ronaldo
10-30-2005, 10:13 PM
Bạn vừa mới "tậu" được chiếc PC mới thật là tuyệt. Các chương trình, các tập tin nạp nhanh không ng?. Thật không may, tình trạng này sẽ không tồn tại lâu. Nhưng sau một khoảng th?i gian sử dụng, bạn nhận thấy rằng sao nó ngày càng chậm chạp thế nhỉ?
?i?u gì đã làm cho chiếc PC của bạn chậm chạp? Thật ra chỉ có một câu trả l?i. ?ó là sự kết hợp các yếu tố khác nhau làm giảm hiệu năng máy của bạn.Các yếu tố này được chia làm ba nhóm chính: do phần cứng, do nhiễm virus và sự thâm nhập của phần m?m gián điệp, và nhóm thứ ba chính là các phương pháp để loại b? 2 nhóm yếu tố trên.
Chúng ta cần tìm hiểu nguyên nhân rồi mới tìm được "thuốc chữa" như phân mảnh đĩa cứng, xung đột DLL, registry, vi rút, phần m?m gián điệp....
Nguyên nhân và hệ quả
Vấn đ? phần cứng
Sau một th?i gian sử dụng, ổ đĩa cứng sẽ bị phân mảnh. Nguyên nhân là do cài đặt chương trình, xóa chương trình, thao tác với các tập tin.
?ĩa cứng được thiết kế để lưu trữ dữ liệu từ các liên cung (cluster) đã được định trước. Kích thước tập tin nh? sẽ không sử dụng hết chỗ trống này, ngược lại các tập tin lớn sẽ bị chia ra để lưu vào nhi?u liên cung khác. Các tập tin càng phân mảnh hơn khi đĩa cứng chứa càng nhi?u dữ liệu. ?ĩa cứng có càng nhi?u tập tin bị phân mảnh, thì th?i gian đ?c các tập tin bị phân mảnh này lại và lắp ráp chúng thành dữ liệu liên tục hoàn chỉnh sẽ càng lâu. Tương tự như vậy việc ghi dữ liệu cũng sẽ lâu hơn.
Quá trình này xảy ra thư?ng xuyên có thể ảnh hưởng tới b? mặt của đĩa cứng. ?ĩa cứng có thể sinh ra h?ng cung từ (sector), làm giảm hiệu suất, khó ghi lại dữ liệu, hoặc không thể ghi lại dữ liệu.
Vấn đ? tiêu hao tài nguyên
Cũng như hiệu năng của máy tính sẽ giảm khi ổ cứng bị phân mảnh, một bản danh sách dài các chương trình nạp trong lúc máy khởi động cũng làm giảm hiệu năng. Nếu bạn mua máy tính nguyên chiếc, thì cũng rất có thể nhà sản xuất cũng cài một số phần m?m như là một phần của chiến lược quảng cáo hoặc là sự th?a thuận với các công ty phần m?m.
Rất nhi?u chương trình cài đặt được cấu hình tự động nạp khi máy tính khởi động, thậm chí ngư?i sử dụng không muốn chạy chương trình đó. Các tiện ích có tính năng bổ xung v? phần cứng hoặc các thành phần phần cứng, đ?u hoạt động ở chế độ chạy n?n. Hầu hết đối với ngư?i sử dụng, h? không biết được những chương trình nào đang chạy bởi những phần m?m này không hiện bất cứ thông báo nào. Tuy nhiên, chúng có thể sẽ hiện ra các biểu tượng ở khay hệ thống.
Những chương trình này chiếm rất nhi?u tài nguyên hệ thống. Càng nhi?u chương trình hoạt động đồng th?i thì bạn càng bị tiêu tốn nhi?u tài nguyên hệ thống. Thông thư?ng, một máy tính nên còn khoảng 85 % đến 90% lượng bộ nhớ của máy sau khi khởi động. Nếu có quá nhi?u chương trình nạp lúc khởi động, lượng bộ nhớ giảm chỉ còn 50% thì khi đó chạy các ứng dụng thực sự như Word, Excel,IE... sẽ trở nên rất chậm chạp.
Vấn đ? phần m?m và malware
Một yếu tố ảnh hưởng rất lớn tới hiệu năng máy tính của bạn là các chương trình gián điệp, phần m?m quảng cáo. Chúng chạy ở chế độ n?n, làm ảnh hưởng không chỉ giảm hiệu năng mà còn gây ra chậm chạp với các trình duyệt.
