổ. Có ngưá»?i đi khoảng nửa tháng vá»?, tiếng nói nghe cũng đã khác. Thay vì nói "trá»?i đất ơi", há»? lại kêu "chèng đéc ơi", nghe lạ hoắc. Há»? không nói "khát nước quá xá" như trước đây mà nói "khát nước quá à ơi". Như thằng Bảo con ông Năm Khang, đi Sài Gòn vá»? ghé nhà tôi chơi, lúc chào vá»?, nó không nói "vá»?" như má»?i khi mà lại nói "chào thím Sáu con dìa" khiến mẹ tôi phải ngớ ngưá»?i ra một hồi mới hiểu.
Nhưng thưá»?ng thưá»?ng những ngưá»?i này chỉ giả giá»?ng Sài Gòn lấy oai với bà con chòm xóm chừng một tuần, lại trở vá»? với cái giá»?ng quê kiểng thưá»?ng ngày của xứ tôi như cũ.
Tất nhiên tôi muốn vào há»?c ở Sài Gòn không phải để Tết vá»? thưa mẹ "con mới dìa" như kiểu thằng Bảo. Ở lứa tuổi mưá»?i tám, đôi mươi, con ngưá»?i ta ai cũng muốn đến những thành phố lớn, những chốn văn minh đô hội để mở mang hiểu biết và thử sức với đá»?i. Nhất là một chàng trai tỉnh lẻ như tôi.
Ngày tôi lên đưá»?ng, ngoài mẹ tôi và mấy đứa em tôi còn có rất nhiá»?u bà con há»? hàng tiễn tôi ra tận bến xe. Nếu ba tôi có nhà, có lẽ ông sẽ đi cùng với tôi vào Sài Gòn. Nhưng ba tôi không vá»? được, tôi đành phải đi một mình.
Ngoài va-li đựng quần áo, sách vở, tôi còn mang theo một túi sách to tướng trong đó mẹ tôi nhét đủ thứ đồ ăn, thuốc men và bánh trái. Mấy ngày trước đó, các cô chú cậu mợ dì dượng của tôi đem biếu tôi không thiếu một thứ gì, làm như tôi là Robinson chuẩn bị ra hoang đảo vậy. Bánh trái các loại tôi đã ăn lấy ăn để hai ba ngày nay, vậy mà khi đi tôi chỉ có thể mang theo chừng một phần ba.
Cả tuần lễ nay, mẹ tôi đã dặn dò tôi đủ điá»?u, vậy mà đến bây giá»?, khi tôi đã ngồi trên xe rồi, mẹ tôi vẫn cảm thấy còn nhiá»?u điá»?u chưa kịp nói. Bà đứng bên cạnh thùng xe, thò tay qua ô cửa nắm chặt tay tôi, miệng không ngừng nhắc đi nhắc lại những câu tôi đã thuộc lòng.
Không hiểu sao tôi chẳng thấy buồn chút nào. Có lẽ tâm trí tôi mải nghĩ tới cuộc sống mới lạ và hấp dẫn đang chá»? đợi tôi phía trước. Chỉ đến khi xe lăn bánh, ngoảnh đầu lại thấy mẹ và các em tôi cùng các cô dì chú bác khuất dần sau lớp bụi má»?, tôi mới hay mình đã khóc.