Khương Duy
01-18-2006, 08:42 PM
Một trong những bài thơ nổi tiếng nhất của Nguyễn Bính; ngư?i đương th?i phàm đã có lòng với văn thơ thì không ai yêu thích.
LỠ BƯỚC SANG NGANG
~ Nguyễn Bính ~
"Em ơi, em ở lại nhà,
Vư?n dâu em đốn, mẹ già em thương.
Mẹ già một nắng hai sương,
Chị đi một bước trăm đư?ng xót xa.
Cậy em, em ở lại nhà,
Vư?n dâu em đốn, mẹ già em thương.
Hôm nay xác pháo đầy đư?ng,
Ngày mai khói pháo còn vương khắp làng.
Chuyến này chị bước sang ngang,
Là tan vỡ giấc mộng vàng từ đây.
Rượu hồng em uống cho say,
Vui cùng chị một vài giây cuối cùng.
Rồi đây sóng gió ngang sông,
?ầy thuy?n hận, chị lo không tới b?.
Miếu thiêng vụng kén ngư?i th?,
Nhà hương khói lạnh chị nh? cậy em.
?êm qua là trắng ba đêm,
Chị thương kiếp chị con chim lìa đàn.
Một vai gánh lấy giang san,
Một vai gánh lấy muôn vàn nhớ thương.
Mắt quầng tóc rối tơ vương,
Em còn cho chị lược gương làm gì?
Một lần này bước ra đi,
Thì không hẹn một lần v? nữa đâu.
Cách mấy mươi con sông sâu,
Và trăm ngàn vạn nhịp cầu chênh vênh.
Cũng là thôi, cũng là đành,
Sang sông lỡ bước riêng mình chị đâu?
Tuổi son nhạt thắm phai đào,
?ầy thuy?n hận có biết bao nhiêu ngư?i...
Thôi đừng khóc nữa em ơi,
Dẫu sao thì sự đã rồi, nghe em!
Một đi bảy nổi ba chìm,
Trăm cay nghìn đắng con tim héo dần.
Dù em thương chị mư?i phần,
Cũng không ngăn được một lần chị đi..."
Chị tôi nước mắt đầm đìa,
Chào hai h? để đi v? nhà ai...
Mẹ trông theo mẹ thở dài,
Dây pháo đ? bỗng vang tr?i nổ ran!
Tôi ra đứng tận đầu làng,
Ngùi trông theo chị khuất ngàn dâu thưa...
Tr?i mưa ướt áo làm gì!
Năm mư?i bảy tuổi, chị đi lấy chồng...
Ngư?i ta pháo đ? rượu hồng,
Mà trên hồn chị một vòng hoa tang.
Lần đầu chị bước sang ngang,
Tuổi son sông nước đò giang chưa tư?ng.
Ở nhà em nhớ mẹ thương,
Ba gian trống, một mảnh vư?n xác xơ.
Mẹ ngồi bên cửi xe tơ,
Th?i thư?ng nhắc: chị mày gi? ra sao?
Chị bây gi?, nói thế nào?
Bướm tiên khi đã l?t vào vư?n hoang...
Chị từ lỡ bước sang ngang,
Tr?i giông bão, giữa tràng giang lật thuy?n!
Xuôi dòng nước chảy liên miên,
?ưa thân thể chị tới mi?n đau thương.
Mư?i năm gối hận bên giư?ng,
Mư?i năm nước mắt bữa thư?ng chan canh.
Mư?i năm đưa đám một mình,
?ào sâu chôn chặt mối tình đầu tiên.
Chị nay lòng lạnh như ti?n,
Tim đi hết máu, cái duyên không v?...
"Nhưng em ơi, một đêm hè,
Hoa xoan nở, xác con ve hoàn hồn!
Dừng chân trên bến sông buồn,
Nhà nghệ sĩ tưởng đò còn chuyến sang.
?oái thương thân chị lỡ làng,
?oái thương phận chị dở dang những ngày.