Khái niệm phần m?m gián điệp (spyware) là các phần m?m chạy các tác vụ không liên quan gì với ứng dụng bạn đang dùng, như hiển thị quảng cáo, thu thập thông tin cá nhân, cấu hình lại máy của ngư?i sử dụng,.. mà ngư?i dùng không chấp thuận hoặc không biết.
Khái niệm phần m?m quảng cáo (adware) là phần m?m có mục đích duy nhất là quảng cáo.
Khái niệm malware là các phần m?m gây trở ngại tới một số chức năng của các ứng dụng khác như: vi rút, sâu, Trojan...
?ể chống đỡ lại những cuộc tấn công của các phần m?m này, máy tính lại phải "gánh" thêm các phần m?m chống vi rút, phần m?m chống gián điệp, các phần m?m chống xâm nhập như tư?ng lửa, bộ l?c email...
Theo như các nhà phân tích thì những chương trình này làm giảm đi 15% hiệu năng của máy tính. Phó chủ tịch công ty bảo mật máy tính CloudMark, ông Leon Rishniw cho biết: "Máy tính bị chậm đi do nhi?u yếu tố, bao gồm cả các phần m?m hiểm độc chạy ở chế độ n?n, và các giải pháp bảo mật cũng chiếm rất nhi?u tài nguyên"
Hai nguyên nhân chính làm cho máy tính trở nên chậm chạp là do các tiện ích và phần m?m gián điệp.Có rất nhi?u phần m?m tiện ích trôi nổi trên thị trư?ng, như các ứng dụng ngang hàng chất lượng tồi, chúng không chỉ cài phần m?m gián điệp mà chúng còn chứa các thành phần không thể gỡ b? được.
Cách khắc phục và cải thiện hiệu năng
Xóa phân mảnh
Một cách dễ dàng nhất là sử dụng tiện ích có sẵn của windows là tiện ích: Disk Defragmenter và Disk Cleanup. Bạn vào mục Start -> All Programs ->Accesories ->System Tools.
Disk Cleanup kiểm tra ổ cứng những chương trình không cần thiết và xóa các tập tin tạm của Windows, IE... Bạn nên chạy Disk Cleanup mỗi tháng một lần, ổ cứng của bạn sẽ có nhi?u chỗ trống hơn và cũng nhanh hơn.
Disk Defragmenter là một chương trình rất đáng tin cậy. Disk Defragmenter phân tích tình trạng của đĩa cứng và tối ưu hóa các thư mục và các tập tin. Sau khi các tập tin được tráo đổi xong, ổ cứng sẽ tổ chức lại các tập tin đó và lưu trữ vào các liên cung liên tiếp, làm tăng tốc hiệu năng của hệ thống rất nhi?u.
Hãy kiểm tra tỉ lệ sự phân mảnh của đĩa cứng hàng tuần. Khi Disk Defragmenter chỉ ra ổ cứng bị phân mảnh hơn 10% thì hãy nhấn vào nút "Defrag" ngay thôi. Hãy đặt kế hoạch xóa phân mảnh vào cuối tuần. Quá trình này sẽ kéo dài trong vài gi?, và bạn không nên chạy bất cứ chương trình nào khi chương trình Disk Defragmenter đang hoạt động.
Ngoài ra, còn có một số phần m?m từ các hãng khác như:
Norton SystemWorks 2006 (http://www.symantec.com/home_homeoffice/products/system_performance/nswpr2006/index.html) giá 69,99 USD) của Symantec: là một bộ các công cụ đáng giá hơn hẳn các công cụ có sẵn của Microsoft. SystemWorks bao gồm phần m?m dồn phân mảnh đĩa cứng, loại b? các chương trình trong Registry của Windows, sửa lỗi các tập tin DLL, cung cấp thông tin v? hệ thống...
PerfectDisk 7.0 (http://www.raxco.com/products/perfectdisk2k/) (giá 39,95 USD) của Raxco: dồn phân mảnh đĩa cứng chỉ với một bước. PerfectDisk xóa chỗ trống do phân mảnh tạo ra trên đĩa cứng. ?i?u này làm cho đĩa cứng không bị phân mảnh trong một khoảng th?i gian dài.
