Bàn Có Năm Chỗ Ngồi - Nguyễn Nhật �?nh

Năm nay tôi lên lớp tám. Như vậy là tôi sắp sửa trở thành ngư�?i lớn rồi. Oai thiệt là oai!

Tôi không nói dóc đâu. Chính thầy Dân, giáo viên chủ nhiệm của lớp tôi nói như thế.

Năm ngoái chúng tôi không h�?c thầy Dân. Các anh chị lớp trên ngư�?i thì bảo thầy Dân khó, kẻ thì nói thầy Dân dễ, không biết đư�?ng nào mà tin. Nhưng hôm khai trư�?ng, ngay lần gặp đầu tiên, tôi thấy thầy không có vẻ gì là "hắc" cả. Thầy nói chuyện với lớp tôi bằng một gi�?ng đầm ấm, thân mật:

- Như các em đã biết, năm nay thầy làm chủ nhiệm kiêm phụ trách chi đội lớp các em. Từ từ rồi thầy trò mình sẽ làm quen với nhau. Thầy tin rằng các em sẽ tự giác h�?c tập tốt, trau giồi đạo đức, rèn luyện thân thể và chấp hành đúng nội quy của trư�?ng ta. Bởi vì năm nay các em không còn bé b�?ng gì nữa, đã chuẩn bị trở thành ngư�?i lớn rồi, toán các em sẽ làm quen với quỹ tích, văn các em sẽ bắt đầu h�?c nghị luận. Những đi�?u đó hoàn toàn khác xa với chương trình lớp bảy...

Thầy nói chưa hết mà cả lớp đã vỗ tay rần rần. Nghe nói mình sắp sữa trở thành ngư�?i lớn, đứa nào cũng khoái. Tôi cũng vậy. Thầy còn nói nhi�?u nhưng tôi chẳng nhớ gì ngoài khoản "ngư�?i lớn" đó.

V�? nhà, tôi khoe ngay với thằng Tin, em tôi. Tôi vỗ vai nó, lên gi�?ng:

- Tao năm nay là ngư�?i lớn rồi đó nghe mày!

Thầy Dân nói là chúng tôi chuẩn bị làm ngư�?i lớn thôi nhưng tôi cứ muốn làm ngư�?i lớn ngay cho oai.

Thằng Tin là chúa hay cãi. Không bao gi�? nói đồng ý với tôi một đi�?u gì. Lần này cũng vậy, nó nheo mắt:

- Anh mà là ngư�?i lớn?

- Chớ gì nữa!

- Ngư�?i lớn sao không có râu?

- Tao cần quái gì râu!

Thằng Tin cư�?i hì hì:

- Vậy thì anh cũng vẫn còn là trẻ con giống như em thôi.

Tôi "xì" một tiếng:

- Mày làm sao giống tao được, đừng có dóc! Chính thầy Dân nói tụi tao là ngư�?i lớn nè! Bởi vì chương trình lớp tám cái gì cũng khó hết, h�?c hết cơm hết gạo chưa chắc đã hiểu.

Thằng Tin nhìn tôi với vẻ nghi ng�?:

- Khó dữ vậy hả?

Tôi nghiêm mặt:

- Bộ tao nói chơi với mày sao! Ngư�?i ta soạn cho ngư�?i lớn h�?c mà lại.

Thằng Tin ngẫm nghĩ một hồi rồi nói:

- Như vậy, sang năm em cũng là ngư�?i lớn, em h�?c lớp tám.

Tôi rụt vai:

- Mày không bao gi�? trở thành ngư�?i lớn được đâu. Ngư�?i lớn không ai mang tên Tin cả, chỉ có trẻ con mới đặt tên Tin thôi.

Số là khi má tôi sinh thằng Tin, ba tôi đi công tác xa nên nh�? chú Thảo cạnh nhà làm khai sinh dùm. Giấy chứng sinh của bệnh viện ghi đúng là Phan Thanh Tân nhưng không hiểu sao giấy khai sinh của phòng hộ tịch do chú Thảo đem v�? lại biến thành Phan Thanh Tin. Từ đó, m�?i ngư�?i g�?i em tôi là thằng cu Tin. Còn đám bạn cùng xóm thư�?ng bắt chước tiếng còi xe "tin, tin" để ch�?c nó. Thằng Tin ức cái tên mình lắm. Nghe tôi chê, nó phồng má:

- Lớn lên em sẽ đổi tên lại chớ lo gì.

- Thì khi nào mày đổi được tên rồi hẵn tính.

Nói xong, tôi quay đi. Còn thằng Tin thì hét tướng lên:

- Anh là ngư�?i lớn thì nhớ đừng có giành ăn với em nữa nghe không?

Tôi không thèm trả l�?i nó, b�? đi một mạch.

