VDA_ClubV
01-22-2005, 04:26 AM
Khi bạn tìm hiểu vỿ đạo Pháºt tức là bạn Ä‘ang tìm hiểu vỿ con ngưỿi tháºt cá»§a mình, vỿ bản chất cá»§a tâm trà chÃnh bạn. Thay vì đỿ cao má»™t thá»±c thể cao cả siêu nhiên nà o đó, Pháºt giáo chá»§ trương táºp trung và o những vấn đỿ thá»±c tiá»…n cá»§a con ngưỿi, cách hướng dẫn cuá»™c sống, cách Ä‘iỿu hòa thân tâm và tạo má»™t đỿi sống an bình hạnh phúc cho con ngưỿi. Nói cách khác, Pháºt giáo luôn nhấn mạnh những vấn đỿ mang tÃnh thá»±c nghiệm và khả thi trong hiện tại hÆ¡n là những quan Ä‘iểm mang tÃnh luáºn lý, xa rỿi thá»±c tế. Tháºt ra, chúng ta cÅ©ng không nên xem Pháºt giáo như là má»™t tôn giáo mang nặng mà u sắc tÃn ngưỡng theo cách hiểu cá»§a phương Tây. Giáo lý đạo Pháºt vừa sâu sắc vừa thá»±c tế vượt hẳn những ngà nh khoa hỿc, triết hỿc hay tâm lý hỿc thế tục.
Tâm con ngưỿi luôn rong ruổi kiếm tìm hạnh phúc má»™t cách bản năng, Ŀông cÅ©ng như Tây, chẳng khác nhau gì mấy. Tuy nhiên, nếu trong lúc Ä‘ang kiếm tìm hạnh phúc mà bạn bị cuốn hút và o thế giá»›i cảm giác má»™t cách thụ động thì tháºt nguy hiểm, bạn sẽ không tá»± là m chá»§ được bản thân mình.
Sá»± phát triển đơn thuần cá»§a khoa hỿc kỹ thuáºt khá??. Tháºt ra, chúng ta cÅ©ng không nên xem Pháºt giáo như là má»™t tôn giáo mang nặng mà u sắc tÃn ngưỡng theo cách hiểu cá»§a phương Tây. Giáo lý đạo Pháºt vừa sâu sắc vừa thá»±c tế vượt hẳn những ngà nh khoa hỿc, triết hỿc hay tâm lý hỿc thế tục.
Tâm con ngưỿi luôn rong ruổi kiếm tìm hạnh phúc má»™t cách bản năng, Ŀông cÅ©ng như Tây, chẳng khác nhau gì mấy. Tuy nhiên, nếu trong lúc Ä‘ang kiếm tìm hạnh phúc mà bạn bị cuốn hút và o thế giá»›i cảm giác má»™t cách thụ động thì tháºt nguy hiểm, bạn sẽ không tá»± là m chá»§ được bản thân mình.
Sá»± phát triển đơn thuần cá»§a khoa hỿc kỹ thuáºt không thể là m thỿa mãn dục vỿng cá»§a con ngưỿi hay giải quyết được mỿi vấn đỿ cá»§a cuá»™c sống. Giáo lý đạo Pháºt giúp bạn nháºn ra khả năng giải thoát mỿi khổ Ä‘au vốn sẳn có nÆ¡i tá»± tâm cá»§a má»—i ngưỿi. Bạn hỿc hiểu đạo Pháºt là bạn hỿc hiểu chÃnh thân tâm bạn để rồi tá»± bạn giải quyết mỿi vấn đỿ khúc mắc trong cuá»™c sống tình cảm và xã há»™i phức tạp hà ng ngà y cá»§a chÃnh bạn. Dù bạn là ngưỿi có thiên hướng tôn giáo hay thiên hướng chá»§ nghÄ©a váºt chất thì Ä‘iỿu quan trỿng là bạn phải nên tìm hiểu tâm lý bạn váºn hà nh như thế nà o. Căn nguyên cá»§a mỿi khá»´ng thể là m thỿa mãn dục vỿng cá»§a con ngưỿi