Tối ưu windows
Một trong những tác vụ hữu ích trước khi dồn phân mảnh là tiến hành gỡ cài đặt các chương trình không cần thiết. Bạn vào Control Panel -> Add/Remove Programs. Ch?n những chương trình mà bạn chưa bao gi? sử dụng. Nhấn nút "Remove". Quá trình gỡ cài đặt cũng làm cho Windows của bạn "nhẹ" đi rất nhi?u.
Cũng quan tr?ng như ổ cứng vậy, hãy chặn ngay những chương trình nạp lúc khởi động mà bạn không dùng. Bạn nhấn nút Start -> Run và gõ: msconfig rồi ch?n OK. Dòng lệnh này sẽ chạy công cụ dựng sẵn trong hệ thống. Ch?n thẻ Start Up, bạn sẽ thấy danh sách các chương trình sẽ nạp lúc khởi động. Bạn b? ch?n các chương trình không mong muốn, và nhấn OK. Khi máy tính khởi động lại, các chương trình được đánh dấu ch?n mới được phép khởi động. Nếu bạn thấy rằng bạn cần chương trình này hay không cần các chương trình khác thì hãy lặp lại các bước trên.
Ngoài ra, một vài các công cụ khác mà bạn cũng sẽ cần đến là Scan Registry, TaskMonitor, SystemTray, và LoadPowerProfile. ?ây là các công cụ có sẵn trong Windows. ?ể hướng dẫn đầy đủ v? cách sử dụng các công cụ này, chúng tôi xin phép được giới thiệu vào một dịp khác.
Chống Malware
Không sử dụng các chương trình bảo vệ, máy tính của bạn rất dễ bị nhiễm vi rút và phần m?m gián điệp.Các chương trình chống vi rút thư?ng rất thành công trong việc xác định vi rút và tiêu diệt chúng. Nhưng tốt nhất, bạn chỉ nên chạy một chương trình diệt vi rút mà thôi, chạy 2 hay 3 chương trình cùng một lúc sẽ rất tốn tài nguyên mà lại làm ảnh hưởng tới các chương trình khác.
Các phần m?m chống vi rút như Norton Antivirus của Synmatec chẳng hạn, đã quá nổi tiếng. Nhưng các chương trình diệt vi rút này có giá khá cao, chạy hơi "nặng". Chính vì lẽ đó, chúng tôi xin giới thiệu với các bạn 2 chương trình diệt vi rút rất nổi tiếng của Việt Nam là D32 và BKAV. Cả D32 và BKAV đ?u là phần m?m diệt vi rút miễn phí, thư?ng xuyên cập nhật các mẫu vi rút mới, và có chế độ bảo vệ tự động máy tính kh?i bị nhiễm vi rút.
Chương trình diệt vi rút của tác giả Trương Minh Nhật Quang, D32 và các bản cập nhật mẫu vi rút mới nhất có tại địa chỉ http://www.echip.com.vn/echiproot/html/d32.html
Chương trình BKAV của trung tâm an ninh mạng do tác giả Nguyễn Tử Quảng và các thành viên có sẵn tại http://www.bkav.com.vn/
Cách diệt phần m?m gián điệp
Nhưng đối với phần m?m gián điệp, sự phát hiện và loại b? chúng thật khó khăn. Mỗi phần m?m sử dụng các phương pháp khác nhau để tìm và diệt. Nhưng thư?ng thì, chương trình này diệt được phần m?m gián điệp này thì lại b? sót phần m?m gián điệp kia và ngược lại.
Do đó, bạn nên chạy nhi?u hơn một chương trình chống phần m?m gián điệp đồng th?i. ?ể giảm thiểu rủi ro, và loại b? các phần m?m gián điệp kh?i máy của bạn, bạn nên quét các phần m?m gián điệp mỗi ngày.
