Phượng Vỹ - Duyên Anh

Tháng 9


Bây gi�?, loài ve sầu đã mồ yên mã đẹp. Nhi�?u cậu đang ch�? hóa kiếp bướm để được sống một lần với mùa xuân và nếu chết sớm, sẽ được ép vào những trang sách đẹp nhất của các cô h�?c trò mơ mộng. Bây gi�?, loài tu hú đã bay v�? rừng, đang tương tư rặng vải mùa hạ mi�?n xuôi. Và, bây gi�?, cây đang làm đám ma cho lá. Lá rơi ban ngày. Lá rụng ban đêm. Lá ốm. Lá úa. Rồi lá chết. Thương nhất là những chiếc lá bàng. Thân xác to lớn thế mà cũng bị sốt rét vàng da, biến chứng đ�? thẫm, chẳng đợi kịp gió đến rửa tội đã vội rớt xuống tuy�?n đài. Tuy�?n đài là mặt đư�?ng phố, là vỉa hè tháng chín. Tháng chín vào h�?c. Những bước chân tựu trư�?ng giẵm nát xác lá. Lá đau. Lòng h�?c trò hớn hở. Lòng tôi thì vướng mắc một chút sắt se. Tự nhiên tôi thấy thương xác lá. Tôi tưởng mỗi chiếc lá đ�?u là cuối cùng và tôi muốn giơ hai tay ôm lá vào lòng. Rõ ràng giống thi sĩ Nguyễn Bính viết bài thơ Cây bàng cuối thu.

Năm nay, tôi nghỉ hè ở quê ngoại. Quê ngoại nhà tôi có một vẻ gì đó thật mơ hồ, một ngăn cách nào đó thật diệu vợi. Ngư�?i con gái đã v�? nhà chồng là giã từ luôn quê mẹ như giã từ th�?i son trẻ của mình. Bổn phận làm vợ, làm mẹ bắt hình ảnh quê mẹ nhạt nhòa. Và hình ảnh ấy chỉ thiết tha sống dậy khi nỗi buồn nhuộm nắng hoàng hôn. Chi�?u chi�?u ra đứng cổng sau, Trông v�? quê mẹ ruột đau chìu chìu. Từ nỗi thiết tha của ngư�?i mẹ, đứa con lớn lên, yêu quê ngoại hơn yêu quê nội. Quê nội gần gũi. Quê ngoại xa v�?i. Gần gũi quá, quen thuộc quá dễ gây chán nản. Xa v�?i quá, lạ lùng quá khiến ta mơ ước. Và ta ngỡ ni�?m mơ ước của ta sẽ no đầy nếu ta được sống ở quê ngoại rộn ràng trong ký ức, quê ngoại rực rỡ trong những câu chuyện kể của mẹ ta. Một lần, lên tám, tôi đã theo mẹ tôi v�? quê ngoại. Bẵng đi mư�?i năm, vẫn chưa có lần thứ hai. Tôi cố hình dung ra quê ngoại và sự quạnh hiu đánh đai lấy cuộc đ�?i những ngư�?i bên ngoại của tôi. Không tài nào hình dung nổi. Và tôi chỉ còn mang máng nhớ nửa ngày đư�?ng ô tô, qua chuyến phà lớn, chuyến đò nh�? mới v�? tới quê ngoại.

Mấy tháng trước, tôi đã đ�?c cuốn Quê mẹ của Thanh Tịnh. Thấy tâm hồn xao xuyến chi lạ. Rồi đ�?c tiếp truyện ngắn Con so v�? nhà mẹ, cũng của Thanh Tịnh, đăng trên Giai Phẩm Tết Ngày Nay, tôi rơm rớm nước mắt. Câu chuyện thật giản dị: Hai vợ chồng trẻ cưới nhau được một năm thì chị vợ mang thai. Nhà chị Ở xóm làng bên kia sông. Gần ngày sinh đẻ, anh chồng đưa vợ v�? nhà mẹ sinh con so. Tiễn chân vợ tận bến đò anh chồng mới trở lại nhà mình. Con đò dẫn chị vợ v�? nhà mẹ. Chị nghĩ ngợi mông lung... Tôi không h�?i mẹ tôi xem ngày mẹ tôi sinh tôi, mẹ tôi có v�? quê ngoại. Nhưng câu chuyện Con so v�? nhà mẹ bắt tôi tưởng tượng nhi�?u. Tôi thương mẹ tôi. Tôi thương quê ngoại vô vàn. Vì vậy, vụ hè năm nay, tôi xin bố mẹ tôi cho v�? nghỉ ngơi ở quê ngoại. Tâm trạng tôi từa tựa tâm trạng thi sĩ Xuân Tâm. Trong khoảnh khắc sách bài là giấy cũ. Chiếc va ly của tôi lèn chặt ni�?m vui cùng với hàng chục cuốn tiểu thuyết của Lê Văn Trương, Tô Hoài, Ng�?c Giao...

Ở quê nội, tôi có ông chú nghiêm khắc. Ông là sinh viên luật khoa. Hè nào ông cũng v�? quê với những cuốn sách dầy cộm. Chú tôi kèm tôi h�?c nửa buổi. Ông bắt tôi làm những bài toán hóc búa và bắt phân tích văn phạm Pháp văn m�? ngư�?i. Tôi sợi nhất chia động từ. Mà chú tôi cứ muốn tôi thuộc lòng những động từ khuôn mẫu đủ "mốt", đủ "tăng". Những động từ bất quy tắt phải thuộc như cháo. Chú tôi đánh tôi thẳng tay. Ông thích đem "nhãn hiệu" sinh viên ra khuyên nhủ tôi. Mùa hạ, ở quê nội, không bao gi�? là mùa xuân nữa. Ở quê ngoại thì tuyệt v�?i. M�?i ngư�?i coi tôi như hãy còn bé b�?ng. Các cậu tôi, các dì tôi thay phiên nhau chi�?u chuộng tôi, chỉ lo tôi buồn tôi đòi v�? tỉnh. Ông cậu út được phó thác trách nhiệm bày đặt các cuộc vui cho tôi chơi. Cậu tôi dẫn tôi đi câu, đi giăng bẫy chim, đi bơi và dạy tôi thổi ống xì đồng. Suốt ngày, hai cậu cháu vác ống xì đồng tìm chim cu gáy mà thổi. Cậu tôi chịu khó kiếm đất sét, viên đạn, nung khô rồi tiện tròn. Cậu tôi thổi ống xì đồng rất gi�?i. Chim sẻ vặt lông rán ăn ngon miệng.

Những giấc ngủ trưa của tôi thư�?ng kéo dài đến xế chi�?u. Hễ thức dậy là có thức ăn ngay. Hôm nay bún rêu cua. Mai bánh cuốn. Mốt xôi chè... �?êm trăng, bà ngoại tôi thả vó tôm. Tôi theo bà tôi đi cất vó. Những chú tôm giẫy đành đạch trong vó bằng vải màn cũ nhuộm nâu. Hắt các chú vào cái rổ có cành tre, các chú giẫy lạo xạo vui tai lắm. Trên đ�?i, nếu những bữa cơm nào đáng nhớ nhất, tôi sẽ chẳng ngần ngại kể ngay những bữa cơm trưa ở quê ngoại nhà tôi. Một đĩa rau muống tía. Một bát tương nh�?. Một đĩa tôm đầu đặc trứng kho mặn vắt chanh. Ly kỳ là bát nước rau muống. �?ang xanh, vắt chanh vào nó đ�? tía. Quê ngoại chi�?u chuộng tôi quá khiến tôi tưởng tôi còn bé b�?ng thật tình, dù bà ngoại tôi vẫn nói đùa "Cháu lấy vợ được rồi đấy". Nghe con cá quẫy mạnh dưới ao, tôi bảo cậu tôi "Cháu thèm ăn cá chép kho", lập tức, cậu tôi thả vó xuống ao và rủ nhi�?u ngư�?i tắm dồn cá v�? phía vó. Và cất cá chép to nhất mới bắt.

�?i�?u làm tôi sung sướng hơn cả là, ở quê ngoại, không ai kèm tôi h�?c hay giục tôi lo bài vở. Tôi tự do. Chiếc võng mắc dưới giàn hoa lý vư�?n sau, tôi nằm đ�?c truyện Tô Hoài, Ng�?c Giao rồi ngủ. Cuốn sách cuối cùng đem v�? quê ngoại của tôi, tức mình ghê, không phải là cuốn truyện. �?ó là tập thơ Tâm hồn tôi của Nguyễn Bính. Tôi đ�?c bài đầu, cất đi. Buồn quá, lại lôi ra đ�?c. Và tôi thích. Tôi h�?c thuộc lòng. Tôi mê thơ từ đó, bắt đầu bằng thơ Nguyễn Bính. Tôi nhớ bài Cây bàng cuối thu :

Thu đi trên những cành bàng
Chỉ còn hai chiếc lá vàng mà thôi
Hôm qua đã rụng một rồi
Lá theo gió cuốn ra ngoài sơn thôn
Hôm nay bởi thấy tôi buồn
Lìa cành theo gió lá luồn qua song
Hai tay ôm lá vào lòng
Than ôi chiếc lá cuối cùng là đây

Ba tháng hè ở quê ngoại, tôi biết yêu thơ, biết buồn. Quê ngoại nhà tôi phả vào tâm hồn tôi khói hương mơ mộng cùng lúc tuổi tôi vừa lớn. Cho nên, ngày khai trư�?ng năm nay, đi trên con đư�?ng cuối thu đầy lá chết, tôi thấy quanh tôi vướng mắc một nỗi buồn man mác. Phải chăng khi cậu trai biết buồn là cái nụ hoa đầu trong trái tim cậu muốn nở ? Hay cánh bướm thoát kh�?i hồn cậu đòi đậu trên một cánh hoa ? Tôi đến trư�?ng hơi muộn. Vì đi chậm để thương những chiếc lá vàng. Vẫn cảnh náo nức cũ, cảnh náo nức của tựu trư�?ng. Tôi không tìm được một nỗi vuốt ve nào ở những mùi thơm của trư�?ng lớp, bàn ghế sau ba tháng hè xa vắng. Có lẽ, "mùa xuân trong mùa hạ" hãy còn quá ngon. Dư�?ng như, tựu trư�?ng không mang lại một xúc động cho niên thiếu. Kỷ niệm chỉ hiện hình và bao giăn nhịp điệu buồn tênh. Nhưng mùa xuân của h�?c trò bước quá nhanh. Gi�? cuối cùng một niên h�?c chấm dứt, ngư�?i h�?c trò vui vẻ : Sung sướng quá, gi�? cuối cùng đã hết. Gi�? cuối cùng của ba tháng hè chấm dứt, chẳng nghe ai mừng rỡ.

Trống trư�?ng báo hiệu xếp hàng vào lớp. Tôi thẫn th�? vào lớp h�?c cơ hồ con chim khuyên bị thả vào chiếc lồng tre. Cửa sổ mới sơn, cái cửa sổ thiếu mùi thơm của hoa cau, nh�? bé nhìn rõ một khoảng tr�?i không đủ các sắc mây. Tôi đâm ra khó tính và cảm giác quanh tôi hoàn toàn câm nín. Bàn ghế câm nín. Bảng đen câm nín. Ngay cả sự Ồn ào sắp chỗ ngồi, tranh chỗ ngồi cũng câm nín. Thầy giáo xuất hiện. Những l�?i nói đầu : Năm nay là năm thi cử, các anh phải làm việc chuyên cần. Vượt đoạn đư�?ng này các anh mới hy v�?ng lên trung h�?c đệ nhị cấp rồi lên đại h�?c. Các anh chép th�?i khóa biểu... Bút viết ấn mạnh mực mới chịu ra. Tay run rẩy. Tôi chép th�?i khóa biểu khó khăn hơn làm bài tập đại số phương trình bậc hai. Buổi h�?c đầu của niên h�?c mới sao mà uể oải ! Thân hình nón. Ba điểm tạo nên một mặt phẳng. Tam giác quay không chịu sinh ra một bài thơ Nguyễn Bính.

Sự uể oải kéo dài đúng một tuần lễ. Khi tôi nghĩ đến ông chú sinh viên luật khoa, nghĩ đến trư�?ng thi bên Nam �?ịnh, nghĩ đến tiếng thở dài não nuột của bố mẹ hay tin con mình thi trượt thì lớp h�?c của tôi có một h�?c sinh mới. Một nữ h�?c sinh. Chiếc lồng nhốt con chim khuyên bỗng được thả lên một cánh hoa phượng. Vì tên nàng là Phượng. Trần Thị Hồng Phượng.

Phượng là nữ sinh duy nhất của lớp đệ tứ. Lên trung h�?c, tôi chuyên ngồi bàn đầu. Ông chú sinh viên của tôi khuyên tôi nên chiếm bàn đầu. "Vì thầy giảng bài dễ nghe. Vì thầy "chú ý" mình nhất. Vì sợ thầy "chú ý" mình hết dám lư�?i biếng". �?ó là những điểm lợi của những anh h�?c trò... gạo cỡ ông chú sinh viên của tôi. Còn những anh h�?c trò "tài tử", yếu toán, kém lý hóa mà bị ngồi bàn đầu là một tai h�?a. Thầy yêu, cứ bắt lên bảng sửa toán thì nguy hiểm vô cùng. Thành thử, bàn đầu thư�?ng dành cho những tay xuất sắc. Con gái ưu tiên ngồi bàn đầu. Phượng vào h�?c, tôi phải xuống bàn thứ hai, ngồi sau nàng, suốt buổi h�?c ngắm suối tóc nàng chảy dài trên b�? vai. Khung cửa sổ nh�? nhìn thấy một khoảng tr�?i thiếu nhi�?u sắc mây bỗng trở nên vô nghĩa.

Từ mái tóc Phượng t�?a ra một mùi thơm kỳ tuyệt. Mùi thơm của hương tóc hay mùi thơm con gái? Tôi ngột ngạt trong mùi thơm đó, tưởng chừng thấy một thế giới tiểu thuyết, một cõi tr�?i thơ ở mái tóc nàng. Mùi thơm nàng bàng bạc khắp gian lớp. Không phân chất nổi nó giống mùi thơm nào của đất tr�?i, hoa lá. Nhưng nó làm cả lớp h�?c ngất ngây. Những anh h�?c trò luộm thuộm nhất cũng đã chịu khó sửa lại cổ áo, mái tóc. Ngôn ngữ bạt mạng thì để dành lúc vắng nàng mới phóng ra. Nàng đã làm những anh h�?c trò ngổ ngáo hóa thành nai vàng ngơ ngác. Nàng không hiểu nàng là quy�?n uy của lớp h�?c. Ngồi bất động. Mắt chỉ nhìn lên bàn thầy. Gi�? ra chơi nàng không thèm ra. Chơi với ai nhỉ ? Tôi nghĩ thế và bắt thương nàng cô đơn. Nàng là chiếc lá bàng cuối thu. Nàng là con chim khuyên lạc đàn. Nàng là tiên nữ bị đày xuống trần gian. Nàng là cơn lốc nh�? đang thổi lay động tâm hồn tôi, một thứ tâm hồn vừa lên mầu xanh mơ mộng bằng thơ Nguyễn Bính. Hình như nàng có nỗi buồn hơn tôi.

Hai hôm sau, tôi nhớ thật rõ, đúng rồi, hai hôm sau, nhằm gi�? Việt văn, nàng quay xuống bàn tôi. Vừa h�?c đoạn tài sắc của chị em cô Ki�?u và tôi thắc mắc tại sao Nguyễn Du quên tả mái tóc của Thúy Ki�?u. Cả Nguyễn Gia Thi�?u cũng quên tả mái tóc của ngư�?i cung nữ. Ngư�?i đ�?i xưa không thích tả mái tóc giai nhân hay không biết tả mái tóc giai nhân? Có lẽ, ngày xưa, giai nhân đội khăn hoặc búi tóc nên thi sĩ không cảm nổi vẻ đẹp của mái tóc. Nàng quay xuống bất chợt khiến tôi hốt hoảng như một tên trộm bị bắt quả tang. Tên trộm đương say ngắm mái tóc nàng mà trách ngư�?i tài tử ngày xưa. �?ôi mắt tôi, chắc chắn, chứa nhi�?u ý gian. Nàng mỉm cư�?i. Nụ cư�?i làm quen. Tôi ngẩn ngơ một nỗi. Nàng khẽ h�?i:

- Anh có thể cho Phượng mượn những quyển vở của anh không?

Tôi thấy nóng ran đôi tai. Tôi thấy nhịp tim của tôi dồn dập. Tôi thấy hồn tôi thoát kh�?i xác tôi và chui ra khung của sổ bay bổng lên tr�?i cao.

- �?ược chứ, anh?

Tôi gật đầu, đáp g�?n :

- �?ược.

Và h�?i :

- Bây gi�? à?

Nàng cư�?i. Lại cư�?i:

- Mai. Mai thứ bảy anh đem hết vở bài h�?c, bài làm cho Phượng mượn. Chủ nhật Phượng ở nhà chép. Anh nhớ đấy nhé !