hay giải quyết được mỿi vấn đỿ cá»§a cuá»™c sống. Giáo lý đạo Pháºt giúp bạn nháºn ra khả năng giải thoát mỿi khổ Ä‘au vốn sẳn có nÆ¡i tá»± tâm cá»§a má»—i ngưỿi. Bạn hỿc hiểu đạo Pháºt là bạn hỿc hiểu chÃnh thân tâm bạn để rồi tá»± bạn giải quyết mỿi vấn đỿ khúc mắc trong cuá»™c sống tình cảm và xã há»™i phức tạp hà ng ngà y cá»§a chÃnh bạn. Dù bạn là ngưỿi có thiên hướng tôn giáo hay thiên hướng chá»§ nghÄ©a váºt chất thì Ä‘iỿu quan trỿng là bạn phải nên tìm hiểu tâm lý bạn váºn hà nh như thế nà o. Căn nguyên cá»§a mỿi khổ Ä‘au cÅ©ng phát xuất từ chÃnh ná»™i tâm bạn. Nếu bạn không nháºn thức được Ä‘iỿu nà y thì khi má»™t số Ä‘iỿu nhỿ nhặt trong cuá»™c sống thay đổi, bạn sẽ cảm thấy bối rối và tháºm chà dẫn đến khổ Ä‘au. Do bị dấn sâu và o thế giá»›i cá»§a cảm giác, bạn không nháºn chân được nguyên nhân sâu xa cá»§a mỿi khổ não cá»§a cuá»™c đỿi chÃnh là tÃnh tham ái cá»§a tá»± tâm bạn.
Dù bạn có thể phản đối những gì tôi Ä‘ang nói hay bạn có thể nói vá»›i tôi rằng, bạn không tin những Ä‘iỿu tôi nói thì sá»± tháºt vẫn là sá»± tháºt. Ở phương Tây, có rất nhiỿu ngưỿi tuyên bố "tôi không 95 Ä‘au cÅ©ng phát xuất từ chÃnh ná»™i tâm bạn. Nếu bạn không nháºn thức được Ä‘iỿu nà y thì khi má»™t số Ä‘iỿu nhỿ nhặt trong cuá»™c sống thay đổi, bạn sẽ cảm thấy bối rối và tháºm chà dẫn đến khổ Ä‘au. Do bị dấn sâu và o thế giá»›i cá»§a cảm giác, bạn không nháºn chân được nguyên nhân sâu xa cá»§a mỿi khổ não cá»§a cuá»™c đỿi chÃnh là tÃnh tham ái cá»§a tá»± tâm bạn.
Dù bạn có thể phản đối những gì tôi Ä‘ang nói hay bạn có thể nói vá»›i tôi rằng, bạn không tin những Ä‘iỿu tôi nói thì sá»± tháºt vẫn là sá»± tháºt. Ở phương Tây, có rất nhiỿu ngưỿi tuyên bố "tôi không phải là má»™t tÃn đồ cá»§a bất kỳ giáo phái nà o". Hỿ rất hãnh diện là hỿ không đặt niỿm tin ở bất kỳ Ä‘iỿu gì khác ngoà i lý trà cá»§a bản thân mình. Tuy nhiên, đây không phải là vấn đỿ cá»§a niỿm tin mà là vấn đỿ thá»±c tế cá»§a cuá»™c sống. Dù muốn hay không muốn thì đôi khi bạn cÅ©ng bị dẫn dắt bởi lòng tham dục cá»§a chÃnh bạn hay bạn không thể tá»± là m chá»§ được mình. Chẳng hạn, ý định đầu tiên cá»§a con ngưỿi khi chế tạo xe hÆ¡i và máy bay là để con ngưỿi có được nhiỿu thỿi gian hÆ¡n để ngÆ¡i nghỉ. Thế nhưng, ngược lại con ngưỿi trong xã há»™i hiện đại ngà y phải là má»™t tÃn đồ cá»§a bất kỳ giáo phái nà o". Hỿ rất hãnh diện là hỿ không đặt niỿm tin ở bất kỳ Ä‘iỿu gì khác ngoà i lý trà cá»§a bản