Hai chương trình diệt phần m?m gián điệp hiệu quả nhất, rất nổi tiếng và hoàn toàn miễn phí là SpyBot Search and Destroy (http://www.safer-networking.org/en/download/) và Ad-Aware (http://www.lavasoftusa.com/software/adaware/) của Lavasoft. Cả hai chương trình đ?u cho phép bạn sử dụng chúng mà không tiêu tốn tài nguyên hệ thống. Tuy nhiên, Spybot có thể được cấu hình để hoạt động như một phần của hệ thống, nhằm chống lại sự xâm nhập của phần m?m gián điệp trong khi bạn không sử dụng chương trình để quét.
vietnamnet
?i?u gì đã làm cho chiếc PC của bạn chậm chạp? Thật ra chỉ có một câu trả l?i. ?ó là sự kết hợp các yếu tố khác nhau làm giảm hiệu năng máy của bạn.Các yếu tố này được chia làm ba nhóm chính: do phần cứng, do nhiễm virus và sự thâm nhập của phần m?m gián điệp, và nhóm thứ ba chính là các phương pháp để loại b? 2 nhóm yếu tố trên.
Chúng ta cần tìm hiểu nguyên nhân rồi mới tìm được "thuốc chữa" như phân mảnh đĩa cứng, xung đột DLL, registry, vi rút, phần m?m gián điệp....
Nguyên nhân và hệ quả
Vấn đ? phần cứng
Sau một th?i gian sử dụng, ổ đĩa cứng sẽ bị phân mảnh. Nguyên nhân là do cài đặt chương trình, xóa chương trình, thao tác với các tập tin.
?ĩa cứng được thiết kế để lưu trữ dữ liệu từ các liên cung (cluster) đã được định trước. Kích thước tập tin nh? sẽ không sử dụng hết chỗ trống này, ngược lại các tập tin lớn sẽ bị chia ra để lưu vào nhi?u liên cung khác. Các tập tin càng phân mảnh hơn khi đĩa cứng chứa càng nhi?u dữ liệu. ?ĩa cứng có càng nhi?u tập tin bị phân mảnh, thì th?i gian đ?c các tập tin bị phân mảnh này lại và lắp ráp chúng thành dữ liệu liên tục hoàn chỉnh sẽ càng lâu. Tương tự như vậy việc ghi dữ liệu cũng sẽ lâu hơn.
Quá trình này xảy ra thư?ng xuyên có thể ảnh hưởng tới b? mặt của đĩa cứng. ?ĩa cứng có thể sinh ra h?ng cung từ (sector), làm giảm hiệu suất, khó ghi lại dữ liệu, hoặc không thể ghi lại dữ liệu.
Vấn đ? tiêu hao tài nguyên
Cũng như hiệu năng của máy tính sẽ giảm khi ổ cứng bị phân mảnh, một bản danh sách dài các chương trình nạp trong lúc máy khởi động cũng làm giảm hiệu năng. Nếu bạn mua máy tính nguyên chiếc, thì cũng rất có thể nhà sản xuất cũng cài một số phần m?m như là một phần của chiến lược quảng cáo hoặc là sự th?a thuận với các công ty phần m?m.
Rất nhi?u chương trình cài đặt được cấu hình tự động nạp khi máy tính khởi động, thậm chí ngư?i sử dụng không muốn chạy chương trình đó. Các tiện ích có tính năng bổ xung v? phần cứng hoặc các thành phần phần cứng, đ?u hoạt động ở chế độ chạy n?n. Hầu hết đối với ngư?i sử dụng, h? không biết được những chương trình nào đang chạy bởi những phần m?m này không hiện bất cứ thông báo nào. Tuy nhiên, chúng có thể sẽ hiện ra các biểu tượng ở khay hệ thống.
Những chương trình này chiếm rất nhi?u tài nguyên hệ thống. Càng nhi?u chương trình hoạt động đồng th?i thì bạn càng bị tiêu tốn nhi?u tài nguyên hệ thống. Thông thư?ng, một máy tính nên còn khoảng 85 % đến 90% lượng bộ nhớ của máy sau khi khởi động. Nếu có quá nhi?u chương trình nạp lúc khởi động, lượng bộ nhớ giảm chỉ còn 50% thì khi đó chạy các ứng dụng thực sự như Word, Excel,IE... sẽ trở nên rất chậm chạp.
Vấn đ? phần m?m và malware
Một yếu tố ảnh hưởng rất lớn tới hiệu năng máy tính của bạn là các chương trình gián điệp, phần m?m quảng cáo. Chúng chạy ở chế độ n?n, làm ảnh hưởng không chỉ giảm hiệu năng mà còn gây ra chậm chạp với các trình duyệt.