Tôi gật đầu nữa. Nàng quay lên. Và tôi nguy�?n của tôi đần độn, ngu ngốc, thô lỗ, man di m�?i rợ. �?ã đ�?c tiểu thuyết của Ng�?c Giao, Tô Hoài, Thâm Tâm, Thạch Lam, thuộc hàng trăm câu đối thoại bay bướm, tình tứ mà có dịp đối thoại với con gái thì chỉ biết gật đầu và đáp, h�?i quê mùa, đồng chua nước mặn. Phượng h�?i mượn vở của tôi để chép bài cũ. Thế thôi. Thế mà cũng gây một "dư luận" trong lớp. Gi�? ra chơi, bạn bè xúm quanh tôi ph�?ng vấn tình hình. Quan tr�?ng lắm. �?ây là một biến cố của những chàng trai vừa lớn, những chàng trai hung hăng, bất chấp tất cả nhưng đứng trước mặt con gái thì đôi tay bỗng dài ngoẵng chẳng biết nên cất chỗ nào cho tiện, đôi mắt đang ng�?i sáng bỗng m�? tối, cái miệng đang liến thoắng bỗng nín thít, đôi khi nói chẳng nên l�?i, dùng ong tiểu thuyết, trong thơ. Tự nhiên, tôi mua sự bối rối và bầy đặt sự xấu hổ. Tôi yêu dễ dàng. Ôi, tình yêu dễ dàng, tình yêu đủ mầu sắc cầu vồng, tình yêu bong bóng tr�?i mưa.

Tan h�?c v�?, tôi không thiết ăn cơm. Tháng chín tuyệt v�?i. Tựu trư�?ng tuyệt v�?i. Mùa thu năm nay mới là mùa xuân. Mùa hè vừa qua vất đi. Tiếng ve sầu, tiếng tu hú buồn nản. Không gian quê ngoại nằm g�?n ở nụ cư�?i của Phượng, ngư�?i con gái hẳn đã yêu tôi, chỉ yêu tôi. Lục cuốn thơ Nguyễn Bính đ�?c vụ hè tìm một bài dặn dò xa xôi. Không có. Xin ti�?n mẹ bảo mua cuốn sách giáo khoa. Nhưng đến hiệu sách mua tập Lỡ bước sang ngang của Nguyễn Bính. Cả buổi trưa mê man đ�?c và gửi lòng mình vào thơ. Tuổi trẻ, thơ và tình yêu. Ba thứ đó quyện lấy nhau, gắn bó keo sơn. Thiếu nó là không có tuổi trẻ, là tuổi trẻ què cụt, tuổi trẻ quáng gà, tuổi trẻ tàn bạo, tuổi trẻ thành đàn ông ưa lý sự, bất mãn nhằng và đói kém kỷ niệm làm ngư�?i. Hạnh phúc không bao gi�? đến vớ vẫn. Hạnh phúc không bao gi�? đến với những kẻ sinh ra đ�?i đã làm đàn ông. Hạnh phúc chỉ đến với những kẻ sinh ra đ�?i biết tìm cách hưởng tr�?n vẹn th�?i tuổi trẻ thơ mộng. Th�?i đó là th�?i của tình yêu, thi ca và âm nhạc. Những ai chống đối mơ mộng là chống đối đấng sáng tạo. Bởi vì, đấng sáng tạo tạo ra loài ngư�?i đã dặn loài ngư�?i yêu nhau. Thương hại thay những kẻ không biết yêu. Thương hại thay những kẻ cầm dao đòi giết tình yêu và sự mơ mộng.

Nguyễn Bính chưa giúp tôi được đi�?u gì. Tôi cũng chưa hiểu mình nên dở cái trò gì trong những cuốn tập bài h�?c, bài làm sắp cho Phượng mượn. Thôi hãy gượm. Vội vàng chi? Tôi tự nhủ tôi và sắp xếp những cuốn vở thật tươm tất. �?t ra, nàng sẽ phục ta là ngư�?i h�?c trò gương mẫu, sách vở sạch sẽ, bài làm toàn mư�?i tám điểm trên hai mươi. Tôi nhìn tôi trong gương. Khen thầm: �?ược đấy, mày có vẻ Lục Vân Tiên lắm, Chương ạ ! Mày thuê nặn bức tượng nh�? sửa soạn tặng Ki�?u Nguyệt Nga đi. Buổi chi�?u xuống thong thả. Những mảng nắng hoàng hôn đến với tôi bằng ý nghĩ khác. Tôi vừa biết thế nào là từng gi�?t nắng và nỗi rét mướt của th�?i gian ch�? đợi.

Sáng hôm sau, qua một đêm chiêm bao đẹp, giã từ chiêm bao đẹp, tôi đến trư�?ng thật sớm. Sân trư�?ng còn vắng hoe. Thế mà, ở gian lớp của tôi, Phượng đã có mặt. Qua song cửa sổ nhìn vào, Phượng giống hệt con chim khuyên cô độc. Tôi bước vào lớp. Nhẹ nhàng lắm nhưng vẫn làm lay động chiếc lồng. Con chim khuyên giật mình. Rồi đôi mắt nó long lanh mừng rỡ. Phượng cư�?i. Nụ cư�?i buổi sáng rực rỡ như bình minh. Nàng đứng dậy:

- Anh tới sớm quá.

- Phượng tới sớm hơn tôi.

Nàng đỡ chồng vở trên tay tôi. Cử chỉ quen thân và hồn nhiên. Tôi bối rối. Tự nhiên, tôi cư�?i vô duyên dáng, đoảng vị. Nàng ngó chăm chăm tên tôi viết nắn nót, viết bằng bút "lông" ở cái "ê ti két". Phượng thích thú :

- Biết tên anh rồi. Thiên Chương. Những một ngàn chương cơ à?

- Không phải đâu.

- Thế là gì ?

- Là những vì sao, là tinh tú, là văn chương trên tr�?i.

- Tên anh hay tuyệt.

Tôi đã ngồi xuống ghế của tôi. Phượng cũng ngồi. Nàng ngồi quay lưng v�? phía bảng đen. Như vậy, hai chúng tôi giáp mặt nhau. Tôi thấy khuôn mặt nàng đẹp cơ hồ những giấc chiêm bao chợt đến, chợt đi đêm qua. Tôi chưa hiểu Phượng đẹp đến độ nào, chỉ biết nàng đang làm tôi xao xuyến. Có lẽ, ngư�?i con gái ta quen trước nhất ở đoạn đầu niên thiếu mà ta tưởng chừng đã yêu nàng là ngư�?i con gái đẹp nhất. Nếu một mùi hương khó phân chất, theo thi sĩ, thì Phượng càng không nên so sánh với bất cứ ai, bất cứ cái gì, trừ những chiêm bao đẹp. Nàng h�?i :

- Anh Chương là h�?c trò mới?

- Tôi là ma cũ.

- Anh định bắt nạt ma mới chăng?

- Tôi không dám bắt nạt ai. Phượng chắc không phải ngư�?i tỉnh này?

- Vâng.

- M�?i năm h�?c đâu?

- Hà Nội.

- Ở đây buồn lắm, tỉnh lỵ nh�? bé, dân đồng chua nước mặn.

- Nhưng đ�?i sống êm đ�?m. H�?c trò hi�?n ghê ghê là. H�? tránh đư�?ng cho Phượng đi và chẳng ai trêu cợt. À, hè qua anh có đi đâu chơi không?

- V�? quê ngoại.

- Sao anh không ra bãi biển �?ồng Châu. Tỉnh này có bãi biển �?ồng Châu đẹp nhất Việt Nam.

- Quê ngoại tôi đẹp hơn nhi�?u.

Tôi kể chuyện quê ngoại nhà tôi cho Phượng nghe. Nàng ước ao một dịp hè nào đó sẽ theo tôi v�? quê ngoại nhà tôi. Câu chuyện đang vui và tôi hết bối rối thì bỗng dưng tôi nói một câu ngu ngốc:

- Mai Phượng sẽ chép bài m�?i tay.

Phượng mím môi rồi bẻ bão tay :

- Chắc phải mua một l�? dầu Nhị Thiên �?ư�?ng.

Tôi h�?i :

- �?ể làm gì?

Phượng nheo mắt :

- Anh không hiểu để làm gì à?

Tôi gật đầu :

- �?ể làm gì vậy?

Phượng cư�?i:

- �?ể bóp tay sau khi chép hết bài cũ.

Tôi suy nghĩ giây lát:

- Hay là...

- Hay là bóp tay bằng dầu Con Hổ?

- Hay là Phượng để tôi chép bài giúp.

- Rồi Phượng làm gì?

- Phượng...

Tôi không biết trả l�?i sao. Im lặng. Tôi đưa mắt nhìn qua khung cửa sổ. Một khoảng tr�?i của tôi còn y nguyên. Vẫn thiếu đủ sắc mây song nó mới phủ lên một vẻ kỳ ảo. Tôi nghe rõ tiếng trái tim tôi đập. Tôi chớp mắt và tưởng một bình minh nạm vàng ngập lụt trong mắt tôi. Tháng chín quả là tuyệt v�?i. Tôi đứng lên:

- H�? sắp tới.

Và tôi bước nhanh kh�?i lớp. Một lúc, sân trư�?ng đã đông đầy h�?c trò. Những ngư�?i bạn tinh nghịch vỗ vai tôi thân mật:

- Ki�?u Nguyệt Nga đến sớm nghê, Kim Liên đâu hả, Lục Vân Tiên? Phong Lai cướp mất nàng rồi ư?

Tôi làm bộ nghiêm nghị:

- �?ừng đùa nhảm.

Thì h�? d�?a:

- Bạn chê Lục Vân Tiên, tôi sẽ là Lục Vân Tiên đánh Phong Lai cứu Ki�?u Nguyệt Nga.

Tôi bỗng dậy từ đáy lòng chút gì h�?n ghen, khó chịu. Hai gi�? �?ại số, tôi không nghe kịp thầy giảng. Hồn tôi thả trên dòng suối tóc Phượng. Tôi nhớ một đoạn giảng văn óng ả h�?c năm ngoái, đoạn giảng văn dịch của Chateaubriand. Suối tóc Phượng như thác Niagara. Và tôi, tôi là Chateaubriand đứng ngắm thác chảy "Mơ màng trên những b�? nước rộng, rút lại thấy một mình đứng trước Thượng �?ế". Mơ màng trên suối tóc ngạt ngào hương thơm và thấy mình ngồi dưới bảng đen. Tiếng phấn viết ken két nhằng nhịt những con số dễ làm nản chí. �?ừng tháng mư�?i vội. Thong thả đã. Hãy là đầu tháng chín. Tháng chín kéo dài cho mộng mơ no nê rồi tháng mư�?i không sao đâu. Tháng chín cho tôi đủ thì gi�? trách móc tôi kh�? khạo, bí tắc một câu trả l�?i "Rồi Phượng làm gì".

- Anh Chương !

- Dạ.

- Anh đang mơ mộng gì đó?

- Dạ, con đang nghe bài.

- Hiểu chứ?

- Dạ hiểu.

- Lên bảng!

Tôi lên bảng, run run cầm cục phấn. Tay trái xóa bảng. Bụi phấn bay tung. Tôi quên tôi sắp bị mắng. Tưởng tượng bụi phấn như bụi tuyết trắng xóa đầu mình. Tưởng tượng mái tóc mình là cành lê điểm hoa phấn trắng. Tưởng tượng bụi phấn cơ hồ lớp sương buồn. Sương buồn ôm kín non sông. Ấy là cơn mơ mộng của cậu h�?c trò. Tôi đang đóng tr�?n vẹn vai trò cậu ta. Và phải khó khăn lắm mới làm nổi bài ứng dụng tầm thư�?ng. Thầy đuổi v�? chổ :

- Năm nay xuống dốc đấy nhé, Chương. Tại sao thế?

Thưa thầy tại con bận tìm câu trả l�?i "Rồi Phượng làm gì". Câu trả l�?i khó gấp trăm lần bài toán khó nhất.

- Phải cố gắng.

- Dạ.

Tôi nghĩ thầm: Tháng chín chưa dứt. Tháng tuyệt v�?i của tôi chưa thể giã từ tôi. �?t nhất, trước khi giã từ, nó nên cho tôi một kỷ niệm. Phượng quay xuống :

- Anh có buồn không ?

Tôi nói :

- Tôi chỉ buồn vì tháng chín qua mau.

- Tại sao?

- Vì chưa kiếm ra câu trả l�?i Phượng "Rồi Phượng làm gì" nếu tôi chép bài giùm Phượng.

Phượng lại cư�?i :

- Liệu cuối tháng chín anh kiếm nổi chưa?

Tôi gật đầu:

- May ra.

Hai gi�? nối tiếp là hai gi�? Vạn vật. Tôi không thèm nghe giảng bài. Thầy cứ giảng và tôi cứa vẽ mái tóc Phượng trong quyển vở nháp. Chợt nhớ bài thơ rất h�?c trò của Tế Hanh:

Những vở: soạn bài hay toán, luận
�?ịa dư, cách trí... dáng lo âu
Chỉnh t�? đầy đủ như ông giáo
Vở nháp lôi thôi giống h�?c trò

Bìa rách lung lay giấy chẳng lành
Mực thì đủ thứ: Tím, đen, xanh...
Không cần giấy thấm, không cần thước
Bài chép chưa xong đã chép hình

Nháp luận chữ tây rồi quốc văn
�?ôi l�?i thầy giảng chép lăng quăng
Trò chơi giải trí bên bài toán
Rất khó, bài thơ trải điệu vần...

Và các tên ngư�?i trạm khắp trư�?ng
Làn môi, cặp mắt, vẽ từng đư�?ng
Ấy là những lúc chàng trai nhớ
Nghĩ đến ngày kia thoát kh�?i trư�?ng.

�?ó, đâu riêng gì tôi mơ mộng? Và đâu riêng gì tôi vẽ mái tóc một ngư�?i bạn gái vào cuốn vở nháp? Chàng trai Tế Hanh vẽ làn môi, cặp mắt con gái và ghi nhằng nhịt tên các nàng để nghĩ "ngày kia thoát kh�?i trư�?ng". Chứ tôi, tôi chỉ vẽ một mái tóc, chỉ viết một tên ngư�?i có mái tóc và không bao gi�? nghĩ ngày mai d�?i b�? trư�?ng lớp. Tháng chín với tôi còn yêu dấu, nữa là trư�?ng lớp của tôi. Phượng không biết tôi đang vẽ mái tóc nàng. Mái tóc nàng là tấm bản đồ dẫn hồn tôi phiêu du đến b�? mơ bãi mộng. "Rồi Phượng làm gì" Phượng đừng làm gì cả, Phượng hãy ngồi yên cho tôi trốn những gi�? h�?c khô khan trên nụ cư�?i nàng. Câu trả l�?i đã có. Nhưng cuối tháng chín liệu tôi dám trả l�?i Phượng không?

Sáng thứ hai, Phượng đem trả tôi những cuốn vở bài h�?c, bài làm. Hôm nay, tôi vào lớp sớm hơn Phượng. Nàng ngạc nhiên:

- Anh đi h�?c từ năm gi�? à?

Tôi ngượng ngùng:

- Vừa mới tới. Phượng chép xong bài chưa?

Phượng vui vẻ:

- Mất cả ngày chủa nhật. �?ược cái đỡ phải bóp tay bằng dầu Con Hổ.

Tôi thấy những cuốn vở của tôi được b�?c giấy bóng mầu xanh. Ngỡ ngàng đôi chút. Và xao xuyến thật nhi�?u. Phượng đan hai tay vào nhau. Nàng không nhìn một khoảng tr�?i quen thuộc của tôi qua khung cửa sổ.

- Anh thích mầu xanh chứ? Những cuốn vở của anh quý lắm, có thể bầy ở... Bảo Tàng Viện.

Phượng không cho tôi trả l�?i, nói tiếp:

- Bây gi�? mà vẫn còn ngư�?i h�?c sinh trung h�?c dùng vở đóng bằng giấy nguyên thiếp và viết bằng bút mực thì những quyễn vở đáng giữ kỹ.

Tôi nói :

- Nó cũng tầm thư�?ng thôi.

Phượng đã quay lại. Nàng ngó tôi. �?ôi mắt long lanh. Không thể là đôi mắt của một loài chim, dù loài chim hi�?n nhất, dễ thương nhất. Mắt Phượng, mắt của một cô tiên yêu đ�?i. Chưa đúng. Mắt Phượng, mắt của dòng sông cuối thu. Ồ, sao tôi cứ so sánh một cách ngu đần thế nhỉ? Mắt Phượng là mắt Phượng. Mắt Phượng rực rỡ một chân tr�?i chiêm bao. Tôi bị thu hút vào đó. Hồn tôi mê mẩn. Trí tôi rối b�?i.

Phượng khẽ lắc đầu :

- Nó không tầm thư�?ng đâu. Chữ anh viết đẹp. Giá mà Phượng biết đoán nét viết.

Tôi h�?i :

- Thì sao?

Phượng cư�?i. Phượng có hàng triệu triệu nụ cư�?i. Nhưng Phượng chưa cư�?i với ai. Phượng chỉ mới cư�?i với tôi. Tôi muốn Phượng đừng cư�?i với ai, nhất là đừng cư�?i với ai ở lớp h�?c này, ở ngôi trư�?ng này, ở tỉnh lỵ này.

- Thì sẽ đoán nổi tâm hồn anh.

- �?ể làm gì?

- �?ể xem mai sau anh có hạnh phúc không.

Hạnh phúc à? Tôi không cần hạnh phúc mai sau. Tôi đang có hạnh phúc nếu ý nghĩa của hạnh phúc là lòng mình xao xuyến, bâng khuâng. Tôi vội trả l�?i Phượng:

- Tôi thích mầu xanh lắm.

- Thế mà Phượng chỉ sợ anh ghét mầu xanh.

- Phượng bảo những quyển vở của tôi quý giá, cuối năm tôi tặng Phượng tất cả, Phượng lấy không?

- Không.

- Phượng chê à?

- Phượng chẳng thích làm kẻ thoán nghịch. Anh muốn như�?ng ngai vàng cho Phượng sao?

Phượng lật bìa một cuốn vở. Ở trang đầu, tôi đùa bỡn viết hai câu: "Ce cahier est à moi, Comme le royaume du roi". Phượng gấp bìa vở lại:

- �?ó, anh quý vở của anh như ngai vàng của ông vua, đ�?i nào anh cho ai.