- o O o -

Trở thành ngư�?i lớn chưa hẳn là đi�?u hay. Sáng nay, tôi bỗng nhận ra đi�?u đó.

Thư�?ng theo thói quen, vào đầu năm h�?c mới, chúng tôi ai nấy đ�?u ngồi đúng vào vị trí của mình năm ngoái. Hôm khai trư�?ng, ngay sau khi bốn tiếng trống báo hiệu kết thúc buổi lễ ở sân c�?, chúng tôi ba chân bốn cẳng chạy uà v�? lớp, chen nhau vào cửa, la hét chí chóe. Những đứa chuyên nghịch phá như thằng Tú, thằng Thành thì nhảy phóc ngay qua cửa sổ, đi trên bàn rầm rầm chớ không thèm chen nhau như b�?n tôi.

Cuối cùng rồi ai cũng v�? chổ nấy. Tôi ngồi ở bàn đầu ngay cạnh thằng Bảy, kế bên là nh�? Phương, nh�? Vân rồi thằng Minh, y như năm ngoái.

Sau khi ổn định chổ ngồi, tôi quay đầu hẳn ra sau, quan sát. Lớp tôi không đông đủ như năm ngoái. Một số đứa ở lại lớp Bảy. Một số đứa chuyển sang trư�?ng khác. Bù vào đó là những gương mặt mới. Có ít nhất là mư�?i h�?c sinh lớp tám năm ngoái lưu ban. Ngoài ra còn có các h�?c sinh ở các lớp 7A1, 7A3 lên, không hiểu sao lại l�?t vào lớp chúng tôi. Tuy nhiên hầu hết vẫn là h�?c sinh lớp 7A2, tức là lớp chúng tôi cũ.

Không khí đầu năm h�?c thật là vui nhộn. Tụi bạn thi nhau kể v�? những chuyến đi xa, những trò hấp dẫn trong ba tháng hè. Lớp h�?c cứ huyên náo cả lên.

Tôi h�?i thằng Bảy:

- Hè vừa rồi mày có đi chơi đâu không?

Mặt nó buồn xo:

- Chân cẳng tao vầy mà đi đâu! Tao chỉ ở nhà trông em thôi.

Nghe nó nói vậy, tôi không h�?i nữa, sợ nó thêm rầu.

Số là chân phải của Bảy bị tật từ nh�?, cái chân cong vòng ra đằng sau một cách bất thư�?ng. Khi đi lại, nó phải dùng hai cây gỗ làm gậy chống. Bảy tính hi�?n nhưng thỉnh thoảng cũng nổi cộc. Năm lớp sáu, thằng Thành ch�?c nó bị nó phang một gậy thiếu đi�?u té ngửa.

Nhà Bảy ở gần nhà tôi. Nó có hai đứa em là thằng Hư�?ng và nh�? Loan. Ba nó đạp xe ba gác còn má nó bán bánh kẹo ngay trước nhà. Một cái kệ gỗ nh�? trên bày dăm ba l�? bánh kẹo xanh đ�? kèm với mớ đồ chơi bằng nhựa, đó là cả gian hàng của má nó. Bảy đi h�?c buổi sáng, còn buổi chi�?u phải vừa ngồi bán kẹo vừa trông hai đứa em cho má nó nấu nướng, giặt giũ nên nó rất bận. Khi rảnh nó thư�?ng chạy qua nhà tôi mượn sách. Nó đ�?c toàn là sách tình báo với sách vụ án. Nó rất mê những câu chuyện ly kỳ, hấp dẫn, hồi hộp. Nh�? vậy mà nó nổi tiếng trong toàn trư�?ng. Số là năm ngoái, khi h�?c loại văn tư�?ng thuật, cô Thanh ra đ�? "Em hãy tư�?ng thuật buổi lễ khai trư�?ng mà em đã tham dự". Bài tập làm văn của Bảy nhập đ�? như sau: "Vào một buổi sáng tinh mơ, đư�?ng phố tĩnh mịch, không có một tiếng động. Bỗng từ góc phố thấp thoáng một bóng đen khả nghi. Bóng ngư�?i đó im lặng rảo bước trên vỉa hè, tiến v�? phía cổng trư�?ng. Té ra đó là bác chủ tịch hội cha mẹ h�?c sinh. Bác đến trư�?ng để dự lễ khai giảng năm h�?c...".

