-
Lễ hội
Việt Nam là một dân tộc đã coÌ? hàng nghìn năm lịch sử. Cũng như nhiều quôÌ?c gia khaÌ?c trên thêÌ? giơÌ?i, Việt Nam coÌ? một nền văn hoÌ?a mang bản săÌ?c riêng. ChiÌ?nh những neÌ?t riêng đoÌ? đã làm nên côÌ?t caÌ?ch, hình hài và bản săÌ?c của dân tộc Việt Nam.
Trong kho tàng văn hoÌ?a của dân tộc Việt Nam, sinh họat lễ hội là loại hình văn hoÌ?a râÌ?t đặc trưng Việt Nam. Lễ hội là sinh họat văn hoÌ?a dân gian coÌ? mặt hầu như khăÌ?p mọi miền đâÌ?t nươÌ?c. Nhiều lễ hội ra đời caÌ?ch nay hàng nghìn năm nhưng vẫn giữ được và duy trì.
Hầu hêÌ?t lễ hội ở Việt Nam thường diễn ra vào mùa Xuân và muøa Thu là hai mùa đẹp nhâÌ?t trong năm, đồng thời cũng là luÌ?c nhà nông coÌ? thời gian nhàn rỗi. Trong sôÌ? caÌ?c lễ hội lơÌ?n ở Việt Nam phải kể đêÌ?n những lễ hội chi phôÌ?i hầu hêÌ?t caÌ?c gia đình trên mọi miền đâÌ?t nươÌ?c, đêÌ?n mọi dân tộc, tôn giaÌ?o, đoÌ? là TêÌ?t Nguyên Ä?aÌ?n, rằm thaÌ?ng bảy và TêÌ?t Trung Thu.
TêÌ?t Nguyên Ä?aÌ?n :
Ngày trươÌ?c, têÌ?t keÌ?o dài từ 23 thaÌ?ng Chạp (tiễn TaÌ?o Quân đêÌ?n ngày bảy thaÌ?ng giêng (lễ hạ cây nêu). TêÌ?t Nguyên Ä?aÌ?n là lễ hội lơÌ?n nhâÌ?t trong năm, ngày hội gia đình, của làng xã, cộng đồng người Việt Nam. Ai đi xa cũng tìm caÌ?ch về nhà vào dịp têÌ?t bởi vì TêÌ?t Nguyên Ä?aÌ?n là dịp xum họp gia đình. TêÌ?t Nguyên Ä?aÌ?n coÌ? nhiều nghi lễ trong việc thờ cuÌ?ng gia tiên, thờ cuÌ?ng Thành Hoàng, Thần thaÌ?nh, Thổ công... Trong quan niệm của người Việt Nam, những ngày TêÌ?t là những ngày kêÌ?t thuÌ?c năm cũ để bươÌ?c sang năm mơÌ?i, bởi vậy ai cũng muôÌ?n gột rửa những điều xâÌ?u, rủi ro của năm cũ, chờ đoÌ?n, mong muôÌ?n những điều tôÌ?t đẹp sẽ đêÌ?n vào năm mơÌ?i. Người ta coÌ? yÌ? thưÌ?c râÌ?t nghiêm tuÌ?c, nỗ lực và tự giaÌ?c râÌ?t cao chuaån bị cho giờ phuÌ?t đoÌ?n năm mơÌ?i: hoàn thành những công việc còn dở dang, thanh toaÌ?n hêÌ?t nợ nần, giải tỏa những hiềm khiÌ?ch bâÌ?t hòa trong năm cũ, để sang năm mơÌ?i con người tràn đầy niềm vui tươi, tình thân aÌ?i, chỉ nghĩ những yÌ? tôÌ?t đẹp nhâÌ?t, chỉ noÌ?i những lời thân thiện nhâÌ?t, chỉ cầu mong cho nhau những điều may măÌ?n nhâÌ?t.
Thiêng liêng nhâÌ?t là giờ phuÌ?t giao thừa, thời khăÌ?c năm cũ kêÌ?t thuÌ?c và năm mơÌ?i băÌ?t đầu. Vào thời điểm này caÌ?c gia đình thường cuÌ?ng gia tiên, gọi là cuÌ?ng giao thừa. Sau lễ cuÌ?ng gia tiên, chủ nhà ra vườn haÌ?i một năÌ?m laÌ? bâÌ?t kyø, mang vào nhà xem rồi trân trọng đặt lên bàn thờ ngày TêÌ?t hoặc căÌ?m vào lọ. Tục này gọi là haÌ?i lộc đầu xuân.
Sau giờ khăÌ?c thiêng liêng đoÌ? là luÌ?c cả nhà quây quần bên nhau, trươÌ?c khi vào bữa cỗ giao thừa, mọi người trong gia đình chuÌ?c nhau những lời chuÌ?c tôÌ?t đẹp nhâÌ?t, mọi người cùng ăn, uôÌ?ng vui vẻ bởi quan niệm ăn luÌ?c này là để lâÌ?y may.