- Nhưng tôi cho Phượng. Cho ngay bây gi�?. Nếu Phượng đừng từ chối, tôi sẽ không bao gi�? viết bài bằng bút mực nữa. Tôi sẽ dùng bút máy viết trên vở bán sẵn.

- Nếu Phượng từ chối?

- Tôi cũng sẽ viết bút máy từ ngày mai.

- Anh từ b�? ngai vàng?

- Tôi bắt chước vua Bảo �?ại, thoái vị v�? làm công dân một nước độc lập.

Phượng đưa tay vuốt tóc mai. Tôi ước ao được làm sợi tóc mai thật ngắn của nàng.

- Phượng phải suy nghĩ, anh ạ! Bắt tội ông vua làm thư�?ng dân mà không suy nghĩ thì lòng mình áy náy đấy.

Tôi không nói gì thêm, lặng lẽ r�?i chỗ ngồi, bước kh�?i lớp. Tôi muốn nghe bước chân tôi trên hè phố sớm mai. Và tôi mò ra đư�?ng, cúi đầu đi như một thi sĩ. Một thi sĩ, tôi tự h�?i mình có thể làm một thi sĩ? Nếu thi sĩ phải biết làm thơ tuyệt diệu thì không bao gi�? tôi là thi sĩ. Nhưng nếu chỉ cần chất thơ phủ kín tâm hồn như sương mù phủ kín tr�?i đất đã là thi sĩ và thi sĩ hơn thi sĩ thì tôi đang là thi sĩ. Xuân Diệu định nghĩa: Thi sĩ nghĩa là run với gió, Mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây. Tôi không run với gió, mơ theo trăng. Tôi thả hồn tôi trên mái tóc ngư�?i bạn h�?c gái ngồi bàn đầu và yêu nàng trong những giấc chiêm bao đẹp. Tôi cũng là thi sĩ. Tôi là ngư�?i thơ. Cám ơn quê ngoại những buổi trưa ngủ say bằng văn Tô Hoài, thơ Nguyễn Bính. Cám ơn tháng chín năm nay. Cám ơn những chiếc lá vàng úa. Cám ơn Phượng.



Chẳng còn nghe chiếc lá nào rơi rụng. Những thân cây cô độc đã vơi nỗi buồn. Nước mắt cạn thì nụ cư�?i chớm nở. Con đư�?ng hết xác lá, con đư�?ng bắt đầu reo vui. Nắng cuối thu, nắng hanh vàng an ủi cây cành. Rồi lộc non sẽ đâm chồi và lá sẽ xanh tươi. Như đầu tháng chín chán nản cho cuối tháng chín mừng rỡ. Tôi nghĩ tôi phải làm thơ. �?êm qua, đ�?c Mưa thu của Ng�?c Giao buồn ngon ng�?t. Văn chương nó đưa mình bay bổng, đưa mình viễn du. Nó ru ngủ mình đấy. Tại sao mình không ch�?n giấc ngủ êm ái mà cứ ch�?n giấc ngủ đầy ác mộng? Tôi muốn trốn h�?c sáng nay. Trốn h�?c ra b�? sông ngồi nhìn những mảnh bèo lưu lạc và thả hồn mình vào nó, đưa nó táp một b�? bến có lẽ thích hơn cuộc đ�?i vô định của nó. Phải làm cho cánh bèo cũng biết nghĩ nó đang trôi trên dòng sông mơ và sẽ ra ngoài biển mộng. Phải làm cho những cuốn sách giáo khoa biến thành những cuốn tiểu thuyết, những tập thơ nữa. Thì chỉ cần h�?c một tuần là hết chương trình một năm. Và thuộc lòng. Và thi đỗ.

Tôi có vẻ không tưởng. Tôi đấy. Tâm hồn tôi đấy, Phượng đã biết chưa? Tôi trở lại lớp h�?c. Con đư�?ng reo vui hơn. Hai gi�? h�?c đầu không khô khan, uể oải nữa. Tôi chăm chú nghe thầy giảng bài. Thầy giáo là thi sĩ ngâm thơ trên bục gỗ. Bảng đen là giấy mầu hồng. Tôi tưởng tượng thế và tôi không sợ "xuống dốc" đâu. Tháng chín tuyệt v�?i của tôi ơi, mi có thể giã từ tôi rồi đó. Tháng mư�?i hẳn còn tuyệt v�?i gấp bội. Lớp h�?c lúc nào cũng thoang thoảng mùi hương. Lòng tôi lúc nào cũng náo nức. Tôi chợt nhớ ngày mai là cuối tháng chín. Chúng tôi sẽ chia tay nhau. Tháng chín đã cho tôi nhi�?u kỷ niệm. Tôi gửi tháng chín một kỷ niệm: Những quyển vở chép bài h�?c, bài làm bằng bút mực tím b�?c giấy bóng mầu xanh. Tháng chín sợ mang theo mất thì tôi gửi lại Phượng giữ giùm. Hẳn Phượng sẽ ngạc nhiên, Phượng chưa kịp suy nghĩ, Phượng áy náy đôi chút. Tôi sẽ sửa câu đùa bỡn của tôi thành : "Ce cahier est à toi, Comme le royaume du roi". Nếu Phượng cau mày, tôi sẽ nói : À toi, của tháng chín đó, Phượng ạ ! Và chắc Phượng lại cư�?i như Phượng vẫn cư�?i. Với tôi.

Tháng 10


Khi mới nhớn, tuổi mư�?i lăm, mư�?i bẩy,
Làm h�?c trò, mắt sáng với môi tươi.
Ta bước lên, chân vẫn dạo bên ngư�?i,
Ngoài cặp sách, trần ai xem cũng nhẹ.

�?ồi thấp thoáng qua h�?c đư�?i nh�? bé
Phố phư�?ng vui, cuộc sống mới lên hoa.
Ta ngồi nghe những tiếng thị thành xa,
Hồn lơ đãng mộng ra ngoài cửa lớp.

Nắng thủa đó khiến lòng ta hồi hộp,
Ta nhìn cao mới rõ bị giam cầm.
ôi tiếng nào vang bốn bức tư�?ng câm ?
Không khí nặng, mơ hồ thầy với bạn.

Ta nhớn lên, bước đư�?ng không giới hạn,
Có lẽ đâu kìm giữ bởi tay ngư�?i?
Tuổi hoa hồng - kiêu hãnh của ta ơi !
Tình đã hẹn ở trên đư�?ng nắng mới.

Ta ném bút giẫm lên sầu một buổi.
Xa vở bài, mở rộng sách Ham Mê.
�?ã từng phen trèo cổng b�? trư�?ng v�?,
Xếp đạo đức dưới bàn chân ngạo mạn,

�?�?i đổi mới từ ngày ta dấy loạn,
Sớm như chi�?u hư thực bóng hoa hương,
Ta ra đi, tìm lớp h�?c thiên đư�?ng,
Và khi đó thì mẹ yêu ngồi khóc...

Ôi khoái lạc của những gi�? trốn h�?c,
Những bình minh xuân đẹp, những chi�?u thu !
Bao cảnh nước mây đằm thắm hẹn hò,
Khi biếng gặp, nhớ nhung pha mầu áo,

Hỡi thành đô với linh hồn Bách Thảo !
Còn nhớ ta, chàng tuổi trẻ tóc bay,
Làm h�?c trò nhưng không sách cầm tay,
Có tâm sự đi nói cùng cây c�?.

Riêng ta nhớ những trưa hè sắc đ�?,
�?ư�?ng hoàng lan nắng rộng : lối đi quen.
Nghìn bóng cây chen bóng mộng hư huy�?n,
Ta đến đó lần đầu nghe rạo rực...

Thấy phảng phất hình đôi vai, bộ ngực,
Làn môi tươi in một né son hồng.
Cặp má đào phơn phớt ánh phù dung,
�?âu lả lướt mái tóc dài sóng gợn ?

Ta ngây ngất cả tấm thân vừa nhớn,
Bỗng rùng mình thở vội áng hương qua,
Tưởng hương thơm một da thịt đàn bà.

Bài thơ của �?inh Hùng làm tôi ngây ngất như thi sĩ ngây ngất tấm thân vừa lớn của ngư�?i. Tôi đ�?c nó trên một tuần báo mà ông chú sinh viên của tôi ở Hà Nội gửi v�? cho bố tôi. Tôi đã chép bài thơ này, h�?c thuộc lòng trước khi hôm giã từ tháng chín. Khi ta vừa lớn, vừa muốn thoáng kh�?i sự giam cầm của bổn phận (bổn phận làm h�?c trò, chẳng hạn), vớ được những bài thơ tương tự bài thơ �?inh Hùng, ta phải nhận nó là kinh giải thoát tội lỗi, nếu trốn h�?c ra b�? sông ngắm những cánh bèo phiêu dạt hay mải mơ mộng quên cả làm bài là những tội lỗi. Tôi tưởng bài thơ trên của tôi. Hoặc thi sĩ �?inh Hùng viết cho tôi, viết vì tôi. Ở tâm trạng tôi, bao nhiêu chữ trong bài thơ Khi mới nhớn là bấy nhiêu gi�?t máu lưu chuyển khắp cơ thể tôi. Tôi sẽ kể Phượng nghe. Nhưng vào tháng mấy? Bắt đầu h�?c một chuyện tình đầu tháng mư�?i. Chuyện tình của cậu h�?c trò Kim Tr�?ng. Năm xưa, h�?c chuyện tình của Lục Vân Tiên thật chán. Thấy Lục Vân Tiên tặng bức tượng cho Ki�?u Nguyệt Nga mà buồn cư�?i. Ngay cả nỗi tương tư của anh chàng Tú Uyên cũng không khiến tôi thương hại. Tôi dửng dưng. Năm nay, khác hẳn. Dễ hiểu quá. Lòng tôi đã thay đổi, lòng tôi đã chuyển mùa, lòng tôi đã gợn heo may tình ái. Tôi thích Kim Tr�?ng. Cậu h�?c trò Kim Tr�?ng đi tr�? h�?c xa nhà. Hẳn cậu ta đã lấy những gi�? trốn h�?c làm ni�?m khoái lạc, đã làm nhưng không sách cầm tay, có tâm sự đi nói cùng cây c�?. Cái buổi cậu gặp Thúy Ki�?u phải là buổi ném bút giẫm lên sầu. Kim Tr�?ng trốn h�?c hay Nguyễn Du trốn h�?c ? Tôi nghĩ, ở lớp của tôi, chỉ mình tôi cảm được Kim Tr�?ng. Tháng chín, tự nhủ ch�? đợi tháng mư�?i sẽ hạn chế mơ mộng. Tháng mư�?i, muốn coi sách bài là giấy cũ để hồn lơ đãng mộng ra ngoài cửa lớp, hồn lơ đãng trên một mái tóc.

- Anh Chương.

Phượng quay xuống.

- Hết tháng chín rồi, anh tìm ra câu trả l�?i Phượng chưa?

Phượng mỉm cư�?i. �?ôi mắt tinh nghịch.

- Nếu có câu trả l�?i, Phượng sẽ tặng anh cái này.

Phượng đặt lên mặt bàn tôi một gói nh�?, dặn dò:

- �?ừng mở khi còn bí.

Phượng quay lên. Tôi say mê ngắm cái gói nh�? b�?c bằng giấy bóng m�? mầu xanh. Tóc Phượng nồng hương thơm. Hồn tôi đang ngủ mê trên tóc Phượng, hồn tôi đang lướt êm trên dòng suối huy�?n ảo. Tôi không nghe thầy giảng bài nữa. Tôi bằng lòng "xuống dốc". Xuống dốc mộng mơ, xuống địa ngục mơ mộng. �?ịa ngục không quỷ sứ, không cầu vồng, không bàn chông. �?ịa ngục hi�?n hòa. �?ịa ngục rợp hoa, ngát hương. Quyển vở nháp thân mến của tôi dẫn tôi vượt bốn bức tư�?ng câm. Tôi ghi hàng chữ : Nếu chưa thể trả l�?i, cứ mở cái gói xinh đẹp của Phượng thì sao? Tôi xé ra, gấp nh�? vất trúng quyển vở của Phượng. Nàng dở ra đ�?c và trả l�? : "Thì Phượng sẽ giận anh lắm". Một lát, Phượng ban ân huệ : "Anh mở đi, Phượng không giận đâu, nhưng đừng cư�?i". Tôi vo tròn mẩu giấy của Phượng, b�? vào miệng nhai và nuốt một cách thích thú. Cất gói quà tặng của Phượng trên túi áo. Chỗn này gần ngực. Trong ngực là trái tim. Gi�? ra chơi, hai đúa ở lại trong lớp. Phượng h�?i :

- Anh mở quà tặng của Phượng chưa?

- Chưa.

- Mở đi chứ !

- Tôi đợi v�? nhà nằm trong phòng kín mới mở.

- Anh phải mở ngay lập tức.

- Phượng ban lệnh à?

- Anh quên rằng đã cho Phượng những quyển vở và anh đã sửa lại ngôi vị.

- Chưa sửa đâu. Vẫn là roi.

Phượng lắc đầu duyên dáng :

- Nhưng Phượng tự sửa thành reine rồi. Anh trung thành với l�?i hứa quá. Anh đã viết bút máy. Thôi, Phượng rút lệnh lại vậy. Phượng mới mua cuốn truyện mới của Nguyễn Minh Lang, chưa kịp đ�?c, cho anh mượn đ�?c trước nhé !

Tôi h�?i :

- Cuốn gì đó ?

Phượng nheo mắt :

- Còn gói kỹ. Anh đ�?c sẽ biết. �?em v�? nhà, vào phòng kín mở đấy.

Phượng lấy cuốn truyện từ cặp sách ra đưa cho tôi. Truyện của Nguyễn Minh Lang, nhà văn lãng mạn đang nổi tiếng. Cùng với Hoàng Công Khanh, Thanh Nam, Nguyễn Minh Lang xuất hiện bắt tr�?i Hà Nội lúc nào cũng như chớm vào thụ Ở quê ngoại nghỉ hè lên tỉnh, tôi trở thành cậu h�?c trò ái mộ văn chương. Tiểu thuyết thứ bẩy là báo lý tưởng. Tôi đã đ�?c Trăng đồng nội của Nguyễn Minh Lang, Cuộc đ�?i một thiếu nữ dầy cộm của Thanh Lam. Tôi thích Nguyễn Minh Lang lãng mạn hóa những mẩu đ�?i hậu phương kháng chiến. Bừng sáng của Vĩnh Lộc đã khiến tôi say sưa. Tôi sắp được đ�?c truyện mới nhất của Nguyễn Minh Lang.

- Cho biết cảm tưởng nhé !

- Cảm tưởng gì ?

- V�? cuốn truyện.

- Còn gói quà ?

- Luôn.

- Những hai cảm tưởng cơ à ?

Phượng không trả l�?i. Có nghĩa là nàng muốn hai cảm tưởng. Buổi trưa tuyệt diệu. Tr�?i đã sang đông nhưng nắng vẫn đủ sưởi ấm da thịt. Nằm trong phòng hơi lạnh một chút. Chiếc chăn đơn phủ kín thân thể, chừa cái đầu (vì đầu có hai con mắt) và đôi tay là lý tưởng rồi. Tay cầm sách. Mắt đ�?c. Bóc miếng giấy bao kín cuốn truyện của Nguyễn Minh Lang ra. Mắt hoa lên. Tim ngừng đập. Tên cuốn truyện làm tôi ngộp thở và rụng r�?i trong nỗi đê mê vô tận. Hoàng tử của lòng em. Nguyễn Minh Lang bất hủ. Nguyễn Minh Lang viết cho tôi, viết vì tôi đấy. Tại sao Phượng bắt tôi đ�?c cuốn này? Có phải Phượng chưa biết tên truyện không ? Phượng vào hiệu sách mua mà. Phượng muốn tôi làm hoàng tử của lòng em. Em Phượng. Tôi đ�?c thật nhanh và tôi chẳng hiểu truyện viết ra sao. Hiểu một cái tên truyện là thừa rồi. �?�?c xong, tr�?i đã xuống chi�?u. Mở gói quà tặng của Phượng : Những trái ô mai. Nhón một trái b�? vào miệng. Trùm chăn kín đầu, mắt nhắm lại nghĩ hai cảm tưởng. Cảm tưởng sẽ phải ghi lên giấy. Chắc tôi không dám nói. Tình yêu không có tiếng nói. Tình yêu luôn luôn câm nín. Và ta chỉ có thể dùng ngôn ngữ riêng của nó. �?ó là những dòng chữ.

Mặc kệ những bài toán nộp thầy ngày mai. Bài toán có chân và nó đứng đợi đến sáng cũng không m�?i. Nó m�?i chân, nó rầy rà thì tôi sẽ bảo nó đi ngủ. Còn tôi, tôi cần thức khuya. Bởi vì tình yêu không biết ch�? đợi. Tình yêu nóng tính, nó giục giã mình ghê quá:

Mau với chứ vội vàng lên với chứ
Em, em ơi tình non sắp già rồi
Con chim hồng, trái tim nh�? của tôi
Mau với chứ th�?i gian không đứng đợi

Tình yêu không có chân. Tình yêu chỉ có cánh. Tình yêu lượn trên tâm hồn tạ Tình yêu lượn vài vòng thôi. Nếu ta bắt nó lượn hoài, nó sẽ chán và nó vỗ cánh bay đi. Ta đừng lư�?i, phải dang tay ngay lập tức làm chỗ đậu cho tình yêu. Việc gì có thể làm hôm nay, để đến ngày mai không sao. Nhưng tình yêu không thể để đến ngày mai được. Demain, il sera trop tard. Ngày mai sẽ chỉ muộn màng với tình yêu. Tôi nghĩ thế. ý nghĩ láo lếu đối với bất cứ ai. �?i�?u đó chẳng h�? chị Tôi chỉ cần nó đúng với tôi. Và tôi quên những bài toán. Quên hết. Phương trình bật hai ax² + bx + c = 0 đi chỗ khác chơi. Các bạn Parabole, Hyperbole, Joule, Ohm cũng nên đi chỗ khác chơi. Tạm biệt các bạn. Tôi mắc bận nghĩ hai cảm tưởng v�? cuốn "Hoàng tử của lòng em" và gói ô mai.