Rồi, rồi... chị nói sao đây...
Em ơi, nói nh? câu này với em.
Thế rồi máu chảy v? tim,
Duyên làm lành chị, duyên tìm v? môi.
Chị nay lòng ấm lại rồi,
Mối tình chết đã có ngư?i hồi sinh.
Chị từ dan díu với tình,
??i tươi như buổi bình minh nạm vàng.
Tim ai khắc một chữ 'nàng',
Mà tim chị một chữ 'chàng' khắc theo.
Nhưng yêu chỉ để mà yêu,
Chị còn dám ước một đi?u gì hơn?
Một lầm hai lỡ keo sơn,
Mong gì gắn lại phím đ?n ngang cung.
Rồi đêm kia lệ ròng ròng,
Tiễn đưa ngư?i ấy sang sông, chị v?...
Tháng ngày qua cửa buồng the,
Chị v? nhặt cánh hoa lê cuối mùa."
Úp mặt vào hai bàn tay,
Chị tôi khóc suốt một ngày một đêm.
?ã đành máu chảy v? tim,
Nhưng không buột nổi cánh chim giang hồ.
Ngư?i đi xây dựng cơ đồ,
Chị v? trồng c? nấm mồ thanh xuân.
Ngư?i đi khoác áo phong trần,
Chị v? may áo liệm dần nhớ thương.
Hồn trinh ôm chặt chân giư?ng,
?ã cùng chị khóc đoạn trư?ng thơ ngây.
Năm xưa đêm ấy giư?ng này,
Nghiến răng nhắm mắt cau mày, cực chưa?
Thế là tàn một giấc mơ,
Thế là cả một bài thơ não nùng.
Tuổi son má đ? môi hồng,
Bước chân v? đến nhà chồng là thôi.
?êm qua mưa gió đầy tr?i,
Trong hồn chị có một ngư?i đi qua.
Em v? thương lấy mẹ già,
?ừng trông ngóng chị nữa mà uổng công.
Chị gi? sống cũng bằng không,
Coi như chị đã ngang sông đắm đò.
1940
LỠ BƯỚC SANG NGANG
~ Nguyễn Bính ~
"Em ơi, em ở lại nhà,
Vư?n dâu em đốn, mẹ già em thương.
Mẹ già một nắng hai sương,
Chị đi một bước trăm đư?ng xót xa.
Cậy em, em ở lại nhà,
Vư?n dâu em đốn, mẹ già em thương.
Hôm nay xác pháo đầy đư?ng,
Ngày mai khói pháo còn vương khắp làng.
Chuyến này chị bước sang ngang,
Là tan vỡ giấc mộng vàng từ đây.
Rượu hồng em uống cho say,
Vui cùng chị một vài giây cuối cùng.
Rồi đây sóng gió ngang sông,
?ầy thuy?n hận, chị lo không tới b?.
Miếu thiêng vụng kén ngư?i th?,
Nhà hương khói lạnh chị nh? cậy em.
?êm qua là trắng ba đêm,
Chị thương kiếp chị con chim lìa đàn.
Một vai gánh lấy giang san,
Một vai gánh lấy muôn vàn nhớ thương.
Mắt quầng tóc rối tơ vương,
Em còn cho chị lược gương làm gì?
Một lần này bước ra đi,
Thì không hẹn một lần v? nữa đâu.
Cách mấy mươi con sông sâu,
Và trăm ngàn vạn nhịp cầu chênh vênh.
Cũng là thôi, cũng là đành,
Sang sông lỡ bước riêng mình chị đâu?
Tuổi son nhạt thắm phai đào,
?ầy thuy?n hận có biết bao nhiêu ngư?i...
Thôi đừng khóc nữa em ơi,
Dẫu sao thì sự đã rồi, nghe em!
Một đi bảy nổi ba chìm,
Trăm cay nghìn đắng con tim héo dần.
Dù em thương chị mư?i phần,
Cũng không ngăn được một lần chị đi..."