thân mình. Tuy nhiên, đây không phải là vấn đỿ cá»§a niỿm tin mà là vấn đỿ thá»±c tế cá»§a cuá»™c sống. Dù muốn hay không muốn thì đôi khi bạn cÅ©ng bị dẫn dắt bởi lòng tham dục cá»§a chÃnh bạn hay bạn không thể tá»± là m chá»§ được mình. Chẳng hạn, ý định đầu tiên cá»§a con ngưỿi khi chế tạo xe hÆ¡i và máy bay là để con ngưỿi có được nhiỿu thỿi gian hÆ¡n để ngÆ¡i nghỉ. Thế nhưng, ngược lại con ngưỿi trong xã há»™i hiện đại ngà y cà ng bị cuốn hút và o cuá»™c sống tất báºt, xô bồ, Ãt có thỿi gian ngÆ¡i nghỉ. Vì tham vỿng, con ngưỿi bị dÃnh và o thế giá»›i hưởng thụ bị động cá»§a chÃnh sá»± sáng tạo cá»§a hỿ. Con ngưỿi cà ng ngà y cà ng giá»›i hạn không gian và thỿi gian để sống và tìm hiểu thế giá»›i ná»™i tâm cá»§a mình. Ŀây là má»™t vấn đỿ lá»›n cá»§a xã há»™i hiện đại. Bạn Ãt khi tìm thấy sá»± thỿa mãn hay thanh thản trong cuá»™c sống hà ng ngà y. Sá»± tháºt thì niỿm tin và sá»± an bình đến từ ná»™i tâm bạn chứ không phải đến từ sá»± váºt bên ngoà i. Tuy váºy, cÅ©ng có má»™t số ngưỿi thông minh và hỿ nháºn thức được rằng vcà ng bị cuốn hút và o cuá»™c sống tất báºt, xô bồ, Ãt có thỿi gian ngÆ¡i nghỉ. Vì tham vỿng, con ngưỿi bị dÃnh và o thế giá»›i hưởng thụ bị động cá»§a chÃnh sá»± sáng tạo cá»§a hỿ. Con ngưỿi cà ng ngà y cà ng giá»›i hạn không gian và thỿi gian để sống và tìm hiểu thế giá»›i ná»™i tâm cá»§a mình. Ŀây là má»™t vấn đỿ lá»›n cá»§a xã há»™i hiện đại. Bạn Ãt khi tìm thấy sá»± thỿa mãn hay thanh thản trong cuá»™c sống hà ng ngà y. Sá»± tháºt thì niỿm tin và sá»± an bình đến từ ná»™i tâm bạn chứ không phải đến từ sá»± váºt bên ngoà i. Tuy váºy, cÅ©ng có má»™t số ngưỿi thông minh và hỿ nháºn thức được rằng váºt chất không đảm bảo hoà n hảo má»™t đỿi sống hạnh phúc tháºt sá»±, và hỿ đã Ä‘i tìm kiếm niỿm vui tinh thần trong thế giá»›i nghệ thuáºt hay ở hình thức tôn giáo.
Má»™t Ä‘iỿu mà bạn nên để ý là , khi đức Pháºt nói vỿ khổ Ä‘au, Ngà i không chỉ đơn giản nói vỿ những hiện tượng Ä‘au khổ bên ngoà i như bệnh táºt hay những tình huống khó khăn cá»§a cuá»™c sống; mà Ngà i còn hà m ý rằng, tÃnh tham dục không cùng cá»§a tâm cÅ©ng chÃnh là khổ Ä‘au. Dù bạn sở hữu bao nhiêu, dù bạn thà nh đạt đến đâu Ä‘i nữa, bạn cÅ©ng không bao giỿ cảm thấy thỿa mãn. ChÃnh tham vỿng đã đưa đẩy coáºt chất không đảm bảo hoà n hảo má»™t đỿi sống hạnh phúc tháºt sá»±, và hỿ đã Ä‘i tìm kiếm niỿm vui tinh thần trong thế giá»›i nghệ thuáºt hay ở hình thức tôn giáo.