Ngày nay, têÌ?t không duy trì thời gian dài như ngày trươÌ?c (phoå biêÌ?n là 4 ngày: 30 thaÌ?ng chạp năm cũ; ngày một, hai và ba thaÌ?ng giêng năm mơÌ?i) nhưng mọi lễ thưÌ?c, quan niệm thiêng liêng về TêÌ?t vẫn giữ nguyên trong tâm linh của mỗi người Việt Nam.
TêÌ?t Trung Nguyên (Lễ Vu Lan):
Ä?oÌ? là ngày rằm thaÌ?ng 7 âm lịch. Theo Ä?ạo Phật, ngày này Diêm Vương cho caÌ?c âm hồn được lên trần hưởng lộc. CaÌ?c gia đình đều làm coã cuÌ?ng gia tiên, cuÌ?ng xong đôÌ?t mã cho vong hồn dùng. Ngoài ra còn coÌ? lễ vật cuÌ?ng cho những cô hồn lang thang, không người hương khoÌ?i. Lễ vật này thường là những moÌ?n ăn thông thường côÌ?t no lòng như chaÌ?o, bỏng gạo, baÌ?nh đa, hoa quả... CaÌ?c gia đình coÌ? người mơÌ?i mâÌ?t cũng đôÌ?t vàng mã làm cỗ chay vào ngày này.
Nhiều người còn đổ chaÌ?o vào caÌ?c laÌ? đa khoanh hình phễu gài vào một caÌ?i que căÌ?m ở caÌ?c bụi cây, goÌ?c vườn. Vì họ quan niệm như vậy cho caÌ?c vong hồn cô đơn, già yêÌ?u không theå tranh cươÌ?p noåi cũng được hưởng.
Những lễ vật sau khi cuÌ?ng xong chia cho trẻ nhỏ để lâÌ?y phươÌ?c.
TêÌ?t Trung Thu:
Rằm thaÌ?ng taÌ?m âm lịch hàng năm, trươÌ?c đây là TêÌ?t nông nghiệp mùa thu, sau đoåi thành TêÌ?t của trẻ nhỏ. CaÌ?c gia đình thường làm cỗ cuÌ?ng thần linh, gia tiên. TôÌ?i đêÌ?n hầu như gia đình nào cũng coÌ? một mâm cỗ trông trăng. Cỗ trung thu râÌ?t phong phuÌ?: nhiều traÌ?i cây: na, hồng, bưởi, oåi, chuôÌ?i, miÌ?a, côÌ?m...; nhiều baÌ?nh, kẹo: baÌ?nh nươÌ?ng, baÌ?nh dẻo được tạo daÌ?ng theo hình thù caÌ?c con giôÌ?ng, to nhỏ khaÌ?c nhau. Trẻ nhỏ là đôÌ?i tượng chiÌ?nh của ngày TêÌ?t. ChuÌ?ng được bôÌ? mẹ mua cho nhiều quà và đồ chơi. Những gia đình coÌ? điều kiện thì làm đèn keÌ?o quân cho con chaÌ?u chơi. TôÌ?i đêÌ?n là luÌ?c bọn trẻ vui sươÌ?ng nhâÌ?t. ChuÌ?ng đeo mặt nạ, chơi trôÌ?ng bỏi, rươÌ?c đèn ông sao, đèn lồng... hay mang caÌ?c đồ chơi làm bằng nhiều châÌ?t liệu, chủng lọai khaÌ?c nhau: giâÌ?y, săÌ?t tây, con thuÌ? bột gạo... ra sân đình chung vui. Ngõ xoÌ?m đầy tiêÌ?ng cười noÌ?i, quang cảnh tôÌ?i Trung Thu thật tưng bừng, naÌ?o nhiệt. DươÌ?i aÌ?nh trăng rằm là đèn, nêÌ?n vơÌ?i nhiều màu săÌ?c xanh,đỏ, vàng , tiÌ?m phaÌ?t ra từ caÌ?c đồ chơi của trẻ nhỏ. TiêÌ?ng trôÌ?ng rộn ràng suôÌ?t tôÌ?i hôm đoÌ?.
Thanh niên nam nữ tụ tập haÌ?t trống quân ở sân đình. Một vài tôÌ?p muÌ?a sư tử đêÌ?n caÌ?c ngõ xoÌ?m, caÌ?c gia đình trong làng, trong phôÌ? để muÌ?a cầu may. Sau khi kêÌ?t thuÌ?c một bài muÌ?a thường được gia chủ thưởng. Chẳng ai bảo ai nhưng nhoÌ?m muÌ?a sư tử coÌ? một đội quân đông đảo hầu hêÌ?t là tiÌ? hon đi theo cổ động.
Người lơÌ?n vừa ngăÌ?m trăng, uôÌ?ng trà, chuyện trò vui vẻ. Những nơi tập trung dân cư như caÌ?c thành phôÌ? lơÌ?n, tôÌ?i Trung thu là một ngày hội đua tài cho những người kheÌ?o tay, bày cỗ cho khaÌ?ch đêÌ?n xem.
TrươÌ?c khi kêÌ?t thuÌ?c tôÌ?i trung thu thường là luÌ?c cả người lơÌ?n và trẻ nhỏ tập trung lại vừa ngăÌ?m trăng vừa phaÌ? cỗ