Chị tôi nước mắt đầm đìa,
Chào hai h? để đi v? nhà ai...
Mẹ trông theo mẹ thở dài,
Dây pháo đ? bỗng vang tr?i nổ ran!
Tôi ra đứng tận đầu làng,
Ngùi trông theo chị khuất ngàn dâu thưa...
Tr?i mưa ướt áo làm gì!
Năm mư?i bảy tuổi, chị đi lấy chồng...
Ngư?i ta pháo đ? rượu hồng,
Mà trên hồn chị một vòng hoa tang.
Lần đầu chị bước sang ngang,
Tuổi son sông nước đò giang chưa tư?ng.
Ở nhà em nhớ mẹ thương,
Ba gian trống, một mảnh vư?n xác xơ.
Mẹ ngồi bên cửi xe tơ,
Th?i thư?ng nhắc: chị mày gi? ra sao?
Chị bây gi?, nói thế nào?
Bướm tiên khi đã l?t vào vư?n hoang...
Chị từ lỡ bước sang ngang,
Tr?i giông bão, giữa tràng giang lật thuy?n!
Xuôi dòng nước chảy liên miên,
?ưa thân thể chị tới mi?n đau thương.
Mư?i năm gối hận bên giư?ng,
Mư?i năm nước mắt bữa thư?ng chan canh.
Mư?i năm đưa đám một mình,
?ào sâu chôn chặt mối tình đầu tiên.
Chị nay lòng lạnh như ti?n,
Tim đi hết máu, cái duyên không v?...
"Nhưng em ơi, một đêm hè,
Hoa xoan nở, xác con ve hoàn hồn!
Dừng chân trên bến sông buồn,
Nhà nghệ sĩ tưởng đò còn chuyến sang.
?oái thương thân chị lỡ làng,
?oái thương phận chị dở dang những ngày.
Rồi, rồi... chị nói sao đây...
Em ơi, nói nh? câu này với em.
Thế rồi máu chảy v? tim,
Duyên làm lành chị, duyên tìm v? môi.
Chị nay lòng ấm lại rồi,
Mối tình chết đã có ngư?i hồi sinh.
Chị từ dan díu với tình,
??i tươi như buổi bình minh nạm vàng.
Tim ai khắc một chữ 'nàng',
Mà tim chị một chữ 'chàng' khắc theo.
Nhưng yêu chỉ để mà yêu,
Chị còn dám ước một đi?u gì hơn?
Một lầm hai lỡ keo sơn,
Mong gì gắn lại phím đ?n ngang cung.
Rồi đêm kia lệ ròng ròng,
Tiễn đưa ngư?i ấy sang sông, chị v?...
Tháng ngày qua cửa buồng the,
Chị v? nhặt cánh hoa lê cuối mùa."
Úp mặt vào hai bàn tay,
Chị tôi khóc suốt một ngày một đêm.
?ã đành máu chảy v? tim,
Nhưng không buột nổi cánh chim giang hồ.
Ngư?i đi xây dựng cơ đồ,
Chị v? trồng c? nấm mồ thanh xuân.
Ngư?i đi khoác áo phong trần,
Chị v? may áo liệm dần nhớ thương.
Hồn trinh ôm chặt chân giư?ng,
?ã cùng chị khóc đoạn trư?ng thơ ngây.
Năm xưa đêm ấy giư?ng này,
Nghiến răng nhắm mắt cau mày, cực chưa?
Thế là tàn một giấc mơ,
Thế là cả một bài thơ não nùng.
Tuổi son má đ? môi hồng,
Bước chân v? đến nhà chồng là thôi.
?êm qua mưa gió đầy tr?i,
Trong hồn chị có một ngư?i đi qua.
Em v? thương lấy mẹ già,
?ừng trông ngóng chị nữa mà uổng công.
Chị gi? sống cũng bằng không,
Coi như chị đã ngang sông đắm đò.
1940