Má»™t Ä‘iỿu mà bạn nên để ý là , khi đức Pháºt nói vỿ khổ Ä‘au, Ngà i không chỉ đơn giản nói vỿ những hiện tượng Ä‘au khổ bên ngoà i như bệnh táºt hay những tình huống khó khăn cá»§a cuá»™c sống; mà Ngà i còn hà m ý rằng, tÃnh tham dục không cùng cá»§a tâm cÅ©ng chÃnh là khổ Ä‘au. Dù bạn sở hữu bao nhiêu, dù bạn thà nh đạt đến đâu Ä‘i nữa, bạn cÅ©ng không bao giỿ cảm thấy thỿa mãn. ChÃnh tham vỿng đã đưa đẩy con ngưỿi Ä‘i đến sá»± không từ bất cứ hà nh động nà o để đạt mục Ä‘Ãch như mong muốn, và cÅ©ng chÃnh Ä‘iỿu nà y đã đưa đẩy đến sai lầm và đau khổ trong cuá»™c sống.
Tâm lý hỿc Pháºt giáo phân biệt 6 loại trạng thái tâm lý cÆ¡ bản thưỿng gây khổ não cho con ngưỿi: tÃnh tham lam, sân háºn, si mê, kiêu mạn, nghi hoặc và hiểu biết sai lầm (tà kiến). Ŀây là những tâm lý xấu nảy sanh từ bên trong chứ không phải là các hiện tượng bên ngoà i. Do đó, muốn giảm thiểu khổ Ä‘au, bạn cần phải chấm dứt những căn nguyên cá»§a khổ Ä‘au -- chÃnh là những trạng thái tâm lý nà y. Muốn chấm dứt cn ngưỿi Ä‘i đến sá»± không từ bất cứ hà nh động nà o để đạt mục Ä‘Ãch như mong muốn, và cÅ©ng chÃnh Ä‘iỿu nà y đã đưa đẩy đến sai lầm và đau khổ trong cuá»™c sống.
Tâm lý hỿc Pháºt giáo phân biệt 6 loại trạng thái tâm lý cÆ¡ bản thưỿng gây khổ não cho con ngưỿi: tÃnh tham lam, sân háºn, si mê, kiêu mạn, nghi hoặc và hiểu biết sai lầm (tà kiến). Ŀây là những tâm lý xấu nảy sanh từ bên trong chứ không phải là các hiện tượng bên ngoà i. Do đó, muốn giảm thiểu khổ Ä‘au, bạn cần phải chấm dứt những căn nguyên cá»§a khổ Ä‘au -- chÃnh là những trạng thái tâm lý nà y. Muốn chấm dứt chúng, bạn cần phải hiểu bản chất cá»§a chúng, tức bạn phải nhìn và o tá»± tâm cá»§a bạn để nháºn rõ từng tâm lý má»™t, ngăn ngừa sá»± phát khởi và tăng trưởng cá»§a chúng. Nếu bạn không hiểu rõ tâm trà bạn thì bạn luôn bị dẫn dắt bởi những tâm lý vị ká»· đầy tham sân si để rồi Ä‘i đến hà nh động thiếu sáng suốt, và đây chÃnh lằ Ä‘iỿu khiến bạn luôn cảm thấy bất an.
Hà ng ngà y, chúng ta hầu như thưỿng hà nh động má»™t cách thiếu ý thức. Chúng ta ăn nhưng không biết mình Ä‘ang ăn, chúng ta uống mà không biết mình Ä‘ang uống... Hãy thá» nghiệm bằng cách ý thức rõ những tÃ¥húng, bạn cần phải hiểu bản chất cá»§a chúng, tức bạn phải nhìn và o tá»± tâm cá»§a bạn để nháºn rõ từng tâm lý má»™t, ngăn ngừa sá»± phát khởi và tăng trưởng cá»§a chúng. Nếu bạn không hiểu rõ tâm trà bạn thì bạn luôn bị dẫn dắt bởi những tâm lý vị ká»· đầy tham sân si để rồi Ä‘i đến hà nh động thiếu sáng suốt, và đây chÃnh lằ Ä‘iỿu khiến bạn luôn cảm thấy bất an.