Phượng,

Tôi đã đ�?c hết cuốn truyện của Nguyễn Minh Lang. Tôi không còn nhớ gì cả ngoài năm tiếng "Hoàng tử của lòng em". Tôi thích làm hoàng tử. Le prince dễ yêu quá. Phượng biết chưa, những vị hoàng tử trong cổ tích đ�?u đẹp giai và dễ yêu. Hoàng tử ở Bạch Tuyết và bảy chú lùn tuyệt diệu. Hoàng tử ở Công Chúa ngủ trong rừng còn tuyệt diệu hơn. Những vị hoàng tử thảnh thơi vô cùng. H�? toàn trốn h�?c, b�? trư�?ng đi săn. H�? đi săn tình yêu. Và luôn luôn được tình yêu. Những ông vua khổ sở quá. H�? già nuạ H�? hà tiện, bủn xỉn và ưa gây đau khổ cho ngư�?i khác. Những bà hoàng hậu mới đáng ghét. Nh�? m�?n, tầm thư�?ng. Tôi yêu hoàng tử. Tôi khoái trốn h�?c. Và trên bước đư�?ng trốn h�?c đi săn, tôi mong ước được gặp một công chúa - princesse đấy nhé, Phượng xóa chữ reine đi - để nàng công chúa ấy cầm tay tôi, nói nh�? : Hoàng tử của lòng em.

Tôi loay hoay viết cảm tưởng thứ nhất của tôi mất gần một tiếng đồng hồ. Tôi xé. Tôi gạch. Tôi vo tròn ném vào s�?t rác. Rồi lại nhặt lên, dở ra gạn l�?c vài câu hay nhất. Cuốn vở nháp m�?ng dần. "Cho biết cảm tưởng nhé". �?�?c hay viết? Phượng quên dặn. Tôi phải h�?c thuộc lòng đoạn văn chương... cảm tưởng của tôi. Phượng thích tôi đ�?c, tôi sẽ đ�?c. Phượng thích tôi ghi lên giấy, tôi sẽ ghị Tôi ngồi h�?c văn của tôi. Lạ quá, h�?c hai lần đã thuộc làu. Bây gi�?, nặn óc viết cảm tưởng v�? gói ô mai.

Phượng,

Ô mai Phượng mua ở hiệu nào ấy? Ô mai nó có th�?i rực rỡ lắm, Phượng biết không? Trước khi thành ô mai nó là trái mợ Trái mơ chín vàng như mầu nắng vàng. Những nàng công chúa hay đi lạc vào rừng mơ, giả v�? làm cô gái hái mợ �?ây là chuyện một công chúa hái mơ gặp hoàng tử đi săn cũng lạc vào rừng mợ Hoàng tử đã vất cung tên, dáng điệu mơ màng như thi sĩ Nguyễn Bính. Cảnh tượng lúc ấy thật cổ tích :

Thơ thẩn rừng chi�?u một khách thơ
Say nhìn rặng núi xanh m�?
Khí tr�?i lặng lẽ và trong trẻo
Thấp thoáng rừng mơ cô hái mơ

Hoàng tử cất gi�?ng hát :
Hỡi cô con gái hái mơ già
Cô chửa v�? ư đư�?ng thì xa
Mà nắng chi�?u hôm dần một tắt

Hay cô ở lại v�? cùng ta
Công chúa lặng im. Hoàng tử hát tiếp :
Nhà ta ở dưới gốc cây dương
Cách động Hương sơn nửa dặm đư�?ng

Có suối nước trong tuôn róc rách
Có hoa bên suối ngát đưa hương
Công chúa nhẹ nhàng cất bước.

Hoàng tử thở dài :

Cô hái mơ ơi, cô gái ơi
Chẳng trả l�?i nhau lấy một l�?i
Cứ lặng rồi đi rồi khuất bóng
Rừng mơ hiu hắt lá mơ rơi

Hoàng tử đuổi theo kể lể những ngày trốn h�?c đi săn. Công chúa mỉm cư�?i. Cuối cùng h�? cưới nhau. Hai vợ chồng hái mơ phơi khô và làm ô mai đem bán cho những ngư�?i h�?c trò yêu nhau làm quà tặng nhau. Tôi thích những quả ô mai Phượng tặng. Vì nhó nhắc tôi một điển cố ô mai, điển cố truy�?n khẩu chứ chả ai ghi vào sử sách. Chỉ mình tôi ghi thành cảm tưởng. Tại Phượng đó.

Tôi đ�?c đến mư�?i lần cảm tưởng v�? những trái ô mai của Phượng. "ô mai Phượng mua ở hiệu nào đấy". Câu mở đầu có vẻ "Nhớ xưa trê cóc đôi nhà" quá. Nó hơi tò mò kiểu Lục Vân Tiên "Giết xong lũ kiến đàn ong, H�?i ai than khóc ở trong xe này". Và "Quê đâu, tên h�? là chi, Khuê môn phận gái, việc gì tới đây? Gặp nhau chớ giấu nhau nay, Hai ngư�?i ai tớ ai thầy nói ra... " Những anh chàng h�?c gi�?i thư�?ng thô lỗ (hay vụng v�?) khi phải nói chuyện với con gái. Như Lục Vân Tiên. H�?i han giống hệt công an thẩm vấn. Ngư�?i đẹp tặng cái trâm (gói ô mai) làm kỷ niệm thì vênh mặt lên quay đi. "Vân Tiên ngoảnh mặt chẳng nhìn". Ấy thế mà Ki�?u Nguyệt Nga vẫn cứ mệ "Nguyệt Nga lúc ấy càng nhìn nết na". Tôi hơi nghi ng�? nhan sắc của Ki�?u Nguyệt Ngạ Anh h�?c trò h�?c gạo Lục Vân Tiên văn võ kiêm toàn nhưng thiếu ngôn ngữ t�? tình. Ngư�?i yêu Vũ Thái Loan dặn dò "Xin đừng tham đó b�? đăng, Có lê quên lựu có trăng quên đèn", anh ta nổi giận phóng ra hai câu văn chương đồng chua nước mặn "Lòng ngư�?i như lửa mới nhen, Dễ đâu một bếp lại chen mấy lò". Ví tình yêu như bếp với lò thì chán mớ đ�?i, thì đúng là tay vũ bi�?n vai u thịt bắp, mồ hôi dầu. Hãy nghe những tấm lòng của Nguyễn Bính lên tiếng.



Chàng :

Lòng anh như hoa hướng dương
Trăm nghìn đổ lại một phương mặt tr�?i

Mặt tr�?i là nàng, là trái tim nàng, là tình yêu của nàng. Mặt tr�?i m�?c phương đông, hoa tình anh hướng v�? phương đông. Mặt tr�?i m�?c phương tây (nếu mặt tr�?i tinh nghịch), hoa tình anh hướng v�? phương tây.

Nàng :

Lòng em như con nước trôi
Chỉ v�? một bến chỉ xuôi một chi�?u

Bến là chàng. Con nước em sẽ chỉ xuôi v�? chi�?u dẫn đến bến tình anh. Tình yêu là hoa là mặt tr�?i là con nước là bến mộng là chi�?u mợ Tình yêu không thể là bếp với lò.

Vậy thì "ô mai Phượng mua ở hiệu nào đấy" nghe lục cục từa tựa than củi cho vào lò trong bếp. Gạch ngaỵ "ô mai có một th�?i rực rỡ lắm, Phượng biết không". Câu mở đầu này mới tuyệt cú. Sửa một tí. "ô mai có một điển tích thơ mộng lắm, Phượng biết chưa" ? Nhập đ�? thế này là hoàn toàn. Câu kết coi như xuất chúng. "Tại Phượng đó". Ô mai có gì đáng phát biểu cảm tưởng, nhưng vì là ô mai của Phượng nên nó đã biến thành điển tích và chính tôi thêu dệt huy�?n thoại cho ô mai. Tôi dám bịa ra điển tích ô mai? Tại sao không nhỉ ? Mư�?i sáu tuổi, Chế Lan Viên đã xin ti�?n bố cho xuất bản thi phẩm �?iêu tàn và trở thành nhà thơ tượng trưng bất hủ nhất của văn h�?c sử Việt Nam. Ngư�?i h�?c trò khi mê gái chỉ có một công việc duy nhất đáng chê trách là lư�?i h�?c và trốn h�?c. Còn công việc gì của cậu ta cũng rất đáng cổ võ, nhất là thành tích thức đêm viết thư tình hay làm thơ tình xé b�? hay cho vào miệng nhai rồi nuốt đi. �?iển tích ô mai của tôi gắn bó keo sơn với bài thơ Cô hái mơ của Nguyễn Bính. Một thoáng mộng mơ, tôi nghĩ tới những bài thơ, những bài văn mai sau, những bài thơ, những bài văn nhắc tới ô mai, chắc chắn, phải nhắc tới điển tích ô mai như một câu thơ "Hoa đào năm ngoái còn cư�?i gió đông" của Nguyễn Du là phải nhắc câu "�?ào hoa y cựu tiếu đông phong" của Thôi Hộ.

�?ồng hồ điểm boong một tiếng. Một gi�? sáng rồi. Mặc kệ, tôi vẫn tỉnh táo. Tôi có thể viết thêm vài trang nhật ký. Ồ, tôi còn thiếu một cuốn nhật ký : Nhật ký của cậu h�?c trò vừa lớn. Chết chửa, đi�?u quang tr�?ng, hệ số ba của tình yêu mà tôi xuýt quên. Ngày mai phải đóng một cuốn nhật ký bằng giấy pelure mầu xanh và ghi đủ m�?i chuyện kẻo lại có lần hối tiếc như Thanh Tịnh "Ngày ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết"... Ngày ấy của Thanh Tịnh là ngày ông ta đi h�?c chữ. Ngày ấy (nếu mai sau tôi hồi tưởng) của tôi là ngày tôi đi h�?c yêu đương. Chắc chắn, tôi đã biết ghi, không sai mảy may, không quên chi tiết nh�?, những gì v�? Phượng. Ngày mai mới đóng nhật ký, vậy bây gi�? làm gì ? Tôi không thích đi ngủ. �?i ngủ là dại dột. �?i ngủ là phản bội tình yêu. Tôi cần thức đến sáng. Tôi muốn sáng mai tới trư�?ng thật muộn. Thầy đang giảng bài, tôi dẫn xác vào lớp, mặt mũi hốc hác, đầu tóc bơ ph�?, dáng diệu hết sức thi sĩ. Phượng sẽ h�?i tại sao và tôi trả l�?i tôi thức trắng đêm nghĩ hai câu cảm tưởng. Phượng cũng sẽ h�?i đêm có dài không và tôi sẽ trả l�?i đêm rất ngắn. �?êm không bao gi�? dài khi ta ngồi tơ tưởng tình yêu. Nhưng liệu Phượng có h�?i thế không và tôi có dám trả l�?i thế không ? Còn hai câu cảm tưởng nữa, cần mấy gói thuốc li�?u để tôi hiên ngang trao tận tay Phượng ? Tôi nên nhắm mắt một chút. Hình như, ngư�?i ta mơ mộng ngư�?i ta thư�?ng nhắm mắt. Rồi ngư�?i ta ngủ ngoan bằng tiếng ru vỗ v�? của mộng mợ Cuối cùng, ngư�?i ta với được trái mộng chín vàng vừa tầm tay mình.

Thầy Tán dông dài hai chữ tóc th�? trong câu Tóc th�? đã chấm ngang vai ở một đoạn văn trích giảng. Tóc th�? ra sao? Những ông thầy Việt văn ưa rắc rối và thích chụp đủ thứ tư tưởng vào văn thơ của những ngư�?i đã chết. Văn thơ trở nên khó khăn, cầu kỳ, bí hiểm do các ông thầy Việt văn. Thí dụ bài Thu �?iếu của Nguyễn Khuyến. Cụ Nguyễn Khuyến ngồi trên chiếc thuy�?n câu nh�? vào một ngày thu lạnh, cá rúc hết xuống bùn, không tung tăng bơi lội để đớp mồi của cụ, cụ buồn làm bài thơ giải sầu, kết luận "Cá đâu đớp động dưới chân bèo" chứ không đớp mồi của cụ. Thế mà các ông thầy Việt văn quả quyết cá đây là Cần Vương, đớp động là đã dấy lên, chân bèo là ở vài nơi! Tóc th�? ra sao? Một anh giơ tay xin giảng nghĩa:

- Thưa thầy, tóc th�? đã chấm ngang vai là tóc của Thúy Ki�?u để chấm ngang vai như...

Phượng quay xuống nhìn anh bạn cùng lớp.

- Như... tóc chị Phượng!

Phượng đ�? mặt. Cả lớp cư�?i. Phượng gục mặt trên đôi tay. Tôi cảm giác ê ẩm mình mẩy. Tôi đứng dậy:

- Thưa thầy, anh Hạnh không hiểu gì v�? ý nghĩa của hai chữ tóc th�?. Con đã đ�?c trong cuốn sách điển cổ, thấy nói rằng, trước gi�? Kim Tr�?ng và Thúy Ki�?u chia tay, Thúy Ki�?u cắt mái tóc của mình tặng Kim Tr�?ng để th�? thốt suốt đ�?i yêu nhau. Tóc Thúy Ki�?u nay đã m�?c dài chấm ngang vai, l�?i th�? nàng còn nhớ mà Kim Tr�?ng thì vẫn biệt vô âm tín. Vậy tóc th�? là món tóc ngư�?i con gái cắt trao gửi tình nhân như một kỷ vật chứ không phải tóc chấm ngang vai là tóc th�?. Hiểu tóc th�? như anh Hạnh, con nghĩ, không xứng đáng h�?c Nguyễn Du.

Thầy khen:

- Nếu anh Chương vào vấn đáp, gặp đúng câu này, anh sẽ được mư�?i tám điểm.

Tôi không chú ý l�?i thầy khen. Tôi thấy đôi vai Phượng rung động. Và tôi tưởng nàng đang thổn thức vì tôi. Một lát, nàng ngẩng mặt lên, hí hoáy ghi chép. Rồi đưa tay ra đằng sau, đặt lên bàn tôi một mẩu giấy. Tôi dở vội ra đ�?c. Mẩu giấy ghi v�?n vẹn hai chữ cám ơn. Tôi lại b�? vào miệng nhai và nuốt đi. Lúc này tôi muốn trốn h�?c. Tôi muốn rủ Phượng ra ngoài b�? sông an ủi Phượng. Tôi muốn làm bất cứ một việc gì để Phượng đừng buồn, đừng chán ngôi trư�?ng trung h�?c tỉnh lỵ. Phượng buồn, Phượng b�? lên Hà Nội, tôi sẽ khổ sở lắm. Chắc chắn là tôi sẽ trốn h�?c đ�?u đ�?u, tôi sẽ "Làm h�?c trò nhưng không sách cầm taỵ Có tâm sự đi nói cùng cây c�?" hết năm h�?c, hết đ�?i ngư�?i. Tự nhiên, tôi ao ước, ở một nơi nào đó, chỉ có một ngôi trư�?ng, một lớp h�?c. Và lớp h�?c duy nhất trong không gian ao ước của tôi thật bé b�?ng, chút ít gió cho đủ mát mùa nóng, chút ít nắng cho đủ ấm mùa lạnh, nhi�?u thân mật cho tình yêu vĩnh cửu. H�?c trò v�?n vẹn hai đứa. Tôi và Phượng. Thầy giáo dạy văn phạm yêu đương và bàn v�? cái thú tương tư của những ngư�?i yêu nhau trên đ�?i.

Phượng đã dựng đứng cuốn vở lên. Tôi đ�?c hàng chữ viết đậm và đóng khung bằng bút chì mầu: Gi�? ra chơi anh Chương ở lại với Phượng nhé! Phượng gấp cuốn vở. Ngồi im. Suối tóc nàng cơ hồ ngừng trôi chẩy. Tôi ngắm suối tóc nàng rồi thả mắt qua khung cửa sổ. Lớp h�?c nào cũng có khung cửa sổ để những ngư�?i h�?c trò mơ mộng gửi hồn mình xa khơi quên đi tiếng phấn nghiến răng bất mãn trên bảng đen. Bất hạnh cho những cậu h�?c trò bị h�?c ở những gian lớp thiếu một khung cửa sổ nh�?. Các cậu sẽ không thấy một khoảng tr�?i xanh mà từ khoảng tr�?i xanh ấy, các cậu có thể bồng b�?nh phiêu du tới những mi�?n kỳ ảo, những mi�?n đất niên thiếu tuyệt đối cấm những tâm hồn cằn cỗi bén mảng. Tôi ngồi nhìn khoảng tr�?i xanh của tôi ch�? đợi gi�? ra chơi. Giúp tôi đỡ nóng lòng là những áng mây trôi lướt, là những cánh chim vút quạ Trống trư�?ng đã điểm. H�?c trò kéo hết ra sân. Phượng xoay thế ngồi. Bao gi�? tôi nắm tay Phượng thì bấy gi�? câu hát của Tô Vũ mới đúng. "Mặt nhìn mặt cầm tay bâng khuâng không nói một câu"... Phượng mỉm cư�?i. Tôi nghĩ nụ cư�?i của Phượng là đóa hoa hướng dương và tôi là mặt tr�?i. Nụ cư�?i chỉ nở khi hướng v�? tôi. Có lẽ, trưa nay, tôi phải chép bốn câu thơ của Nguyễn Bính vào nhật ký:

Cô nhân tình bé của tôi ơi
Tôi muốn môi cô chỉ mỉm cư�?i
Những lúc có tôi và mắt chi?
Nhìn tôi trong lúc tôi xa xôi

Phượng h�?i:

- Hồi nay sao anh bơ ph�? thế?

