Ăn theo ngưá»?i chết, “chémâ€? ngưá»?i sống
Từ lúc ngưá»?i thân hấp hối cho đến lúc nằm yên dưới lòng đất lạnh, không ít gia đình đã bị các chủ trại hòm lừa đảo, ép giá trên trá»?i. Các dịch vụ “ăn theoâ€? ngưá»?i chết hiện nay có mặt tại hầu hết các bệnh viện, các trung tâm y tế ở TP Hồ Chí Minh.
Những kiểu làm tiá»?n dã man
Một đêm trung tuần tháng 9/2005, tại quận Bình Thạnh, vài tiếng đồng hồ trước khi tang chủ làm lễ tẩn liệm ngưá»?i thân, Dân “mô tôâ€? dắt theo 3 thanh niên mặt mày hung tợn đến đe dá»?a, ép buộc gia đình ngưá»?i chết mua hòm. Theo lá»?i chị Bình, một ngưá»?i dân địa phương, vụ gây rối xảy ra khi chị ruột của ngưá»?i quá cố từ chối không mua hòm vì giá quá cao so với các trại hòm khác. Dân “mô tôâ€? liá»?n đập bàn rầm rầm và lớn tiếng đe dá»?a.
Qua điá»?u tra, Dân “mô tôâ€? là một trong các chủ trại hòm thưá»?ng ép buộc, gây khó khăn cho nhiá»?u tang gia tại các bệnh viện ở quận Bình Thạnh. Không ít lần Dân tự xưng với gia đình ngưá»?i quá cố là ngưá»?i của cơ quan điá»?u tra để lo các thủ tục tại bệnh viện và kiêm luôn… bán hòm với giá cao hơn gấp hai, gấp ba lần bình thưá»?ng.
Chuyện ép buộc bán hòm của chủ trại hòm như Dân “mô tôâ€? diễn ra hàng ngày ở bệnh viện, và thưá»?ng xảy ra ở các trưá»?ng hợp nạn nhân tử vong do tai nạn lao động hay tai nạn giao thông. Chuyện xảy ra với anh Hưng - chủ một doanh nghiệp tư nhân sản xuất hàng hải sản ở quận Bình Thạnh - là ví dụ điển hình.
Một công nhân của xí nghiệp bị điện giật, được đưa vào Bệnh viện Nhân dân Gia Ä?ịnh cấp cứu trong tình trạng chết lâm sàng. Trong lúc các bác sĩ đang tập trung cấp cứu cho ngưá»?i bị nạn, thì Ung “cháyâ€?, chủ một trại hòm đến gặp anh Hưng và nói: “Tình hình nguy cấp lắm, chắc không qua khá»?i. Ông khéo lo thủ tục, làm chậm “mấy ổngâ€? mổ xác đóâ€?! Khi anh công nhân tử vong, gia đình ở Ä?ồng Tháp yêu cầu được đưa ngưá»?i nhà vá»? quê chôn cất. Ung “cháyâ€? vừa thuyết phục vừa ép anh Hưng phải để y đứng ra lo má»?i thủ tục với giá trá»?n gói 64 triệu đồng. Anh Hưng phải thanh toán ngay tại bệnh viện. Sau này, qua một vài ngưá»?i quen, anh Hưng mới biết rằng trưá»?ng hợp ngưá»?i công nhân kia không cần phải “mổ xẻ khám nghiệmâ€? và toàn bộ dịch vụ trên chỉ tốn khoảng 20 triệu đồng.
Các dịch vụ “ăn theoâ€? ngưá»?i chết hiện nay có mặt tại hầu hết các bệnh viện, các trung tâm y tế ở TP Hồ Chí Minh. Những kẻ tổ chức dịch vụ này hoạt động rất chặt chẽ và có sự liên kết mật thiết với bộ phận cấp cứu, nhà xác, cơ quan khám nghiệm tử thi. Nhiá»?u chủ trại hòm còn có mối quan hệ với cả cơ quan xử lý TNGT tại một số quận. Bởi thế, ngay khi có sự cố là há»? được điện thoại thông báo ngay. Không ít bệnh viện biết rõ tình trạng này và thực hiện nhiá»?u biện pháp ngăn chặn nhưng không tác dụng.
Nhiêu khê đất nghĩa trang
Luồn lách, quẩn quanh hàng trăm dãy mộ trong nghĩa trang Bình Hưng Hòa, Thanh – một chủ trại hòm ở quận 4 dừng lại trước một khu đất và nói: “Ä?ất của tư nhân ở khu vực này gần hết rồi. Há»? bán 4 triệu đồng một huyệt mả (phần mộ). Giá cũng được. Mấy ông tính toán kỹ rồi làm hợp đồng với chủ đất!â€?.