Hà ng ngà y, chúng ta hầu như thưỿng hà nh động má»™t cách thiếu ý thức. Chúng ta ăn nhưng không biết mình Ä‘ang ăn, chúng ta uống mà không biết mình Ä‘ang uống... Hãy thá» nghiệm bằng cách ý thức rõ những tâm lý, tình cảm, hà nh động và lỿi nói hà ng ngà y cá»§a bạn, bạn sẽ giảm thiểu được rất nhiỿu khổ Ä‘au cho chÃnh bạn và cho mỿi ngưỿi xung quanh. Tôi không nói vỿ những gì xa xôi trên bầu trỿi. Ŀây là má»™t Ä‘iỿu rất giản dị, chân tháºt và thá»±c tiá»…n. Ŀây cÅ©ng chÃnh là ý nghÄ©a sá»± hiện hữu cá»§a đạo Pháºt trên thế gian nà y.
(Theo "Mandala", Jan-Feb 1998)
Tâm con ngưỿi luôn rong ruổi kiếm tìm hạnh phúc má»™t cách bản năng, Ŀông cÅ©ng như Tây, chẳng khác nhau gì mấy. Tuy nhiên, nếu trong lúc Ä‘ang kiếm tìm hạnh phúc mà bạn bị cuốn hút và o thế giá»›i cảm giác má»™t cách thụ động thì tháºt nguy hiểm, bạn sẽ không tá»± là m chá»§ được bản thân mình.
Sá»± phát triển đơn thuần cá»§a khoa hỿc kỹ thuáºt khá??. Tháºt ra, chúng ta cÅ©ng không nên xem Pháºt giáo như là má»™t tôn giáo mang nặng mà u sắc tÃn ngưỡng theo cách hiểu cá»§a phương Tây. Giáo lý đạo Pháºt vừa sâu sắc vừa thá»±c tế vượt hẳn những ngà nh khoa hỿc, triết hỿc hay tâm lý hỿc thế tục.
Tâm con ngưỿi luôn rong ruổi kiếm tìm hạnh phúc má»™t cách bản năng, Ŀông cÅ©ng như Tây, chẳng khác nhau gì mấy. Tuy nhiên, nếu trong lúc Ä‘ang kiếm tìm hạnh phúc mà bạn bị cuốn hút và o thế giá»›i cảm giác má»™t cách thụ động thì tháºt nguy hiểm, bạn sẽ không tá»± là m chá»§ được bản thân mình.
Sá»± phát triển đơn thuần cá»§a khoa hỿc kỹ thuáºt không thể là m thỿa mãn dục vỿng cá»§a con ngưỿi hay giải quyết được mỿi vấn đỿ cá»§a cuá»™c sống. Giáo lý đạo Pháºt giúp bạn nháºn ra khả năng giải thoát mỿi khổ Ä‘au vốn sẳn có nÆ¡i tá»± tâm cá»§a má»—i ngưỿi. Bạn hỿc hiểu đạo Pháºt là bạn hỿc hiểu chÃnh thân tâm bạn để rồi tá»± bạn giải quyết mỿi vấn đỿ khúc mắc trong cuá»™c sống tình cảm và xã há»™i phức tạp hà ng ngà y cá»§a chÃnh bạn. Dù bạn là ngưỿi có thiên hướng tôn giáo hay thiên hướng chá»§ nghÄ©a váºt chất thì Ä‘iỿu quan trỿng là bạn phải nên tìm hiểu tâm lý bạn váºn hà nh như thế nà o. Căn nguyên cá»§a mỿi khá»´ng thể là m thỿa mãn dục vỿng cá»§a con ngưỿi hay giải quyết được mỿi vấn đỿ cá»§a cuá»™c sống. Giáo lý đạo Pháºt giúp bạn nháºn ra khả năng giải thoát mỿi khổ Ä‘au vốn sẳn có nÆ¡i tá»± tâm cá»§a má»—i ngưỿi. Bạn hỿc hiểu đạo Pháºt là bạn hỿc hiểu chÃnh thân tâm bạn để rồi tá»± bạn giải quyết mỿi vấn đỿ khúc mắc trong cuá»™c sống tình cảm và xã há»™i phức tạp hà ng ngà y cá»§a chÃnh bạn. Dù bạn là ngưỿi có thiên hướng tôn giáo hay thiên hướng chá»§ nghÄ©a váºt chất thì Ä‘iỿu quan trỿng là bạn phải nên tìm hiểu tâm lý bạn váºn hà nh như thế nà o. Căn nguyên cá»§a mỿi khổ Ä‘au cÅ©ng phát xuất từ chÃnh ná»™i tâm bạn. Nếu bạn không nháºn thức được Ä‘iỿu nà y thì khi má»™t số Ä‘iỿu nhỿ nhặt trong cuá»™c sống thay đổi, bạn sẽ cảm thấy bối rối và tháºm chà dẫn đến khổ Ä‘au. Do bị dấn sâu và o thế giá»›i cá»§a cảm giác, bạn không nháºn chân được nguyên nhân sâu xa cá»§a mỿi khổ não cá»§a cuá»™c đỿi chÃnh là tÃnh tham ái cá»§a tá»± tâm bạn.