Tôi đáp:

- Tại thức khuya.

- �?ể đ�?c sách điển cổ, hở?

- Không.

- Thế làm gì?

- Tôi cảm. �?êm qua không ngủ được.

- Tức là anh nợ Phượng hai câu cảm tưởng? à, and đã đ�?c cuốn truyện chưa?

- Chưa. Tên truyện ý nghĩa quá. Tôi tự h�?i ngư�?i nào sẽ nhận ngư�?i nào là hoàng tử của lòng mình. Tôi muốn viết thư cho ông Nguyễn Minh Lang, yêu cầu ông ta viết tiếp cuốn truyện bằng tên truyện do tôi đặt.

- Truyện gì?

- Công chúa của lòng anh.

Phượng chớp mắt. Rồi nàng đưa một ngón tay đặt lên mắt bên phải đã nhắm chặt, khẽ daỵ Phượng nói:

- Hình như có một hạt bụi nh�? vừa bay vào mắt Phượng.

Tôi bảo:

- Phượng nhắm chặt mắt lại, một lát, bụi theo nước mắt trôi đi.

Phượng hơi lắc đầu:

- Khó trôi ra lắm. Hạt bụi không giống khói thuốc đâu. Khói thuốc vướng trong mắt mình làm cay mắt mình giây lát rồi tan đi. Chứ hạt bụi nó làm cộm mắt và lúc nào mình cũng phải nghĩ tới nó. Anh thổi giùm Phượng, hạt bụi mới ra. Nhưng Phượng không nh�? anh đâu.

Có thể nào một hạt bụi đã l�?t vào mắt Phượng. Trận gió nào đã mang hạt bụi tới. Tôi nghe đâu đây rất lặng lẽ. Một cụm mây trắng dừng yên trên khoảng tr�?i xanh qua khung cửa sổ. Hạt bụi yêu dấu. Phượng đã yêu nó. Phượng đã muốn hạt bụi đồn trú ở cửa ngõ linh hồn nàng. Tôi ghen với hạt bụi. Phượng không nh�? tôi thổi giùm. Nếu nàng nh�?, tôi chẳng hiểu sẽ làm sao cho tay đỡ run, cho tim bớt đập và hơi thở nguyên vẹn đủ lùa vào một cánh cửa sổ linh hồn Phượng.

- Anh đã viết chưa?

- Cảm tưởng à?

- Không, bức thư cho văn sĩ Nguyễn Minh Lang.

- Chưa. Tôi sợ h�? tưởng tôi điên.

- Thì anh viết cuốn Công chúa của lòng anh.

- Tôi viết?

- Anh sẽ viết hay là đằng khác vì anh xứng đáng h�?c Nguyễn Du.

Tôi thấy tai tôi nong nóng. Tôi không nhìn được mắt tôi. Chắc nó phải ánh lên một tia kiêu hãnh.

- Còn gói ô mai.

- Cũng chưa nghĩ ra. Tôi định thế này: Tôi sẽ viết đưa Phượng coi. Nếu Phượng bằng lòng, tôi mới nói.

- Thế là anh đã có cảm tưởng rồi?

- Tôi... thức cả đêm qua.

- �?ể nghĩ cảm tưởng?

- Không, tôi bị cảm.

- Chi�?u nay anh ghé qua nhà Phượng cho Phượng xem cảm tưởng v�? cuốn sách và gói ô mai nhé ! Anh biết nhà Phượng chưa?

- Tôi vẫn qua đó mỗi chi�?u.

- Sao anh không vào nhà Phượng?

Tôi nuốt nước b�?t ực một cái, nuốt theo câu trách móc của Phượng. Chợt nhớ một bài thơ của Hà Mạc Tử mở đầu bằng câu trách móc của cô gái thôn Vỹ Dạ.

Sao anh không v�? chơi thôn Vỹ
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Vư�?n ai mướt quá xanh như ng�?c
Lá trúc che ngang mặt chữ đi�?n

Gió theo lối gió mây đư�?ng mây
Giòng nước buồn thiu hoa bắp lay
Thuy�?n ai đậu bến sông trăng đó
Có chở trăng v�? kịp tối nay

Mơ khách đư�?ng xa khách đư�?ng xa
�?o em trắng quá nhìn không ra
Ở đây sương khói m�? nhân ảnh
Ai biết tình ai có mặn mà

Nhà Phượng hẳn phải đẹp như thôn Vỹ Dạ. Không có căn nhà nào đẹp bằng căn nhà ngư�?i yêu ta đang cư ngụ. Thi sĩ dạy tôi đi�?u đó.

- Chi�?u nay anh phải vào nhà Phượng đấy.

Tôi im lặng. Bởi vì không có thể nói gì hay hơn, ng�?t ngào hơn với l�?i m�?i nồng nhiệt ấy. Hai gi�? h�?c tiếp, tôi ngồi vẽ căn nhà Phượng. Và buổi trưa tôi ngồi ở bàn h�?c sửa chữa hai câu cảm tưởng. Buổi trưa dài lê thệ Thuở ch�? đợi th�?i gian ôi rét mướt ! Tôi mong chi�?u v�?. Mong như đứa trẻ con ch�? mẹ v�? chợ. Buổi chi�?u mơn trớn của tôi, nó đến thật lâu. Nó định gây sự với tôi. Tôi định gặp nó, sẽ mắng nó vài câu. Nhưng nó đến, tôi bối rối. Tôi cằn nhằn tại sao nó đến sớm thế, thong thả chút nữa không được à. Nó cự nự, nó đá vào chân tôi, nó lôi tay tôi ra đư�?ng. Tôi ngập ngừng. Rồi tôi phải đi. Tới đầu phố nhà Phượng, tôi quay v�?. Tôi tưởng bao nhiêu con mắt đang theo dõi tôi, đang cư�?i chế nhạo tôi. Tôi tại tưởng Phượng đang tựa cổng ch�? từng giây phút. Và tôi trở lui. Tôi tiếng, tôi lui. Tôi đi, tôi v�? trên cùng một con phố chẳng biết mấy chục lần. Vẫn không dám rẽ vào phố nhà Phượng. Tôi h�?i tôi có nên tới nhà nàng không. Y hệt Nguyễn Bính:

Chân bước phân vân lòng h�?i lòng
Có nên qua đấy nữa hay không
Không nên qua đấy nên qua đấy
Qua đấy làm chi nữa mất công

Nếu chi�?u hôm nay tr�?i nhi�?u gió lất phất mưa lạnh và gần nhà nàng có cái hồ rộng, có lẽ, tôi sẽ giống Nguyễn Bính hơn:

Có chàng đi hứng gió heo may
Bên hồ để mặc mưa rơi ướt
�?ếm mãi bâng quơ những dấu giầy

Cuối cùng, tôi đành ra v�?. Ghé qua hàng thuốc lá, mua những một gói. �?iếu thuốc lá Cotab đầu tiên tôi hút vào buổi chi�?u hôm ấy, buổi chi�?u thơ mộng nhất, hân hoan nhất và buồn bã nhất của đầu đ�?i niên thiếu. Tiếng hát Quách �?àm từ máy thu thanh một hiệu buôn v�?ng ra hè phố. Tôi dừng chân, dựa lưng vô cột điện, nghe nhạc và nhìn khói thuốc hòa mầu với sương chi�?u. Bài hát ngợi ca buổi chi�?u. "Tôi là ngư�?i lữ khách, mầu chi�?u khó làm khuây. Ngỡ lòng mình là rừng, Ngỡ hồn mình là mây. Nhớ nhà châm điếu thuốc... " Nhớ Phượng châm điếu thuốc. Tôi châm điếu thuốc mới. Và nuốt khói tương tư vào phổi.

Tháng mư�?i có một buổi h�?c nặng n�? nhất thì buổi h�?c đó phải là buổi h�?c sáng naỵ Phượng không thèm quay xuống cũng chẳng viết thông điệp tình yêu trên từng mẩu giấy nháp quăng cho tôi. Tôi hiểu rằng Phượng đã giận tôi thả l�?i hứa đến thăm nàng theo mây tr�?i. Phượng không biết tôi đã hút hết hai mươi điếu thuốc lá và hai ngón tay tôi đã lên mầu vàng. �?êm qua, tôi lại thức khuya, tìm những bài thơ thương nhớ thiết tha nhất để h�?c thuộc lòng. Có một nỗi ni�?m gì đó lang thang trong tâm hồn tôi. Nỗi ni�?m đó luôn luôn đánh thức tôi cả những lúc tôi buồn ngủ. Nó thúc giục tôi nghĩ tới những buổi chi�?u nắng vàng khiêu vũ, những vì sao lung linh, những cơn gió, những cụm mây, những bến b�? xa lắc... Nó bắt tôi quên sách vở và xúi tôi trốn h�?c. Và khuyến khích tôi làm thợ Không chừng tôi sẽ trở thành thi sĩ.

Phượng ngồi bất động suốt hai gi�? h�?c. Ra chơi, nàng vẫn ngồi bất động. Tôi ngồi sau lưng Phượng, cũng bất động. Tôi có cảm tưởng suối tóc nàng đang chảy siết. �?ã đến chỗ xoáy của giận h�?n. Và tôi chới với ở chỗ xoáy đó. Tôi không biết cách nào ngoi lên. Tôi đập tay, đập chân. Tôi ú ớ. Rồi tôi chìm nghỉm. Tôi ngu đần quá, không kêu cứu ai. Tôi kh�? khạo quá, không thể mở miệng nói một câu xin lỗi. Tôi cam đành làm kẻ tử tội oan uổng. Nhưng Phượng đã nói vu vơ:

- Chi�?u hôm qua đứng ch�? xuýt thành tượng đá.

Tấm màng đã vất xuống dòng suối cho kẻ sắp chết đuối bám vội. Tôi trần tình:

- Chi�?u hôm qua...

Phượng cắt l�?i tôi:

- Anh ngủ quên, anh mải đánh bóng chuy�?n, anh mê bơi lội, anh say sưa đ�?c truyện, anh...

Phượng ghi đủ thứ tội trong bản án. Tôi bấn loạn, chỉ còn bào chữa bằng một câu hết sức ngu ngơ:

- Chi�?u hôm qua tôi bắt đầu hút thuốc lá. Tôi thức khuya hút nguyên gói Cotab.

- Hút thuốc lá anh sẽ lao phổi, anh sẽ chết.

- Tôi thích chết.

Phượng quay xuống bất chợt. Tôi giật mình trong nỗi sợ đê mệ �?ôi mắt Phượng mở t�? �?ôi mắt thật tròn. �?ôi mắt thu g�?n những buổi chi�?u nắng vàng khiêu vũ, những vì sao lung linh, những cơn gió, những cụm mây, những bến b�? xa lắc... Và cả tâm hồn tôi.

- Anh hút thuốc lá thật đấy à?

Tôi xoè những ngón tay vàng khói thuốc:

- Phượng xem.

Phượng nhăn nhó:

- Gi�?i ơi, phổi anh vàng như thế.

Nàng mím môi:

- Tại sao anh hút thuốc lá? Anh giận ai mà hút thuốc lá?

Tôi hơi cúi đầu:

- Tôi giận tôi. Tôi hút thuốc lá dưới chân cột điện đầu phố nhà Phượng.

�?ôi mắt Phượng ánh lên nỗi vui mừng:

- Nghĩa là anh...

Tôi nhìn vào đôi mắt Phượng, kể lể thật nhanh:

- Tôi không ngủ quên, không mải đánh bóng chuy�?n, không mê bơi lội, không say sưa đ�?c truyện...

- Anh đã đến sao anh không chịu vào nhà?

- Tôi không hiểu.

- Anh không thích vào?

- Tôi thích lắm. Tôi đi đi lại lại nhi�?u lần và tôi v�? nguy�?n rủa tôi. Rồi tôi hút thuốc lá cho ngón tay tôi vàng cho tôi đỡ buồn.

Phượng chớp mắt. Một thoáng trôi qua, Phượng mỉm cư�?i. Nàng khẽ g�?i:

- Anh Chương !

Tôi h�?i:

- Phượng tin tôi chứ?

Nàng gật đầu:

- Tin anh. Và Phượng thấy anh dễ mến quá.

�?ám mây chì của buổi h�?c vụt tan. Lớp h�?c bỗng ngập nắng vàng. Phượng nói:

- Xin lỗi anh nhé !

Tôi như một kẻ lạc vào sa mạc cát b�?ng, khát nước khô cổ, ngã gục sắp chết thì thấy mình ngã gục trên miệng giếng đầy ắp nước.

- Từ gi�? trở đi Phượng không còn giận anh nữa. Sáng nay biết bao chuyện muốn nói với anh. Thế mà tại giận anh, Phượng quên hết. Anh đã nghĩ xong cảm tưởng chưa. Phượng muốn biết sớm để còn bắt anh nghĩ nhi�?u cảm tưởng khác.

Tôi nói:

- Thí dụ cảm tưởng bị giận oan, cảm tưởng hút thuốc lá?

Phượng cư�?i:

- Cảm tưởng ấy chắc lạ lắm.

Tôi mở cuốn vở nháp, lấy hai cái cảm tưởng chép nắn nót trên giấy pelure xanh đưa cho Phượng. Nàng cất vào cặp sách ngay và bảo:

- Phượng bắt chước anh, để v�? nhà nằm trên giư�?ng đ�?c chầm chậm.

Tôi bắt đầu lo sợ. Và lại nguy�?n rủa mình dại dột dám để Phượng biết những dòng chữ đáng lẽ phải giữ kín trong nhật ký của mình. Chẳng hiểu, đ�?c xong, Phượng sẽ nghĩ gì. Tôi thấy xấu hổ. Tôi thấy cần lẩn trốn.

Tháng 11


Giã từ tháng mư�?i. Giã từ ba mươi ngày gieo mạ mộng mơ xuống tâm hồn h�?c trò vừa lớn. Mạ đã cao. Mạ còn xanh vàng. Tháng mư�?i một nhổ mạ cấy, mạ sẽ thành lúa con gái. Giã từ tháng mư�?i. Giã từ ba mươi ngày h�?c trò hư h�?ng. Giã từ tháng mư�?i biết hút thuốc lá vàng tay, biết buồn nản, khổ đau vì mái tóc và biết lấy Tú Uyên làm ni�?m an ủi. Chào mừng tháng mư�?i một bằng buổi sáng trốn h�?c. Tôi ra b�? sông ngồi nhìn dòng nước trôi lững l�?. Và suy nghĩ mông lung. Hôm qua đưa cảm tưởng cho Phượng, v�? lo âu không thiết ăn ngủ. Không hiểu Phượng còn mến mình nữa không? Không hiểu cảm tưởng Hoàng tử của lòng em, cảm tưởng ô mai có làm Phượng giận h�?n. Tôi trách tôi ngu dại. Tôi trách tôi nông nổi. Tôi trút tội vạ lên những ng�?n c�? quanh tôi. Tôi bứt gốc cả cụm c�?, ném xuống sông. Tôi ghét những đám bèo lưu lạc. Tôi ghét tất cả. Tôi ghét ngồi. Tôi đứng dậy. Tôi đi lang thang trên b�? đệ Tôi muốn đi mãi để kh�?i phải trở v�? không gian quen thuộc vì không gian quen thuộc của tôi đã bị cảm tưởng vụng dại của tôi bắn phá tan nát. Tôi moi trí nhớ, cố tìm một đoạn văn, một bài thơ vuốt ve sự bối rối của mình. Hỡi tôi, tôi đáng thương quá. Tôi chẳng ngạo mạn như cậu h�?c trò �?inh Hùng một chút nào. Tôi tầm thư�?ng không đáng yêu ai, không đáng yêu Phượng.

Chưa từng thấy một nhà văn diễn tả tâm trạng của cậu h�?c trò sau khi gửi thư tình cho ngư�?i yêu. Thạch Lam có viết một truyện ngắn thật haỵ Cậu h�?c trò của Thạch Lam xa nhà sang Thái Bình tr�? h�?c. Cậu h�?c gạo, cậu không biết yêu. Cô con gái bà chủ nhà yêu cậu, mê cậu, tặng cả ngô luộc giữa đư�?ng. Lối t�? tình của cô khiến cậu xấu hổ, cậu lẩn trốn tình yêu. Mãi đến ngày cuối niên h�?c, giã từ trư�?ng tỉnh Thái Bình, ngước nhìn lại thấy cô con gái bà chủ tr�? mắt ứa lệ đứng trông theo mình, cậu mới biết tâm hồn mình xao xuyến. Văn chương Việt Nam chỉ có một truyện ngắn của Thạch Lam viết v�? tình yêu vụng dại, nên thơ của h�?c trò. Tại sao không nhi�?u hơn? �?ể tôi soi sáng tâm trạng tôi, để tôi lo âu thêm hay thở phào sung sướng. Gửi thư tình thứ nhất cho một ngư�?i con gái rồi tìm nơi ẩn nấp thì có Vũ Hoàng Chương: "Nét thon m�?m run rẩy gắng đưa nhanh, Lòng tự thú giữa khi tìm trốn nấp"... Nhưng sau đó? Ngư�?i con gái mỉm cư�?i quay đi hay ngư�?i con gái nhìn thẳng vào mặt mình nhổ nước b�?t khinh bỉ. Hay nàng đem thư mách thầy giáo. Hay nàng đưa thư cho bố bố nàng, bố nàng đem thư cho bố mình và mình ăn trận đòn no nệ Thơ văn không nhắc tới. Thơ văn quên khuấy. Thơ văn diễn tả những bức thư tình thật giản dị: "Anh chỉ có một tình yêu thứ nhất, Anh cho em kèm với một t�? thự Em không nhận nghĩa là tình anh mất, Tình mất đi ai lấy lại bao gi�?"... Tình mất đi, nếu có thế thôi, ta sẽ buồn ghê lắm nhưng ta còn đi h�?c được. Tình khinh ta, tình coi thư�?ng ta, ta sẽ mất mặt.