Khi cô Thanh đ�?c bài của nó lên, cả lớp ôm bụng cư�?i bò. Qua hôm sau là cả trư�?ng đ�?u biết. Từ đó tụi bạn thư�?ng g�?i nó là Bảy-điệp-viên. Vậy mà Bảy vẫn chưa chừa hẳn cái tật đó. Bài văn nào của nó cũng "thình lình", "đột ngột" hoặc "thoáng một cái", "chớp một cái", nghe bắt đứng tim. Văn nó buồn cư�?i vậy mà toán thì hết sẩy. Không biết nó h�?c hành cách sao mà bài tập toán của nó hết 9 lại đến 10, không bao gi�? bị điểm 8. Tôi vốn dốt toán nhưng nh�? từ năm lớp sáu đến gi�? luôn luôn ngồi cạnh Bảy nên cũng không bị xếp loại yếu. Ai chớ thằng Bảy thì nó cho tôi cóp-pi thả dàn.

Cũng vì vậy mà tôi không thèm h�?c toán nên đã kém lại càng kém. Tôi cứ đinh ninh là tôi và thằng Bảy sẽ "ăn đ�?i ở kiếp" với nhau, hai đứa sẽ ngồi cạnh nhau hết lớp này đến lớp khác, cho đến khi lên đại h�?c và trở thành bác sĩ, kỹ sư mới thôi.

Ai dè sáng nay, thầy Dân kêu cả lớp sắp xếp lại chổ ngồi. Thầy bảo ngồi như hiện nay là lộn xộn, không hợp lý, em thấp ngồi sau, em cao ngồi trước, rồi có bàn toàn là con gái, không có một mống "nam nhi" nào.

Nghe nói đổi chỗ, cả lớp nhao nhao như một cái chợ. Thầy Dân phải gõ tay lên bảng mấy lần, chúng nó mới chịu im. Nhưng chỉ có đám con gái mới yên lặng thực sự, tụi nó mà đã chơi với nhau thì cứ dính như keo, chẳng đứa nào chịu r�?i đứa bên cạnh cả. Còn đám con trai bàn dưới thì rục rà rục rịch, cứ muốn đổi lên bàn trên. Trừ thằng Thành và thằng Tú là hai chúa nghịch ra, còn thì đứa nào cũng muốn ngồi gần cửa ra vào cho sáng, nhìn bảng cho rõ và nghe thầy cô giảng bài cho "thủng".

Té ra lớp tôi hết phân nửa bị cận thị. �?ứa nào cũng giơ tay:

- Thưa thầy, mắt em bị kém ạ. Em ngồi bàn dưới nhìn không rõ.

Lý do này có vẻ xác đáng. Nhưng thầy Dân không bị lừa. Thầy chỉ xếp những đứa nh�? con lên bàn trên thôi. Còn những đứa khác, thầy bảo phải có giấy chứng nhận của bác sĩ. Thế là những tay cận thị giả v�? lập tức ỉu xìu.

Hễ có đứa d�?i lên bàn trên thì tất phải có đứa đổi xuống bàn dưới. �?c thay một trong những đứa được cả lớp nhất trí đ�? nghị "r�?i chổ" lại là tôi. �?ứa to mồm nhất là thằng Chí ngồi ngay sau lưng tôi. Miệng nó ông ổng như thùng thiếc bể:

- Thưa thầy, cho trò Huy ra bàn sau ngồi đi ạ!

Tôi quay lại, trừng mắt:

- Có mày ra bàn sau thì có! �?ồ con rệp!

Khi nổi khùng, tôi thư�?ng g�?i thằng Chí là đồ con rận, con rệp. Bởi vì chí với rận, rệp thì cũng một loài như nhau cả thôi.

Nhưng thằng Chí không giận, nó nhe răng cư�?i:

- �?ể coi đứa nào ra sau cho biết!

Thấy nó ăn nói có vẻ tự tin đồng th�?i thấy đám bạn ngồi phía dưới cứ nhao nhao phản đối tôi, tôi đâm chột dạ li�?n quay phắt lên trên, hai tay ôm cứng góc bàn, làm như đã ôm như vậy thì đừng hòng có ai gỡ tôi ra kh�?i chỗ được.

Thầy Dân lại gần tôi:

- Các bạn đ�? nghị như vậy, em nghĩ sao?

Tim tôi tự dưng thót lại. Thầy h�?i tôi nghĩ sao, nhưng tôi biết đã đến nước này thì chẳng có nghĩ ngợi gì được. Số phận tôi coi như đã được định đoạt. Tuy nhiên tôi vẫn cố cứu vãn tình thế:

- Thưa thầy, em ngồi đây đâu có sao đâu ạ?

- Các bạn bảo là em ngồi che khuất bảng, các bạn không nhìn thấy.

- Các bạn ấy xạo đó ạ! Năm ngoái em cũng ngồi y chỗ này mà có bạn nào than phi�?n gì đâu!

Thằng Chí lại v�?t miệng:

- Thưa thầy, năm ngoái bạn ấy còn nh�?, năm nay bạn ấy lớn rồi ạ. Bạn ấy lớn nhất lớp mà ngồi bàn đầu, tụi em ở phía sau không nhìn thấy gì hết.