Khái niệm phần m?m gián điệp (spyware) là các phần m?m chạy các tác vụ không liên quan gì với ứng dụng bạn đang dùng, như hiển thị quảng cáo, thu thập thông tin cá nhân, cấu hình lại máy của ngư?i sử dụng,.. mà ngư?i dùng không chấp thuận hoặc không biết.
Khái niệm phần m?m quảng cáo (adware) là phần m?m có mục đích duy nhất là quảng cáo.
Khái niệm malware là các phần m?m gây trở ngại tới một số chức năng của các ứng dụng khác như: vi rút, sâu, Trojan...
?ể chống đỡ lại những cuộc tấn công của các phần m?m này, máy tính lại phải "gánh" thêm các phần m?m chống vi rút, phần m?m chống gián điệp, các phần m?m chống xâm nhập như tư?ng lửa, bộ l?c email...
Theo như các nhà phân tích thì những chương trình này làm giảm đi 15% hiệu năng của máy tính. Phó chủ tịch công ty bảo mật máy tính CloudMark, ông Leon Rishniw cho biết: "Máy tính bị chậm đi do nhi?u yếu tố, bao gồm cả các phần m?m hiểm độc chạy ở chế độ n?n, và các giải pháp bảo mật cũng chiếm rất nhi?u tài nguyên"
Hai nguyên nhân chính làm cho máy tính trở nên chậm chạp là do các tiện ích và phần m?m gián điệp.Có rất nhi?u phần m?m tiện ích trôi nổi trên thị trư?ng, như các ứng dụng ngang hàng chất lượng tồi, chúng không chỉ cài phần m?m gián điệp mà chúng còn chứa các thành phần không thể gỡ b? được.
Cách khắc phục và cải thiện hiệu năng
Xóa phân mảnh
Một cách dễ dàng nhất là sử dụng tiện ích có sẵn của windows là tiện ích: Disk Defragmenter và Disk Cleanup. Bạn vào mục Start -> All Programs ->Accesories ->System Tools.
Disk Cleanup kiểm tra ổ cứng những chương trình không cần thiết và xóa các tập tin tạm của Windows, IE... Bạn nên chạy Disk Cleanup mỗi tháng một lần, ổ cứng của bạn sẽ có nhi?u chỗ trống hơn và cũng nhanh hơn.
Disk Defragmenter là một chương trình rất đáng tin cậy. Disk Defragmenter phân tích tình trạng của đĩa cứng và tối ưu hóa các thư mục và các tập tin. Sau khi các tập tin được tráo đổi xong, ổ cứng sẽ tổ chức lại các tập tin đó và lưu trữ vào các liên cung liên tiếp, làm tăng tốc hiệu năng của hệ thống rất nhi?u.
Hãy kiểm tra tỉ lệ sự phân mảnh của đĩa cứng hàng tuần. Khi Disk Defragmenter chỉ ra ổ cứng bị phân mảnh hơn 10% thì hãy nhấn vào nút "Defrag" ngay thôi. Hãy đặt kế hoạch xóa phân mảnh vào cuối tuần. Quá trình này sẽ kéo dài trong vài gi?, và bạn không nên chạy bất cứ chương trình nào khi chương trình Disk Defragmenter đang hoạt động.
Ngoài ra, còn có một số phần m?m từ các hãng khác như:
Norton SystemWorks 2006 (http://www.symantec.com/home_homeoffice/products/system_performance/nswpr2006/index.html) giá 69,99 USD) của Symantec: là một bộ các công cụ đáng giá hơn hẳn các công cụ có sẵn của Microsoft. SystemWorks bao gồm phần m?m dồn phân mảnh đĩa cứng, loại b? các chương trình trong Registry của Windows, sửa lỗi các tập tin DLL, cung cấp thông tin v? hệ thống...
PerfectDisk 7.0 (http://www.raxco.com/products/perfectdisk2k/) (giá 39,95 USD) của Raxco: dồn phân mảnh đĩa cứng chỉ với một bước. PerfectDisk xóa chỗ trống do phân mảnh tạo ra trên đĩa cứng. ?i?u này làm cho đĩa cứng không bị phân mảnh trong một khoảng th?i gian dài.