Trên đưá»?ng đi ra, chỉ tay vào dãy nhà mồ có cổng sắt kiên cố, Thanh tiếp tục giới thiệu: “Hay mấy ông mua đất há»? đạo. Ä?ất luôn kim tĩnh (phần bê tông xây bên dưới) khoảng 10 triệu đồng, tiá»?n xây mộ và làm cổng tùy loại. Ä?á rửa khoảng 8 triệu, đá mài mắc hơn một chút, tiá»?n cổng chưa tính!â€?.
Vốn là nhà thầu xây dựng, bạn tôi bắt đầu tính toán: “Giá đất tạm chấp nhận, nhưng xây mắc quá. Tụi tôi tự xây được không?â€?. Thanh nói luôn: “Ä?ất của chủ nào, chủ đó xây. Mình tự xây dựng cũng được, nhưng phiá»?n phức lắm. Trước nay, có mấy “đámâ€? tự xây. Há»? xây ban ngày, ban đêm bị phá!â€?. Bạn tôi phân vân: “Nghe nói đất ở đây chuẩn bị quy hoạch!â€?. Tá»? vẻ hiểu biết, Thanh chỉ tay lên trá»?i: “Chừng nào quy hoạch thì bốc mộ. Ai cũng vậy chứ đâu phải riêng mình. Hợp đồng ghi rõ khoản này, mấy ông đừng có lo!â€?.
Thật sự bao giá»? quy hoạch thì cũng chả ai biết, thậm chí anh Huỳnh Văn Hoàng, Trưởng Ban Quản trang nghĩa trang Bình Hưng Hòa cũng vậy. Anh Hoàng nói: “Ä?ất nghĩa trang Bình Hưng Hòa do chúng tôi quản lý có diện tích 38 hécta với hàng ngàn phần mộ. Hiện nay, nghĩa trang vẫn còn đất. Giá 1 triệu đồng/huyệt mả, ngưá»?i nhà muốn xây thế nào cũng được, nhưng ít ngưá»?i đến mua lắm. Lý do duy nhất là sợ quy hoạch!â€?.
Nhìn vẻ mặt thiểu não của chúng tôi, Thanh tiếp tục “tiếp thịâ€?: “Muốn lâu dài mấy ông nên mua đất chùa. Giá mắc một chút!â€?. Như ngưá»?i chết đuối vớ được phao, bạn tôi khẩn khoản yêu cầu đi ngay.
Nghĩa trang cách chùa không xa. Hàng trăm ngôi mộ được xây dựng với nhiá»?u kiểu dáng khác nhau. Chỉ bãi cá»? trống gần sát tưá»?ng rào, Lệ, “hướng dẫn viênâ€? mới do Thanh giới thiệu nói: “Khu này ngay “mặt tiá»?nâ€? giá 40 triệu, còn sát tưá»?ng thì 35 triệu đồng!â€?. Anh bạn tôi chá»?n một huyệt mộ với giá 32 triệu đồng và xây theo kiểu nhà mồ bằng đá hoa cương. Lệ chỉ tay vá»? dãy mộ và nói: “Mộ đó mới xây hơn 60 triệu đồng đó!â€?.
Hơn 1 tháng sau trong một lần viếng mộ, gặp sư trụ trì chúng tôi mới biết đất ở nghĩa trang này đã hết từ mấy năm nay. Ä?ất mà chúng tôi mua là của những gia đình có thân nhân đi nước ngoài hay đã chôn cất ở dưới quê nhượng lại. Giá xây mộ do hai bên tự thương lượng, nhà chùa không chủ trương nhận tiá»?n cúng từ xây mộ hay bán đất. Và, cũng mãi sau này chúng tôi mới biết tại ấp 1, xã Ä?a Phước, huyện Bình Chánh có Nghĩa trang Nhân dân Ä?a Phước - là nơi thành phố quy hoạch để chôn cất.
Anh Nguyễn Văn Hùng, Trưởng Ban quản trang cho biết: “Nghĩa trang bắt đầu hoạt động giai đoạn 1 từ tháng 4/2004 gồm hơn 4.000 mộ huyệt. Giá 1 huyệt mộ xây thưá»?ng là 9,3 triệu đồng và nếu xây kiểu nhà mồ là 25 triệu đồng. Tiá»?n xây mộ từ 4,6 triệu đến 57 triệu đồng tùy loại vật liệu, tùy khu vực. Nghĩa trang Ä?a Phước không chủ trương bán huyệt mộ trước, lúc nào tang gia đến thì chá»?n khu vực, chá»?n kiểu xâyâ€?.
Theo sư trụ trì một thiá»?n viện ở huyện Hóc Môn, trong lúc tang gia bối rối, gia chủ cần hết sức bình tĩnh để không bị kẻ xấu lợi dụng, lừa gạt. Nếu có điá»?u kiện thì địa táng, nhưng cần liên hệ sư trụ trì hay ngưá»?i có trách nhiệm. Hiện nay, há»?a táng được xem là giải pháp hữu hiệu nhất vì vừa khoa há»?c, vừa đảm bảo vệ sinh môi trưá»?ng.