Dù bạn có thể phản đối những gì tôi Ä‘ang nói hay bạn có thể nói vá»›i tôi rằng, bạn không tin những Ä‘iỿu tôi nói thì sá»± tháºt vẫn là sá»± tháºt. Ở phương Tây, có rất nhiỿu ngưỿi tuyên bố "tôi không 95 Ä‘au cÅ©ng phát xuất từ chÃnh ná»™i tâm bạn. Nếu bạn không nháºn thức được Ä‘iỿu nà y thì khi má»™t số Ä‘iỿu nhỿ nhặt trong cuá»™c sống thay đổi, bạn sẽ cảm thấy bối rối và tháºm chà dẫn đến khổ Ä‘au. Do bị dấn sâu và o thế giá»›i cá»§a cảm giác, bạn không nháºn chân được nguyên nhân sâu xa cá»§a mỿi khổ não cá»§a cuá»™c đỿi chÃnh là tÃnh tham ái cá»§a tá»± tâm bạn.
Dù bạn có thể phản đối những gì tôi Ä‘ang nói hay bạn có thể nói vá»›i tôi rằng, bạn không tin những Ä‘iỿu tôi nói thì sá»± tháºt vẫn là sá»± tháºt. Ở phương Tây, có rất nhiỿu ngưỿi tuyên bố "tôi không phải là má»™t tÃn đồ cá»§a bất kỳ giáo phái nà o". Hỿ rất hãnh diện là hỿ không đặt niỿm tin ở bất kỳ Ä‘iỿu gì khác ngoà i lý trà cá»§a bản thân mình. Tuy nhiên, đây không phải là vấn đỿ cá»§a niỿm tin mà là vấn đỿ thá»±c tế cá»§a cuá»™c sống. Dù muốn hay không muốn thì đôi khi bạn cÅ©ng bị dẫn dắt bởi lòng tham dục cá»§a chÃnh bạn hay bạn không thể tá»± là m chá»§ được mình. Chẳng hạn, ý định đầu tiên cá»§a con ngưỿi khi chế tạo xe hÆ¡i và máy bay là để con ngưỿi có được nhiỿu thỿi gian hÆ¡n để ngÆ¡i nghỉ. Thế nhưng, ngược lại con ngưỿi trong xã há»™i hiện đại ngà y phải là má»™t tÃn đồ cá»§a bất kỳ giáo phái nà o". Hỿ rất hãnh diện là hỿ không đặt niỿm tin ở bất kỳ Ä‘iỿu gì khác ngoà i lý trà cá»§a bản thân mình. Tuy nhiên, đây không phải là vấn đỿ cá»§a niỿm tin mà là vấn đỿ thá»±c tế cá»§a cuá»™c sống. Dù muốn hay không muốn thì đôi khi bạn cÅ©ng bị dẫn dắt bởi lòng tham dục cá»§a chÃnh bạn hay bạn không thể tá»± là m chá»§ được mình. Chẳng hạn, ý định đầu tiên cá»§a con ngưỿi khi chế tạo xe hÆ¡i và máy bay là để con ngưỿi có được nhiỿu thỿi gian hÆ¡n để ngÆ¡i nghỉ. Thế nhưng, ngược lại con ngưỿi trong xã há»™i hiện đại ngà y cà ng bị cuốn hút và o cuá»™c sống tất báºt, xô bồ, Ãt có thỿi gian ngÆ¡i nghỉ. Vì tham vỿng, con ngưỿi bị dÃnh và o thế giá»›i hưởng thụ bị động cá»§a chÃnh sá»± sáng tạo cá»§a hỿ. Con ngưỿi cà ng ngà y cà ng giá»›i hạn không gian và thỿi gian để sống và tìm hiểu thế giá»›i ná»™i tâm cá»§a mình. Ŀây là