Hỡi tôi, tôi dại dột, tôi làm trò cư�?i cho Phượng. Tôi đang mất mặt. Tôi đang lo lắng. Và tôi trốn h�?c lang thang trên con đê này. Tôi không ghét những đám bèo lưu lạc nữa. Tôi thương nó. Bây gi�?, tôi muốn theo nó trôi dạt ra biển để cá mập nó ăn thịt tôi. Nhưng tôi phải trở v�?. Tôi đứng ở góc phố thật xa cổng trư�?ng nhìn Phượng trong đám h�?c trò tan h�?c. "áo em trắng quá nhìn không ra". Thấy nỗi lo âu của mình dịu bớt. Bỗng tôi cư�?i tôi. Hỡi tôi, tôi là thằng h�?, tôi là Tào Tháo. Tôi đã gửi thư tình cho Phượng đâu. Tôi chỉ gửi cảm tưởng v�? cuốn truyện vào gói ô mai. �?ó là thứ thư tình... gián tiếp. Tôi có tật, tôi giật mình. Cậu h�?c trò vừa lớn tôi ơi, cậu thật tuyệt diệu. Cậu cần trốn h�?c thêm vài buổi sáng. Cậu hãy lang thang trên b�? đệ Cậu hãy lo lắng. Cậu hãy buồn. Bởi vì bài h�?c ái tình nhập môn nào cũng phải có những tiết mục ấy. Tôi trốn h�?c hôm sau, hôm sau nữa. Khi không cầm được nhớ nhung, tôi cắp sách đến trư�?ng. Tôi đứng trong đám đông nhìn vào gian lớp. Phượng cô đơn. Phượng ủ rũ. Tôi tệ bạc quá. Tôi tàn nhẫn quá. Hết sức bình thản, tôi thong thả bước vào lớp, b�? lại những ồn ào ngoài sân.

- Chào Phượng...

Phượng quay ra. Ngỡ ngàng giây lát. Rồi đôi mắt Phượng long lanh ni�?m vui.

- Chào anh.

Phượng tươi tỉnh. Phượng rực rỡ. Phượng ân cần h�?i tôi :

- Mấy hôm nay anh ốm?

Tôi làm bộ đau đớn :

- Bị cảm.

Phượng phá tan sự ng�? vực của tôi :

- Vắng anh Phượng buồn ghệ Chẳng biết nói chuyện với ai. Phượng mong anh để nói cảm tưởng của Phượng v�? những cảm tưởng của anh.

Tôi cắn chặt môi che giấu cơn xúc động. Phượng cư�?i, nụ cư�?i trìu mến hơn dạo tháng chín, tháng mư�?i :

- Ô mai đã có huy�?n thoại của nó. Anh b�?c ngoài lớp ô mai lớp áo huy�?n thoại. Từ nay, ngậm một trái ô mai là ngậm luôn một huy�?n thoại. Và các cô con gái sẽ muốn nuốt luôn cả cái hạt. Ô mai, với Phượng, có kỷ niệm tuyệt v�?i. Anh nên gửi đăng báo sự tích ô mai của anh đi. Rồi anh thấy, vô số các cô thích ô mai chỉ vì giấc mơ làm công chúa lạc trong rừng mơ gặp hoàng tử trốn h�?c.

- Phượng nghĩ gì v�? hoàng tử trốn h�?c ấy?

- Một ngư�?i ghét h�?c làm vuạ Chắc ông ta muốn thoát nhà tù vương giả. Anh Chương thử trốn h�?c lần nào chưa nhỉ?

- Tôi đâu phải là hoàng tử.

- Nhưng anh viết cảm tưởng Hoàng tử của lòng em hay hơn Nguyễn Minh Lang viết truyện Hoàng tử của lòng em.

- Phượng đã đ�?c rồi?

- �?ợi anh lâu quá, Phượng mua cuốn khác. Phượng đ�?c vì câu cảm tưởng của anh đó.

- Thế mà...

- Mà sao?

- Mà tôi bị cảm.

- Lần sau anh bị cảm cho Phượng hay Phượng đến thăm anh, chép bài giùm anh nhé!

Tôi sung sướng lặng ngư�?i. �?êm nay tôi có thể thức chép hết bài vở ba ngày trốn h�?c và h�?c thuộc lòng. Tình yêu đem tới ta những nỗi buồn nhẹ nhàng rồi tiếp đó là hy v�?ng, phấn khởi.

- Anh còn hút thuốc không?

- Không.

- Nên hút một điếu mỗi ngày.

- �?ể làm gì?

- Nhớ đến ngư�?i anh cần nhớ.

- Tôi sẽ hút mỗi ngày một điếu.

- �?ừng hút nhi�?u. Và cố gắng đi h�?c đ�?u. Cuốc năm anh thi đỗ, chắc Phượng mừng lắm.

- Tôi sẽ đi h�?c đ�?u.

- Trưa tan h�?c v�?, anh đi chung với Phượng.

- �?ể làm gì?

- Cho con đư�?ng ngắn lại. Chúng ta có nhi�?u chuyện nói, anh quên à?

Tôi quên hồi nào chẳng haỵ Con đư�?ng v�? h�?c sẽ ngắn lại. Tôi thì muốn nó dài ra. �?óm mạ đã thành lúa con gái. Tôi biết Phượng không giận tôi, không coi thư�?ng tôi. Cám ơn Phượng. Cám ơn tháng mư�?i một. Sáng mai tôi sẽ tặng Phượng một gói ô mai. Mỗi trái sẽ được gói bằng một huy�?n thoại viết trên giấy mầu xanh. Ô mai, tặng phẩm của tình yêu h�?c trò. Ô mai gắn bó lấy đ�?i sống h�?c trò vì xuất xứ của nó là trái mợ Nuốt một trái ô mai là nuốt một trái mơ, một giấc mợ Giấc mơ không suôi xuống. Giấc mơ ngược lên. Và giấc mơ vướng mắc ở tâm hồn. Cám ơn trái mợ Cám ơn ô mai. Trưa tan h�?c v�?, chúng ta sẽ nói chuyện ô mai, Phượng nhé!

Ngư�?i bạn tên là Tùng kéo tôi tới góc sân trư�?ng. Anh ta phân vân một lát rồi h�?i tôi:

- Bạn có thể giúp tôi một việc không?

- Việc gì?

- Tôi có một tâm sự buồn bã, chỉ bạn mới giúp được tôi.

- Sẵn sàng.

- Tôi kể bạn nghe bạn giữ kín hộ.

- Tôi hứa.

- Ngót tháng nay, tôi đến lớp sớm nhất, tôi mê cô Phượng bạn ạ! Mỗi sáng tôi đ�?u b�? vào ngăn bàn Phượng một bức thư tình, tôi không dám ký tên tôi.

- Rồi sao?

- Tôi dặn Phượng có trả l�?i tôi xin cứ để thư ở ngăn bàn, tôi sẽ lấy.

- Cô Phượng đã trả l�?i bạn chưa?

- Chưa. Nhưng thư của tôi không còn ở ngăn bàn. Tôi nghĩ Phượng đã nhận và mang v�? làm kỷ niệm.

- Bạn chắc chứ?

- Nếu cô Phượng không mang v�? cô ấy đã xé nát và sẽ viết thư mắng m�? tôi để lại ngăn bàn. Tan h�?c, tôi tha thẩn ngoài phố, ch�? lớp vắng h�?c mới trở vào tìm thự Không có gì cả. Tôi muốn khóc.

- Bạn muốn tôi giúp đi�?u gì.

- Bạn lợi hơn tôi nh�? ngồi bàn nhì nên bạn quen thân với Phượng, bạn để ý giùm tôi xem sao.

Tình đã cầm dao đâm nhi�?u mũi vào trái tim tôi. Tôi đau nhói và mơ hồ thấy máu tươi tuôn ra. Tôi còn mơ hồ thấy trái tim tôi nhầu nát như một chiếc hoa gạo rơi từ trên cao xuống đất. Nhưng tôi nghiến răng chịu đau. Tôi nói, có chút h�?n ghen pha trộn:

- Bạn muốn đổi chỗ ngồi không?

Tùng lắc đầu:

- Muộn rồi.

Tôi cư�?i nhạt:

- Nếu tôi là bạn, tôi h�?i thẳng cô Phượng xem đã nhận được thư của tôi chưa, tại sao không trả l�?i.

Tùng chê tôi:

- Bạn Chương, bạn h�?c rất gi�?i nhưng v�? tình yêu bạn rất dốt. Những thằng h�?c gi�?i thư�?ng ngu dốt tình yêu. Tôi biết chắc chắn bạn không yêu Phượng nên bạn mới quen nàng một cách dễ dàng. Nếu bạn yêu nàng, bạn sẽ hành động giống tôi. Không ai biết rõ được tình yêu. Chỉ biết hình như là tình yêu thôi.

Tôi gật gù ngạo mạn:

- Hình như tình yêu của bạn m�? mịt đấy. Hình như bạn cũng chưa biết yêu. Hình như yêu một ngư�?i ta không nên khoe khoang. Tuy thế, tôi sẽ giúp bạn.

Hình như Tùng nói đúng. Hình như tôi yêu Phượng và hình như Phượng không biết tôi yêu nàng. Buổi h�?c hôm ấy tôi không thèm ngắm mái tóc Phượng. Tôi cứ thả mắt qua khung cửa sổ. Hình như một khoảng tr�?i nh�? của tôi đầy đặc mây đen. Gần hết gi�?, tôi xin phép thầy v�? sớm. Tôi không thích v�? h�?c sóng đôi với Phượng. Tại sao Phượng không chịu xé nát những bức thư của Tùng? Tại sao Phượng mang v�? cất đi làm kỷ niệm? Tôi lạc lõng vào hai câu h�?i quái ác đó. Tôi bị hai câu h�?i quái ác đó hành hạ. Tôi nghiến răng giận h�?n và, có phút cay đắng, tôi đã buột miệng đ�?c hai câu thơ của Nguyễn Bính:

Một trăm con gái th�?i nay ấy
�?ừng nói ân tình với thủy chung

Tôi không thể là Tú Uyên. Tôi chỉ là Lục Vân Tiên bị mù, bị cha con Vũ Thái Loan "tham đó b�? đăng" đánh lừa đem nhốt vào hang đá núi Xương Tòng "sâu thăm thẳm mịt mùng khó ra". Chi�?u xuống thê lương. Nắng vàng đã hết gây nhớ nhung. Nắng vàng lên mầu phản bội. Tôi cảm khái, khẽ ngâm:

Bích Câu đâu nữa bóng chàng Uyên
Sông núi phôi pha bặt tiếng huy�?n
Có lẽ hồn ta không đẹp nữa
Bút thần thôi vẽ nét thiên duyên

Có lẽ hồn tôi không đẹp nữa. Có lẽ phải trốn h�?c đ�?u đ�?u, phải bắt chước ngư�?i du tử tỉ tê trên những đoạn đư�?ng phiêu bạt "Chi�?u nay biết v�? nơi đâu, Dừng chân ta ngắm cảnh bao la sầu"... Nhưng tôi chưa nên đi. Tôi cần làm Kỳ Phát. Tôi cần hút nhi�?u thuốc lá. Tôi cứ hút. Tôi không sợ ho lao. Tôi thích ho lao, thích nằm trên giư�?ng bệnh một nhà thương phước thiện như �?ặng Thế Phong nghe mưa thu tí tách ngoài hiên mà buồn mà ứa nước mắt mà viết bản Gi�?t mưa thu bất hủ rồi trào máu ra và chết. Trước khi ho lao, hãy làm Kỳ Phát đi�?u tra vụ thư tình trong ngăn bàn h�?c. Sáng hôm sau, tôi dậy lúc bốn gi�?. Tôi đến trư�?ng vừa lúc ông tùy phái thức. Vợ Ông đã thổi xong nồi bánh hấp. Tôi vào nhà ông tùy phái, mua bánh hấp ăn. Ăn xong, uống cà phê đen (không thèm cà phê sữa, tôi đang đen tình) và hút thuốc lá. Ông tùy phái lạ lùng lắm. Ông h�?i lăng nhăng. Tôi trả l�?i ấm ớ. Một bóng đen xuất hiện ở sân trư�?ng. Nó đi nhanh vào lớp tôi. Tùng đó. Nó trở ra vội vàng rồi biến mất. Tôi hành động li�?n. Tóm được ngay một bức thư tình.

Tôi bóp chặt bức thự Nếu bức thư có cổ, chắc nó đã gẫy xương cổ. Nếu bức thư biết thở, chắc nó ngạt thở, chết toi rồi. Mày làm ông khổ sở, ông sẽ làm mày điêu đứng. Tôi vo tròn bức thư, nhét vô túi và lủi thủi trở v�?. Buổi h�?c hôm đó, dĩ nhiên, tôi vào lớp muộn. Gần gi�? ra chơi, tôi xin phép ra trước. Tan h�?c, tôi v�? sớm mư�?i lăm phút, đứng núp ở gốc cây ngoài phố. Phượng quay xuống h�?i tôi vài lần trong gi�? h�?c, tôi lặng thinh. Nàng ném thông điệp, tôi không đ�?c, không b�? vào miệng nhai, nuốt đi nhưng tôi cất kỹ. Tôi ch�? xem tình địch của tôi dở trò gì. Tùng d�?i cổng trư�?ng rất trễ. Khuôn mặt anh ta buồn thiu. Tôi mỉm cư�?i khoái chí. Mi sẽ biết tay tạ Ai bảo mi dám yêu Phượng. Một tuần li�?n, tôi đóng vai thám tử Kỳ Phát, tịch thu của địch sáu bức thư tình. Tôi không dám đ�?c. Sợ đ�?c tôi sẽ phát điên. Phượng không hiểu tại sao tôi lạnh nhạt với nàng. Phượng gửi thông điệp, h�?i hàng ba chục lần:"Phượng có lỗi gì với anh mà anh giận Phượng lâu thế"? Tôi không trả l�?i. Sang tuần lễ thứ hai, Phượng gửi một thông điệp quan tr�?ng: "Phượng sắp lên Hà Nội h�?c, b�? trư�?ng này, Phượng muốn nói chuyện với anh một lát". �?�?c thông điệp, tôi như ngây như dại. Tôi đành thua Phượng. Gi�? ra chơi ngày thứ năm, tôi ở lại trong lớp. Phượng đổi thế ngồi để hai mái đầu có thể k�? sát nhau.

Nàng h�?i:

- Anh giận Phượng, hở?

Tôi lắc đầu. Gi�?ng tôi run run:

- Phượng sắp lên Hà Nội?

- Nếu anh giận Phượng.

- Tôi th�? không giận Phượng. Tôi chỉ giận cái thằng tôi.

- Không giận Phượng tại sao đúng mư�?i ngày, anh không thèm nói chuyện với Phượng?

- Tôi thấy ở ngăn bàn Phượng...

- Mỗi ngày một bức thư?

- Vâng.

- Và anh giận Phượng?

- Không.

Phượng nhìn tôi. �?ôi mắt ngập lụt thiết thạ �?ôi mắt ấy, mỗi lần tôi soi tôi vào nó là mỗi lần tôi thấy tôi khác lạ. �?ôi mắt Phượng như chiếc gương thần trong cổ tích. Khiến tôi không dám soi hồn tôi lâu. Tôi không sợ đôi mắt Phượng nuốt g�?n linh hồn tôi. Mà sợ đôi mắt soi rõ mư�?i ngày ghen h�?n bóng gió. �?ôi mắt Phượng, đôi mắt huy�?n. �?ôi mắt huy�?n ơi! Hay chăng tôi yêu say sưa nồng nàn. �?ã mấy thu sang, cô em hững h�? tình tôi mong nhớ. Tùng sẽ hát câu đó chứ không phải tôi. Tôi hát: Nhớ đôi mắt dịu huy�?n, �?ôi mắt thầm mơ như nước hồ thụ Nhìn ai như muốn thu lấy tâm hồn... Càng nhìn càng xinh càng nhìn càng ưa như sao trên tr�?i, càng nhìn càng mê càng nhìn càng thương càng nhìn càng yêu. Mắt huy�?n là hồn ai đó... Có lẽ tôi nên tập chơi lục huy�?n cầm Hạ uy dị Vì chỉ có tiếng đàn Hạ uy di tình tứ, nũng nịu mới diễn tả nổi chi�?u sâu thăm thẳm của đôi mắt mộng mợ Tôi ngước nhìn qua khung cửa sổ. Khoảng tr�?i xanh của tôi đã đủ sắc mây.

- Anh Chương!

- Dạ.

- Anh nói dối Phượng.

- Không.

- Thì thôi vậy. Nhưng Phượng mong anh đã nói dối Phượng. Anh đã đ�?c những bức thư bắt được trong ngăn bàn của Phượng chưa?

- Chưa.

- Anh đã xé nát chưa?

- Chưa.