Tối ưu windows
Một trong những tác vụ hữu ích trước khi dồn phân mảnh là tiến hành gỡ cài đặt các chương trình không cần thiết. Bạn vào Control Panel -> Add/Remove Programs. Ch?n những chương trình mà bạn chưa bao gi? sử dụng. Nhấn nút "Remove". Quá trình gỡ cài đặt cũng làm cho Windows của bạn "nhẹ" đi rất nhi?u.
Cũng quan tr?ng như ổ cứng vậy, hãy chặn ngay những chương trình nạp lúc khởi động mà bạn không dùng. Bạn nhấn nút Start -> Run và gõ: msconfig rồi ch?n OK. Dòng lệnh này sẽ chạy công cụ dựng sẵn trong hệ thống. Ch?n thẻ Start Up, bạn sẽ thấy danh sách các chương trình sẽ nạp lúc khởi động. Bạn b? ch?n các chương trình không mong muốn, và nhấn OK. Khi máy tính khởi động lại, các chương trình được đánh dấu ch?n mới được phép khởi động. Nếu bạn thấy rằng bạn cần chương trình này hay không cần các chương trình khác thì hãy lặp lại các bước trên.
Ngoài ra, một vài các công cụ khác mà bạn cũng sẽ cần đến là Scan Registry, TaskMonitor, SystemTray, và LoadPowerProfile. ?ây là các công cụ có sẵn trong Windows. ?ể hướng dẫn đầy đủ v? cách sử dụng các công cụ này, chúng tôi xin phép được giới thiệu vào một dịp khác.
Chống Malware
Không sử dụng các chương trình bảo vệ, máy tính của bạn rất dễ bị nhiễm vi rút và phần m?m gián điệp.Các chương trình chống vi rút thư?ng rất thành công trong việc xác định vi rút và tiêu diệt chúng. Nhưng tốt nhất, bạn chỉ nên chạy một chương trình diệt vi rút mà thôi, chạy 2 hay 3 chương trình cùng một lúc sẽ rất tốn tài nguyên mà lại làm ảnh hưởng tới các chương trình khác.
Các phần m?m chống vi rút như Norton Antivirus của Synmatec chẳng hạn, đã quá nổi tiếng. Nhưng các chương trình diệt vi rút này có giá khá cao, chạy hơi "nặng". Chính vì lẽ đó, chúng tôi xin giới thiệu với các bạn 2 chương trình diệt vi rút rất nổi tiếng của Việt Nam là D32 và BKAV. Cả D32 và BKAV đ?u là phần m?m diệt vi rút miễn phí, thư?ng xuyên cập nhật các mẫu vi rút mới, và có chế độ bảo vệ tự động máy tính kh?i bị nhiễm vi rút.
Chương trình diệt vi rút của tác giả Trương Minh Nhật Quang, D32 và các bản cập nhật mẫu vi rút mới nhất có tại địa chỉ http://www.echip.com.vn/echiproot/html/d32.html
Chương trình BKAV của trung tâm an ninh mạng do tác giả Nguyễn Tử Quảng và các thành viên có sẵn tại http://www.bkav.com.vn/
Cách diệt phần m?m gián điệp
Nhưng đối với phần m?m gián điệp, sự phát hiện và loại b? chúng thật khó khăn. Mỗi phần m?m sử dụng các phương pháp khác nhau để tìm và diệt. Nhưng thư?ng thì, chương trình này diệt được phần m?m gián điệp này thì lại b? sót phần m?m gián điệp kia và ngược lại.
Do đó, bạn nên chạy nhi?u hơn một chương trình chống phần m?m gián điệp đồng th?i. ?ể giảm thiểu rủi ro, và loại b? các phần m?m gián điệp kh?i máy của bạn, bạn nên quét các phần m?m gián điệp mỗi ngày.
Hai chương trình diệt phần m?m gián điệp hiệu quả nhất, rất nổi tiếng và hoàn toàn miễn phí là SpyBot Search and Destroy (http://www.safer-networking.org/en/download/) và Ad-Aware (http://www.lavasoftusa.com/software/adaware/) của Lavasoft. Cả hai chương trình đ?u cho phép bạn sử dụng chúng mà không tiêu tốn tài nguyên hệ thống. Tuy nhiên, Spybot có thể được cấu hình để hoạt động như một phần của hệ thống, nhằm chống lại sự xâm nhập của phần m?m gián điệp trong khi bạn không sử dụng chương trình để quét.
vietnamnet