má»™t vấn đỿ lá»›n cá»§a xã há»™i hiện đại. Bạn Ãt khi tìm thấy sá»± thỿa mãn hay thanh thản trong cuá»™c sống hà ng ngà y. Sá»± tháºt thì niỿm tin và sá»± an bình đến từ ná»™i tâm bạn chứ không phải đến từ sá»± váºt bên ngoà i. Tuy váºy, cÅ©ng có má»™t số ngưỿi thông minh và hỿ nháºn thức được rằng vcà ng bị cuốn hút và o cuá»™c sống tất báºt, xô bồ, Ãt có thỿi gian ngÆ¡i nghỉ. Vì tham vỿng, con ngưỿi bị dÃnh và o thế giá»›i hưởng thụ bị động cá»§a chÃnh sá»± sáng tạo cá»§a hỿ. Con ngưỿi cà ng ngà y cà ng giá»›i hạn không gian và thỿi gian để sống và tìm hiểu thế giá»›i ná»™i tâm cá»§a mình. Ŀây là má»™t vấn đỿ lá»›n cá»§a xã há»™i hiện đại. Bạn Ãt khi tìm thấy sá»± thỿa mãn hay thanh thản trong cuá»™c sống hà ng ngà y. Sá»± tháºt thì niỿm tin và sá»± an bình đến từ ná»™i tâm bạn chứ không phải đến từ sá»± váºt bên ngoà i. Tuy váºy, cÅ©ng có má»™t số ngưỿi thông minh và hỿ nháºn thức được rằng váºt chất không đảm bảo hoà n hảo má»™t đỿi sống hạnh phúc tháºt sá»±, và hỿ đã Ä‘i tìm kiếm niỿm vui tinh thần trong thế giá»›i nghệ thuáºt hay ở hình thức tôn giáo.
Má»™t Ä‘iỿu mà bạn nên để ý là , khi đức Pháºt nói vỿ khổ Ä‘au, Ngà i không chỉ đơn giản nói vỿ những hiện tượng Ä‘au khổ bên ngoà i như bệnh táºt hay những tình huống khó khăn cá»§a cuá»™c sống; mà Ngà i còn hà m ý rằng, tÃnh tham dục không cùng cá»§a tâm cÅ©ng chÃnh là khổ Ä‘au. Dù bạn sở hữu bao nhiêu, dù bạn thà nh đạt đến đâu Ä‘i nữa, bạn cÅ©ng không bao giỿ cảm thấy thỿa mãn. ChÃnh tham vỿng đã đưa đẩy coáºt chất không đảm bảo hoà n hảo má»™t đỿi sống hạnh phúc tháºt sá»±, và hỿ đã Ä‘i tìm kiếm niỿm vui tinh thần trong thế giá»›i nghệ thuáºt hay ở hình thức tôn giáo.
Má»™t Ä‘iỿu mà bạn nên để ý là , khi đức Pháºt nói vỿ khổ Ä‘au, Ngà i không chỉ đơn giản nói vỿ những hiện tượng Ä‘au khổ bên ngoà i như bệnh táºt hay những tình huống khó khăn cá»§a cuá»™c sống; mà Ngà i còn hà m ý rằng, tÃnh tham dục không cùng cá»§a tâm cÅ©ng chÃnh là khổ Ä‘au. Dù bạn sở hữu bao nhiêu, dù bạn thà nh đạt đến đâu Ä‘i nữa, bạn cÅ©ng không bao giỿ cảm thấy thỿa mãn. ChÃnh tham vỿng đã đưa đẩy con ngưỿi Ä‘i đến sá»± không từ bất cứ hà nh động nà o để đạt mục Ä‘Ãch như mong muốn, và cÅ©ng chÃnh Ä‘iỿu nà y đã đưa đẩy đến sai lầm và đau khổ trong cuá»™c sống.