- Anh hãy đ�?c đi, buồn cư�?i lắm. Tác giả những bức thư này là một thiên tài. Ông ta g�?i Phượng là cô nương, là ái khanh. Chúng mình ghét những ông vua, anh Chương còn nhớ chứ?

- Tại sao Phượng không chịu xé nát?

- Xé đi ông ta buồn ông ta không viết nữa thì Phượng lấy gì để cư�?i. Phượng định gần cuối năm đóng lại thành một cuốn đặt giùm ông ta một cái tên, nh�? anh viết bài tựa rồi trả lại ông ta khuyên ông ta nên xuất bản.

Tôi cư�?i thành tiếng. Cư�?i như nắc nẻ. Cư�?i chiến thắng. Phượng ngạc nhiên:

- Anh cư�?i gì thế?

Tôi nói:

- Phượng nghịch ác quá.

- Phượng h�?i anh cư�?i gì thế?

- Cư�?i giả bữa.

- Như sau một trận ốm ăn giả bữa.

- Hình như thế...

- Tức là mấy hôm nay anh mếu máo, anh xuýt khóc, anh thèm cư�?i mà không được cư�?i?

- Sao Phượng biết?

- Vì anh giận Phượng.

Tôi nín thinh. Tôi sa vào cái bẫy êm ái. Tôi b�? khoảng tr�?i xanh đủ sắc mây của tôi. �?ể nhìn Phượng. Hai chúng tôi cùng cư�?i.

- Rồi sao?

- Sao cái gì?

- Những bức thư gửi "cô nương" Hồng Phượng?

- Anh muốn Phượng xé nát?

- Không.

- Thế anh muốn Phượng làm chi đây? Gửi bán đấu giá nhé? Hay là đem triển lãm?

- �?ừng.

- Vậy Phượng tặng anh để anh h�?c cách viết thư tình b�? ngăn bàn một cô h�?c trò nào đó, anh bằng lòng chứ?

Tôi ngượng ngùng quay sang chỗ khác:

- Sắp vào h�?c rồi, Phượng ạ!

Tôi ra sân. Sân trư�?ng cơ hồ rợp hoa nở và rộn ràng chim hót. Thấy ở góc sân, Tùng ngồi hút thuốc lá. Không chừng sáng mai anh ta sẽ trốn h�?c, sẽ lang thang trên b�? đệ Hỡi Tùng, anh đang khổ sở như tôi đã khổ sở, anh đang hút thuốc lá như tôi đã hút thuốc lá. Tôi thích ngư�?i ta g�?i thuốc lá là tương tư thảo. C�? tương tự Ngư�?i ta bầy đặt chuyện hút thuốc lá nhất định chẳng bao gi�? để phổi vàng, phổi lao. Mà để giải buồn phi�?n cho những kẻ nặng lòng thương nhớ hay lận đận với tình yêu. Phượng thân ái, thi sĩ Nguyễn Nhược Pháp có một câu thơ thật dễ thương, thật h�?c trò đ�?i vua Hùng Vương, đ�?i lấy Tình Yêu làm quốc sách nên mới có huy�?n sử Sơn Tinh và Thủy Tinh. Câu thơ ấy như thế này: Yêu nàng bao nhiêu ngư�?i làm thợ Phượng cho phép tôi sửa lại nhé! Yêu Phượng bao nhiêu ngư�?i hút thuốc lá. Nhưng Phượng chỉ muốn tôi hút một giúm tương tư thảo khi nhớ đến một ngư�?i trong một ngày. Hỡi Tùng, anh nói đúng, tôi lợi thế hơn anh vì ngồi ngay sau lưng Phượng. Anh đừng noi gương Thủy Tinh. Anh hãy hát bài L�?i du tử.

L�?i tiên tri của �?ấng Phretphrachanh

�?ấng tiên tri mới xuất hiện ở m�?m núi Phretphrachanh bên Ai Lao truy�?n những l�?i sấm báo tử cho nhân loại. Một ngày sắp tới đây, mặt tr�?i sẽ nổ tan và trái đất mù mịt, ma quái dấy lên ăn thịt loài ngư�?i. �?ấng tiên tri phán rằng chỉ Ngài mới có thể cứu nguy trái đất và nhân loại. Ngài sẽ ngăn không để mặt tr�?i nổ. Loài ngư�?i phải tin tưởng Ngài và thành tâm cầu nguyện. Ai nhận được l�?i tiên tri của �?ấng Phretphrachanh mà nghi ng�? sẽ bị gẫy chân tay, cấm khẩu. Ai buông l�?i chế giễu sẽ bị chết ngay tại chỗ. Kẻ nào chép những l�?i này đủ một trăm t�? gửi đi khắp nơi thì sẽ thoát chết. Kẻ nào đang yêu, muốn kh�?i mất ngư�?i yêu thì nên chép thêm ba mươi t�? gửi cho ngư�?i yêu sẽ loại hết tình địch. Thuộc lòng những l�?i tiên tri thì cầu được ước nên.

T�? giấy vuông vắn, viết thật nắn nót nhét trong chiếc phong bì đ�? tên tôi và để ở trên bàn h�?c của tôi. Tôi đoán ra ngay nét chữ của cậu em trai. Tôi đã hết tin những l�?i tiên tri, những sợi dây của thánh này, thánh n�? từ ngay lên trung h�?c. Hồi còn nh�?, tôi sợ hãi những l�?i tiên tri trái đất nổ tung lắm. Những sợi dây, những t�? tiên tri ấy không giống l�?i tiên tri của �?ấng Phretphrachanh. �?ấng Phretphrachanh sẽ bị tôi phiên thành �?ấng Nói Phét Ra Chanh nếu l�?i tiên tri của �?ấng không có câu:"Kẻ nào đang yêu, muốn kh�?i mất ngư�?i yêu thì nên chép thêm ba mươi t�? gửi cho ngư�?i yêu sẽ loại hết tình địch." Câu này thật đáng giá. Nó khiến cái trò chơi sợi dây, ông thánh hết vẻ cổ điển. Nó vẫn mới. Vì tôi đang yêu, đang cần tin tưởng tình yêu, đang cần chứng minh tôi sợ mất tình yêu. Cám ơn �?ấng Phretphrachanh. Tôi chưa biết làm gì tối nay, vớ được �?ấng, mừng quá.

�?ã h�?c bài xong rồi, h�?c thuộc rất nhanh (Tình yêu làm ta trốn h�?c nhưng tình yêu cũng làm ta chăm h�?c), tôi cặm cụi ngồi chép ba mươi t�? L�?i tiên tri của �?ấng Phretphrachanh. Sáng mai, Phượng sẽ thấy ở ngăn bàn h�?c của nàng một tập giấy. Nàng sẽ ngạc nhiên. Chắc nàng không xé và không đ�?c ngay đâu. Nàng mang v�? nhà. Nàng tưởng sẽ là "tác phẩm" thư tình trong ngăn bàn h�?c. Nàng hết dám cư�?i. Nàng đ�?c một cách trịnh tr�?ng và nàng bâng khuâng. Nàng sẽ hát bài Ngây Thơ của Anh Việt "... Em ngắm mây hồng hay dòng nước trong thấy lòng vấn vương như tìm một bóng ai... " �?ấng Phretphrachanh có quy�?n năng cứu nguy trái đất, mặt tr�?i và nhân loại hay không, tôi chẳng thèm biết. Với tôi, �?ấng đã dạy một cách t�? tình xuất sắc, �?ấng đã giúp tôi đêm nay ngủ ngoan. Và, nói thật lòng mình, có phút giây tôi tin rằng �?ấng đang ngự trị trên đầu tôi theo dõi cuộc tình của tôi. �?ấng Phretphrachanh, lần sau có ban l�?i tiên tri, xin Ngài b�? tiết mục trái đất mù m�?, mặt tr�?i nổ vỡ đi, Ngài chỉ nên nói Tình Yêu bị quỷ vương hủy diệt nếu loài ngư�?i cứ xa cách nhau, cứ tìm cách ghét b�? nhau, chém giết nhau, thù hận nhau thì, bắt buộc, loài ngư�?i sẽ rửa sạch tai, quỳ bên lư trầm hương nghe l�?i tiên tri của Ngài và suy tôn Ngài là �?ấng Cứu Nguy Tình Yêu. Bởi vì, đi�?u nhân loại sợ nhất là mất tình yêu, là sống như tượng đá, như thảo mộc. Ngàn xưa loài ngư�?i đã yêu nhau. Ngàn sau loài ngư�?i còn yêu nhau. Tình Yêu là vĩnh cửu. Trốn h�?c vì tình yêu không bao gi�? bị kết án. Trong lịch sử yêu đương của nhân loại thiếu gì kẻ đã liệng cả ngai vàng, đã vất cả thiên hạ, đã giẫm chân lên sự nghiệp hiển hách chỉ vì tình yêu. Một vài tên óc đặc sệt như nhựa đư�?ng hay rỗng tuyếch như trái bầu khô đòi cầm lưỡi lê đâm chết tình yêu. Chúng đã chết. Tình yêu đã sống. Chúng sẽ chết. Tình yêu mãi mãi sống, sống muôn thuở. Những l�?i tiên tri, đáng lẽ, phải truy�?n cho loài ngư�?i ở mặt tr�?i. Rằng, khi trái đất hết tình yêu, mặt tr�?i sẽ nổ, tr�?i đất hỗn mang...

Tôi làm công việc của Tùng đang làm. Tôi đến muộn hơn Tùng. Sơn Tinh đến muộn hơn Thủy Tinh. Sơn Tinh tịch thu bức thư tình của Thủy Tinh. Gi�? ra chơi Phượng khoe:

- Hôm nay ông ta gửi một cân thư, chắc để sớm hoàn thành tác phẩm.

Tôi v�? h�?i:

- Phượng đ�?c chưa?

- Phượng nheo mắt:

- V�? nhà đ�?c cư�?i thú lắm.

- Cho biết cảm tưởng nhé!

- Cảm tưởng v�? những bức thư?

- Một cân thư sáng hôm nay thôi.

�?ang nói chuyện vui với Phượng thì Tùng g�?i ra sân. Anh ta m�?i tôi một điếu Cotab. Tùng xòe bàn tay:

- Bạn xem, ngay cả ngón tay tôi đã vàng mong nhớ. Bạn đã giúp tôi chưa?

Tôi hơi ái ngại giùm Tùng. �?ành nói dối:

- Chị Phượng nhận thư của bạn đem v�? cất kỹ.

Tùng sáng ng�?i đôi mắt:

- Em đ�?c chưa?

- Tôi không h�?i.

- Bạn h�?i nhanh hộ tôi. Bạn cứ bảo tôi viết những bức thư ấy. Tôi là Tùng. Cây tùng m�?c cạnh cây phượng được lắm chứ? Bạn h�?i nhanh kẻo tỉnh lỵ đã hết chỗ ngồi những buổi sáng tôi trốn h�?c, những buổi chi�?u ch�? đợi.

- Bạn đã trốn h�?c?

- �?�?u đ�?u. Tôi lang thang trên đê, gửi hồn tôi lên những đám bèo lưu lạc. Nếu Phượng chê b�? tôi, tôi sẽ b�? nhà ra đi. Tôi đi khắp nơi xa v�?i, bạn ạ!

- Bạn tính phiêu lưu?

- Một kẻ thất tình biết làm gì hơn. Tôi sẽ vào Thanh Hóa, sẽ vô Sài Gòn, sẽ khăn gói gió đưa thư Nguyễn Bính rồi tr�?i sẽ bắt tôi làm thi sĩ. Phượng là T.T.Kh, tôi là Nguyễn Bính qua vư�?n Thanh năm ấy.

Tùng nhả khói thuốc, mơ màng. Anh ta khe khẽ đ�?c:

Vư�?n Thanh qua đó năm xưa
Tr�? nh�? đêm ấy tr�?i mưa tối tr�?i
Quanh lò sưởi ấm bên tôi
Bên ngư�?i lão bộc nàng ngồi quay tơ
Tuổi nàng năm ấy còn thơ
Còn bao hứa hẹn đợi ch�? một mai
Rồi đây bão gió bụi đ�?i
Tôi quên sao được con ngư�?i vư�?n Thanh

�?ôi mắt Tùng thật xa vắng. Tôi nhìn rõ tôi trong đôi mắt vỡ lòng yêu đương ấy. Chưa bao gi�? tôi nhìn rõ tôi từ tháng chín năm nay, từ ngày Phượng bước đôi chân huy�?n ảo lên trái tim tôi, chắp đôi cánh thiên thần vào tâm hồn tôi. Khi Phượng vui, tôi níu lấy tâm hồn tôi bay lên vòm tr�?i cao nhìn xuống một nhân gian rực rỡ mầu sắc. Khi Phượng buồn, tôi như ngư�?i lính nhẩy dù thiếu may mắn, ngắm bãi mộng rất chính xác mà gió cuốn mình rơi xuống vũng bùn. Tôi nhìn rõ tôi đi đi lại lại qua nhà Phượng hàng mấy chục lần, mắt lơ láo, mặt ngây dại, miệng lẩm bẩm những câu ngớ ngẩn chẳng đâu vào đâu. Tôi nhìn rõ tôi đứng dựa lưng vô cột điện, quẹt diêm đốt điếu thuốc lá đầu tiên trong đ�?i mình. Tôi nhìn rõ tôi lang thang trên b�? đê giận đám bèo lưu lạc, thù cụm c�? hồn nhiên. Tôi nhìn rõ quá. Ở đôi mắt Tùng.

- Bạn biết không, bạn Chương?

- Biết gì?

- Tôi đã chết...

- Bạn đang sống mà.

Tùng hất đầu. Dáng điệu thật khinh bạc.

- Bạn quả là ngu ngơ, chưa hiểu nổi chuyện yêu đương. Yêu là chết ở trong lòng một ít, bạn ơi!

Tùng lại cảm khái:

- Vì mấy khi yêu mà được ngư�?i yêu. Cho rất nhi�?u nhưng nhận chẳng bao nhiêu.

Anh ta thở dài:

- Tôi viết cho nàng bao nhiêu thư mà nàng chưa thèm viết cho tôi một chữ.

Tự nhiên, tôi hết ghen với Tùng. Tôi đã là Sơn Tinh. Tôi không muốn Phượng cư�?i chế giễu tấm lòng si mê của Tùng. Bởi Tùng giống tôi. Bởi những cậu h�?c trò vừa lớn giống nhau. Nhỡ tôi đã là Tùng hiện tại, chắc tôi có thể khóc hết niên h�?c của mình nếu biết những bức thư tình b�? ngăn bàn h�?c của mình bị coi như một trò cư�?i. Tôi an ủi Tùng:

- Bạn yên chí.

Tùng nắm chặt tay tôi:

- Bạn hết lòng giúp tôi?

Tôi nói:

- Nước chảy đá mòn, bạn ơi! Khi yêu ta nên noi gương loài kiến. Kiến tha lâu đầy tổ, ngư�?i yêu mãi sẽ được yêu.

Tôi hơi ân hận "l�?i vàng yêu đương" của tôi. Tùng cứ yêu Phượng mãi sẽ được Phượng yêu thì tôi ra sao. Tùng buông tay tôi ra, lơ đãng nhìn bầu tr�?i:

- Cả lòng ta là một trang giấy trắng, Nhuốm yêu đương nên sầu tình vương nặng... Cám ơn bạn Chương, tôi sẽ noi gương loài kiến. Nếu Phượng không yêu tôi, tôi sẽ trốn h�?c, b�? nhà ra đi và trở thành thi sĩ.

Tôi vớt vát:

- Mong bạn trở thành thi sĩ.

Tùng r�?i tôi, r�?i sân trư�?ng ra phía cổng. Tôi thấy cuốn vở của anh nhét ở túi quần sau. Tôi h�?i với:

- Bạn đi đâu đấy, sắp vào h�?c rồi?

Tùng không quay lại. Anh đáp:

- Tôi ra b�? sông...

Chẳng biết tôi có nên kể chuyện này cho Phượng nghe.

Sắp hết tháng mư�?i một, tháng của giận h�?n nhè nhẹ, của ghen tuông bóng gió và của buồn vui man mác. Buổi h�?c sáng nay Phượng như con chim khuyên chào đón nắng xuân trên giàn hoa vàng thắm. Nàng quay xuống:

- Sáng nay lại có chuyện lạ.

Tôi h�?i:

- Chuyện trong lớp mình?

Phượng cư�?i tinh nghịch:

- Anh Chương mà biết trước, anh Chương sẽ... cảm nặng hơn vì hút thuốc lá vàng phổi.

Phượng đưa tay vén mớ tóc mai:

- �?êm qua Phượng đã làm xong l�?i truy�?n của �?ấng tiên tri. Anh Chương biết không, Phượng phải moi óc tìm đủ ba mươi ngư�?i bạn để gửi cho h�?. Phượng nh�? bưu điện truy�?n lên mãi Hà Nội.

- Phượng viết?

- Gửi thôi. Anh Chương viết, anh tốn giấy mực. Phượng gửi, Phượng tốn phong bì và tem. Như thế �?ấng Phretphrachanh ban ân sủng đồng đ�?u.

- Chuyện lạ của Phượng đấy à?

- Ồ, chuyện lạ ly kỳ hơn. Thêm một ông muốn thành nhà văn chuyên viết thư...

- Lén để trong ngăn bàn h�?c?

- �?úng rồi.

- Ông ta sẽ thành Nguyễn Bính.

- Tại sao anh biết?

- Tôi nghĩ thế.

�?áng lẽ tôi sẽ ngừng lại, thầm thì cám ơn �?ấng Phretphrachanh nhưng tôi đánh vuột cảm giác sung sướng. Trong ý nghĩ của tôi chỉ còn Tùng đang lang thang trên b�? đê, vở cuốn tròn đút sau túi quần, ngỡ mình thất tình nặng nên cần phiêu bạt hải hồ. Tùng còn lang thang ở b�? đê nhưng tâm hồn đã đi xa lắm và buồn lắm. Sau Tùng là một anh h�?c trò nữa. Rồi nhi�?u anh h�?c trò nữa. Yêu Phượng bao nhiêu ngư�?i trốn h�?c. Biết đâu, h�? chả có ngư�?i trở thành �?inh Hùng, Thâm Tâm, Huy�?n Kiêu, Nguyễn Bính. Tôi yêu h�?. Tôi thương h�?. Tôi đã lang thang trên b�? đệ Tôi đã trốn h�?c. Tôi đã muốn thoát đi...

- Anh Chương!

- Dạ.

- Hình như Phượng làm anh buồn?

- Không.

- Anh đang suy nghĩ gì đó?

- Tôi muốn Phượng... Mà khó nói ghê đi mất.

- Anh cứ nói.

- Phượng có giận tôi không đã?

- �?ã bảo Phượng xóa chữ giận rồi. Trong cuốn tự điển của Phượng, chữ giận và đồng nghĩa với nó bị Phượng bôi đen.

- Phượng hứa nhé!

- Vâng.

- Phượng đừng cư�?i sau khi đ�?c xong những bức thư tình b�? trong ngăn bàn.

- Tại sao?

- Có cái gì tàn nhẫn quá.

- Với ai?

- Với tác giả của nó.

- H�? không biết mà.

- Tôi sợ h�? mơ hồ cảm thấy. Tôi sợ ngày nào đó tôi sẽ làm như ho... Chắc tôi khổ sở, Phượng ạ!

Phượng nhìn tôi, chớp mắt. Rồi nàng nói:

- Những hoàng tử trong cổ tích không có kẻ mù, anh Chương nhỉ?

Tôi muốn nắm lấy bàn tay Phượng. Nhưng chưa dám. Tôi muốn nắm lấy bàn tay Phượng và thầm thì một câu thật dài hai tiếng cám ơn. Cám ơn. Cám ơn. Cám ơn Phượng. Cám ơn Phượng. Phượng đưa mắt ra khoảng tr�?i xanh quen thuộc của tôi. Gi�?ng nàng xa vắng:

- Có bao gi�? hoàng tử gửi thư cho công chúa không, anh Chương?

Tôi chưa kịp trả l�?i, Phượng đã nói:

- H�? chỉ gặp nhau trong rừng mơ...

Tôi ngắm suối tóc của Phượng. Dòng suối tóc Phượng hẳn không có sóng cả đủ sức đánh đắm những chiếc thuy�?n muốn bồng b�?nh trôi lướt. Suối tóc Phượng t�?a lan một mùi hương. Và mùi hương đó thơm ngát dễ thấm vào tâm hồn những cậu trai vừa lớn khiến các cậu ngây ngất tưởng mình bị quyến rũ mà chính mình thì muốn buộc gió lại cho mùi hương ở riêng tâm hồn mình.

- Phượng ạ!

- Gì thế anh?

- V�? chuyện những bức thư trong ngăn bàn.

- Phượng hiểu rồi, hoàng tử và công chúa chẳng làm ai buồn khổ bao gi�?.

Tôi lặng im. Thấy yêu Phượng dù đã yêu Phượng. Lại thấy thêm rằng mỗi cậu h�?c trò vừa lớn là một thi sĩ thích lạc vào rừng mợ Cơ hồ rừng mơ đầy trái chín vàng chỉ nhìn rõ bởi những đôi mắt thiếu niên. Ơi, niên thiếu của đ�?i tạ Mi giống đóa hoa đã nở. Mi muốn là hoa bất tử cũng không được đâu. Rồi mi sẽ phải kết trái. Và trái ng�?t hay trái chua nào có biết. �?i�?u chắc chắn là khi mi đã kết trái, tay đ�?i mi hết vẻ vụng dại đặt những bức thư tình không dám ký tên trong ngăn bàn của cô bạn cùng lớp. Trái mơ ngon hóa thành trái mộng đắng. Tay đ�?i mi khôn ngoan bao nhiêu, trái mộng đắng cao bấy nhiêu. Nó luôn luôn xa tầm tay với của mị Mi múa vu vợ Tay đ�?i mi càng m�?i rã. Một đôi lần, tay đ�?i mi vừa giơ cao toan hái trái mộng đắng, chiếc còng sắt nào đã khóa chặt tay mi hay ng�?n roi nào đã quật sước da, chẩy máu tay mị Trư�?ng đ�?i khác trư�?ng h�?c. Trư�?ng h�?c mi cần đơn sơ như con bồ câu. Trư�?ng đ�?i mi cần ranh mãnh như con rắn. Ở trư�?ng h�?c, cảm thấy thất tình, mi trốn h�?c đi lang thang. Ở trư�?ng đ�?i, bị thất tình, mi có thể cầm giao giết ngư�?i.

- Anh lại suy nghĩ gì đó, anh Chương?

Phượng đã b�? khoảng tr�?i quen thuộc của tôi. Nàng ngó tôi. Tôi ngó nàng. Như hai kẻ lạc trong rừng mơ gặp nhau.

- Tôi nghĩ tháng mư�?i hai.

- Tháng mư�?i hai, ngày Giáng Sinh?

- Sau vụ thi lục cá nguyệt.

- à, Phượng đã hiểu. �?êm Giáng Sinh anh dẫn Phượng tới nhà th�? nhé!

- Phượng...

- V�? vụ thi, anh Chương hãy yên lòng...

Tôi không biết Phượng định nói gì. Nhưng hôm sau, đúng ngày cuối tháng mư�?i một, gi�? ra chơi, Tùng m�?i tôi xuống nhà ông tùy phái uống nước. Anh nắm chặt tay tôi. Cái bắt tay thân ái.

- Cám ơn bạn.

- Cám ơn tôi?

- Nh�? bạn mà Phượng đã trả l�?i tôi. Nàng bảo nàng đ�?c thư tôi nàng thích lắm. Nàng khuyên tôi đừng viết thư nữa, hãy dành thì gi�? h�?c thị Cuối năm thi đậu sẽ tiếp tục viết thư và cho nàng biết tên tôi.

Tùng hả hê:

- Tôi đã được yêu. Tôi không trốn h�?c đi lang thang trên b�? đê làm gì. Cuối năm tôi sẽ đậu ựu hạng.

Phượng thông minh tuyệt v�?i. Nàng đã chi�?u ý tôi. Và tôi chợt hiểu câu nàng dặn dò "Anh Chương hãy yên lòng". Tôi hơi vui và tôi hơi buồn. Một chút ghen nhẹ nhàng. Tôi vội an ủi tôi: Phượng nhắc mình đấy. Nàng nhắc mình qua anh chàng Tùng đấy. Tôi h�?i tôi: Tại sao mình không bảo với Tùng là mình đã yêu Phượng? Tôi lại mất vui và buồn rồi. Lạ quá. Tôi chẳng hiểu được tôi. Có lẽ, tôi nên hút một điếu thuốc lá. Thôi, chào mi, tháng mư�?i một chơi ú tim hồi hộp.

Tháng 12


Thầy Việt văn công kích lối h�?c gạo h�?c gạo thậm tệ. H�?c phải suy diễn. H�?c một hiểu mư�?i. H�?c như con vẹt, bài vở thuộc lòng không quên một dấu phẩy, một dấu chấm thì chỉ là thứ m�?t sách hiện tại và tên nô lệ sách vở tương lai, nói chưa quá hai câu đã vác điển cố chứng minh, viết chưa quá năm dòng đã lôi sách trích dẫn. Thầy Việt văn ghét điển cố. Thầy không bắt h�?c trò thuộc lòng điển cố ở những tác phẩm cổ văn. Thầy bảo biết để mà biết là đủ. Ngư�?i h�?c trò thông minh chẳng bao gi�? là ngư�?i h�?c trò h�?c gạo, h�?c vẹt. Mà bắt buộc là h�?c một thoáng đã hiểu ngay và nhớ mãi. Những anh h�?c gạo mặt mũi trông đần độn. Ra đ�?i gi�?i lắm là leo tới chức chủ sự phòng. Bước ra kh�?i thế giới sách vở, các anh ngơ ngơ ngác ngác. Khổ nỗi, những anh h�?c trò thông minh thư�?ng mắc tội lư�?i. Vì cậy mình thông minh. Ba tháng đầu niên h�?c năm nay, tôi lư�?i ghê gớm. Tôi không cậy mình thông minh đâu. Tôi lư�?i bởi lòng tôi chuyển mùa quá sớm, bởi trận gió lạ thổi xoáy vào hồn tôi bắt hồn tôi xao xuyến, bâng khuâng. Tôi ngồi ở bàn h�?c cứ ngỡ mình ngồi bên dòng suối. Ng�?n đèn là vì sao soi hình dưới mặt nước. Chữ nghĩa là hoa lá, chim muông. Ngay cả trái tim trong bài Vạn vật tôi cũng thấy nó giống trái tim ngư�?i tình chưa dám t�? tình của mình. Trái tim Phượng. Khi đó thì trái tim mất dáng dấp Vạn vật h�?c, trái tim có hồn, có những dây tơ treo đầy nốt nhạc, đụng khẽ là âm thanh réo rắt, đê mê... Trái tim còn có cái lồng nh�? kết kín hoa mầu sặc sỡ. Con chim khuyên nhẩy nhót trong lồng. Con chim đòi thoát ra đi giang hồ. Và hai lá phổi. Ồ, nó tựa mái tóc rẽ đôi. Hai lá phổi t�?a ngát hương thơm. Tôi muốn thở bằng hai lá phổi tưởng tượng của tôi.

Nhưng sắp thi lục cá nguyệt rồi. Tháng mư�?i hai đáng ghét. Năm đệ tứ đáng ghét. Thi cử làm h�?c trò quên mơ mộng vẩn vợ Phượng không giống một trong ít nhi�?u thiếu nữ buồn không nói, Tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì. Tôi không giống anh chàng thi sĩ nhớ ngư�?i yêu cất bước tìm đến Dừng chân trước cửa nhà nàng, Thấy hoa vàng với bướm vàng hôn nhau... Thi cử làm h�?c trò già nua, ủ rũ, hao mòn. Tôi ghét thi cử. Có nghĩa là tôi ghét những cơn nắng b�?ng làm úa héo những đóa hoa niên thiếu. Tôi ước ao năm đệ tứ là năm đệ ngũ, năm đệ ngũ dài lê thê, h�?c mãi vẫn chưa tới hè. �?ể những giấc mơ xanh của tôi kh�?i bị thi cử phá đám. Năm đệ tứ đáng ghét. Tháng mư�?i hai bắt đầu bằng những ngày đáng ghét. Tôi phải tạm biệt những giấc mơ xanh, vùi đầu vào sách vở. �?êm vô nghĩa. �?êm thiếu chiêm bao đẹp. Thi cử, tôi muốn bợp tai nó vài cái. Chợt nhớ Phượng nói với Tùng và tôi nhận vơ là Phượng nói với tôi. Tự nhiên, mỗi dòng chữ là một bóng Phượng đổ dài. Mỗi công thức đóng khung tô mầu là một chiếc lồng kết hoa nhốt Phượng, nhốt con chim khuyên yêu mến của tôi. Bàn h�?c là b�? suối. Ng�?n đèn là vì sao. Bài vở là Phượng. Tôi h�?c bài là tôi nói chuyện với Phượng. Ngư�?i yêu ta nói gì với ta, ta cũng nhớ. Ni�?m bí ẩn ấy chẳng hiểu giải thích thế nào. Tình yêu vốn đầy phép tích. Tình yêu có cái roi hai đầu. Một đầu quất vào thể xác ta, bắt ta quên bổn phận. Một đầu quất vào tâm hồn ta, bắt ta nghĩ bổn phận. Ta răm rắp vâng l�?i. Bởi vì cả hai đầu roi đ�?u làm thể xác ta êm ái và linh hồn ta ng�?t lịm. Ta trốn h�?c vì tình yêu. Ta chăm h�?c vì tình yêu. Ta b�? sự nghiệp vì tình yêu. Ta xây sự nghiệp vì tình yêu. Hỡi tình yêu, dãy d�?a nạt, hãy đánh ta bằng hai đầu roi nhét !

Lại không ghét tháng mư�?i hai nữa. Tháng mư�?i hai cũng dễ thương. Thi cử dễ thương luôn. Nh�? ta hiểu cái roi tình yêu mầu nhiệm. Sáng nay đến lớp lòng phơi phới. Phượng đã chịu ra sân trư�?ng. Con chim khuyên đã quen cảnh bên ngoài. Nó cứ tự do nhởn nhơ chuy�?n nhẩy và ca hót. Nhưng phải nhớ trong trái tim tôi có cái lồng đợi nó v�? đúng gi�? giấc. Phượng vẫy tay bảo tôi đến với nàng. Tình yêu ở lớp h�?c, tình yêu đã ra sân trư�?ng. �?ó là ý nghĩa của tháng mư�?i hai?

- Anh thấy chưa?

- Thấy gì ?

- H�? nhìn Phượng...

- Mặc kệ h�?.

Tôi cau có, tôi hậm hực khiến Phượng cư�?i. Tôi nhất định không cư�?i. Trưa nay v�? sẽ ghi bốn câu thơ của Nguyễn Bính vào nhật ký và tìm cách cho Phượng đ�?c nhật ký của mình. Bốn câu thơ này sẽ "cảnh cáo" Phượng :

Tôi muốn cô đừng nghĩ đến ai
�?ừng hôn dù thấy đóa hoa tươi
�?ừng ôm gối chiếc đêm nay ngu?
�?ừng tắm chi�?u nay bể lắm ngư�?i

Phượng khẽ lắc đầu :

- H�? nhìn cả anh nữa. Những cô nữ sinh lớp dưới nhìn anh đó, anh hãy nhìn h�? đi.

Tôi hơi cúi đầu. Một chút xấu hổ pha lẫn một chút khó chịu. Tôi ngước mặt. Mặt tôi hẳn vênh vang, đáng ghét :

- Tại sao h�? nhìn tôi?

Phượng đưa tay che miệng :

- Anh thử ra h�?i h�? xem.

Tôi bí. Và tôi h�?i bừa :

- Tại sao h�? nhìn Phượng ?

Phượng đáp nhẹ nhàng :

- Vì Phượng đang nói chuyện với anh.

Tiếng nói như một điệu gió đàn, như trận gió nồm nam mà Nguyễn Khuyến mong đợi. Con chim khuyên vẫn nhảy nhót trong chiếc lồng đặt ở giữa trái tim tôi. Tôi ngượng ngùng, lí nhí :

- Xin lỗi Phượng.

Nàng h�?i :

- Hôm nay thi Toán, anh chuẩn bị chưa?

Tôi gật đầu :

- Mấy đêm nay tôi đ�?u chạy thi với bài vở.

- Anh không bị cảm chứ ?

- Không. Nhưng tôi vẫn dành chút thì gi�? hút một điếu thuốc lá trong một ngày.

- Anh nên quên thuốc lá.

- �?ến bao gi�? ?

- Hết kỳ thi đệ nhất lục cá nguyệt.

- Vâng, tôi sẽ quên, sẽ tạm quên.

Chúng tôi vào lớp. Tôi ngoái cổ xuống dưới. Tùng không trốn h�?c hôm nay, không b�? bài thi quan tr�?ng hệ số 3. Nếu Phượng không trả l�?i Tùng, chắc chắn, toán hệ số 3 vất đi, lang thang trên b�? đê tính nhẩm nỗi buồn quan tr�?ng hệ số 9. Thầy ra đ�? thị Bài toán Hình h�?c ngon ợ Bài toán �?ại số cũng dễ. Chỉ cần làm một tiếng là xong. Tôi nháp sợ Và vẽ, viết ngay vô giấy nộp. Chép được nửa bài Hình h�?c, thấy Phượng còn chống tay ngậm bút. Thương Phượng vô vàn. Con gái h�?c toán làm gì nhỉ ? Con gái chỉ nên h�?c văn chương. Nghĩ một bài toán nát óc, bạc một sợi tóc và già thêm một chút, xấu đi một chút. Con gái đừng nên tính toán. Tôi có bổn phận giúp Phượng cứu vãn một sợi tóc sắp bạc. Tôi chép hai bài Hình h�?c, �?ại số thật rõ ràng vào giấy nháp. Rình thầy không để ý, tôi ném lên cho Phượng. Nàng quay xuống, mỉm cư�?i. Thế là bằng 18 điểm trên 20 rồi. Phượng không chống tay ngậm bút nữa. Sợi tóc sắp bạc của nàng mãi mãi xanh thắm. Sợi tóc nói mừng lắm. Nó đang cám ơn tôi. Tôi có quy�?n thả mắt qua khung cửa sổ ngắm khoảng tr�?i xanh đủ sắc mây của tôi. Tiếng thầy hối giục :

- Còn hai mươi phút nữa.

Thầy nói :

- Các anh phải coi như đang thi ở trư�?ng thị Luôn luôn xong bài thi trước hai mươi phút để có thì gi�? đ�?c lại mà sửa những chổ sai lầm.

Thầy g�?i tôi :

- Anh Chương !

Tôi giật mình trở v�? thực tại :

- Dạ.

- Xong chưa?

- Thưa sắp xong.

- Nhanh lên, anh không giống anh năm ngoái nữa rồi đó. Năm ngoái, anh xuất sắc lắm, phần thưởng ưu hạng môn toán h�?c ; năm nay, anh chậm chạp, ngớ ngẩn.

Thưa thầy, thầy không hiểu con, không hiểu