Tâm lý hỿc Pháºt giáo phân biệt 6 loại trạng thái tâm lý cÆ¡ bản thưỿng gây khổ não cho con ngưỿi: tÃnh tham lam, sân háºn, si mê, kiêu mạn, nghi hoặc và hiểu biết sai lầm (tà kiến). Ŀây là những tâm lý xấu nảy sanh từ bên trong chứ không phải là các hiện tượng bên ngoà i. Do đó, muốn giảm thiểu khổ Ä‘au, bạn cần phải chấm dứt những căn nguyên cá»§a khổ Ä‘au -- chÃnh là những trạng thái tâm lý nà y. Muốn chấm dứt cn ngưỿi Ä‘i đến sá»± không từ bất cứ hà nh động nà o để đạt mục Ä‘Ãch như mong muốn, và cÅ©ng chÃnh Ä‘iỿu nà y đã đưa đẩy đến sai lầm và đau khổ trong cuá»™c sống.
Tâm lý hỿc Pháºt giáo phân biệt 6 loại trạng thái tâm lý cÆ¡ bản thưỿng gây khổ não cho con ngưỿi: tÃnh tham lam, sân háºn, si mê, kiêu mạn, nghi hoặc và hiểu biết sai lầm (tà kiến). Ŀây là những tâm lý xấu nảy sanh từ bên trong chứ không phải là các hiện tượng bên ngoà i. Do đó, muốn giảm thiểu khổ Ä‘au, bạn cần phải chấm dứt những căn nguyên cá»§a khổ Ä‘au -- chÃnh là những trạng thái tâm lý nà y. Muốn chấm dứt chúng, bạn cần phải hiểu bản chất cá»§a chúng, tức bạn phải nhìn và o tá»± tâm cá»§a bạn để nháºn rõ từng tâm lý má»™t, ngăn ngừa sá»± phát khởi và tăng trưởng cá»§a chúng. Nếu bạn không hiểu rõ tâm trà bạn thì bạn luôn bị dẫn dắt bởi những tâm lý vị ká»· đầy tham sân si để rồi Ä‘i đến hà nh động thiếu sáng suốt, và đây chÃnh lằ Ä‘iỿu khiến bạn luôn cảm thấy bất an.
Hà ng ngà y, chúng ta hầu như thưỿng hà nh động má»™t cách thiếu ý thức. Chúng ta ăn nhưng không biết mình Ä‘ang ăn, chúng ta uống mà không biết mình Ä‘ang uống... Hãy thá» nghiệm bằng cách ý thức rõ những tÃ¥húng, bạn cần phải hiểu bản chất cá»§a chúng, tức bạn phải nhìn và o tá»± tâm cá»§a bạn để nháºn rõ từng tâm lý má»™t, ngăn ngừa sá»± phát khởi và tăng trưởng cá»§a chúng. Nếu bạn không hiểu rõ tâm trà bạn thì bạn luôn bị dẫn dắt bởi những tâm lý vị ká»· đầy tham sân si để rồi Ä‘i đến hà nh động thiếu sáng suốt, và đây chÃnh lằ Ä‘iỿu khiến bạn luôn cảm thấy bất an.
Hà ng ngà y, chúng ta hầu như thưỿng hà nh động má»™t cách thiếu ý thức. Chúng ta ăn nhưng không biết mình Ä‘ang ăn, chúng ta uống mà không biết mình Ä‘ang uống... Hãy thá» nghiệm bằng cách ý thức rõ những tâm lý, tình cảm, hà nh động và lỿi nói hà ng ngà y cá»§a bạn, bạn sẽ giảm thiểu được rất nhiỿu khổ Ä‘au cho chÃnh bạn và cho mỿi ngưỿi xung quanh. Tôi không nói vỿ những gì xa xôi trên bầu trỿi. Ŀây là má»™t Ä‘iỿu rất giản dị, chân tháºt và thá»±c tiá»…n. Ŀây cÅ©ng chÃnh là ý nghÄ©a sá»± hiện hữu cá»§a đạo Pháºt trên thế gian nà y.
(Theo "Mandala", Jan-Feb 1998)