Lại cái thằng con rệp! Sao mà nó nhi�?u chuyện y như b�?n con gái vậy không biết! Tôi giận tím mặt nhưng có thầy đứng đó nên chẳng dám trả đũa. Thằng Lâm còn hùa theo:

- Thưa thầy, bạn Chí nói đúng đấy ạ.

Thằng Lâm này thật vô duyên. Ai mà chẳng biết Chí nói đúng. Ngay cả tôi còn ngạc nhiên v�? sự phát triển nhảy v�?t của tôi nữa kia mà. Năm ngoái tôi chỉ đứng cao ngang vai của ba tôi, không hiểu sao trong ba tháng hè vừa qua tôi bỗng lớn v�?t hẳn lên và bây gi�? thì tôi đã cao ngang mét tai của ba tôi rồi. Má tôi nói là tôi "nhổ giò". Còn bạn bè của ba tôi, ai đến nhà chơi cũng trầm trồ:

- Chà, chú gà con bắt đầu trổ mã rồi!

Nghe m�?i ngư�?i khen tôi mau lớn, tôi khoái chí tử. Nhưng hôm nay cái khoảng "ngư�?i lớn" đó đã làm hại tôi. Biết thân biết phận, tôi không dám cãi chầy cãi cối nữa mà lẳng lặng thu d�?n tập vở, bước ra kh�?i chổ ngồi.

Thầy Dân chỉ xuống bàn chót:

- Em ngồi kế chỗ em Quang kìa.

Quang là h�?c sinh lớp 8A2 năm ngoái bị lưu ban. Nghe nói ngồi kế nó, tôi ngán ngẩm trong bụng.

Thầy Dân thấy bộ mặt rầu rĩ của tôi, phát tội nghiệp bèn động viên:

- Miễn là chú ý nghe giảng bài thì ngồi đâu cũng có thể h�?c gi�?i, có gì đâu mà em lo!

Thực ra ngồi bàn chót cũng có phần thuận lợi đối với những đứa hay nói chuyện riêng và ưa "quay" bài như tôi. Nhưng kẹt một nỗi là tôi phải chia tay với thằng Bảy. Tôi mà r�?i kh�?i nó cũng như cá r�?i kh�?i nước, biết sống làm sao với môn toán bây gi�?. Tôi lo là lo như vậy.

- o O o -

Tiếng trống tan h�?c vừa vang lên, tôi đã v�?t thẳng ra cửa đợi thằng Chí. Tôi định tâm sẽ nện cho nó một trận v�? cái tật bép xép. Năm ngoái đ�? sức nhau, tôi với nó còn bất phân thắng bại chớ năm nay thì nó chết với tôi. Bây gi�? tôi cao hơn nó gần một cái đầu.

Chí vừa lò dò ra kh�?i cửa lớp, tôi đã chạy lại li�?n. Thoạt đầu nó cư�?i với tôi nhưng rồi thấy bộ dạng hùng hổ của tôi, nó hiểu ra ngay ý định của đối phương li�?n co giò chạy. Tôi rượt theo. Hai đứa đuổi nhau quanh mấy gốc phượng và bã đậu trong sân, xô cả vào h�?c sinh các lớp khác. Tôi giẫm phải chân một đứa con gái bên lớp 8A1 khiến nó la oai oái. �?ến khi rượt bén gót Chí, sắp nắm được vạt áo nó thì nó không chạy quanh mấy gốc cây nữa mà vù thẳng ra cổng. Tôi bặm môi tính đuổi theo thì thằng Cang, lớp trưởng lớp tôi, kêu om sòm:

- Huy ơi, Chí ơi! Lại đây xếp hàng chớ chạy đi đâu đó! Bạn nào ra v�? không xếp hàng ngày mai tôi báo với thầy Dân cho coi!

Nghe vậy, tôi li�?n đứng lại, không đuổi theo đối thủ nữa. Còn thằng Chí thì phớt l�?, dông luôn. Nó ớn tôi.

Nh�? Kim Hà, lớp phó trật tự, đứng trong hàng, liếc tôi:

- Bạn Huy đánh lộn trong sân trư�?ng nghen! Tôi trừ điểm thi đua à!

Tôi cãi:

- Tôi rượt chơi chớ đánh lộn hồi nào?

- Nếu rượt kịp thì bạn đã đánh nhau rồi.

Tôi tr�? môi:

- Khi nào đánh nhau hẵng hay. Hừ, nói vậy mà cũng nói!

Con gái gì mà như bà chằn, cái mặt nghinh nghinh ngó dễ ghét! Không hiểu sao hôm trước tôi lại bầu nó làm lớp phó trật tự! Tôi vừa bước vô hàng vừa rủa thầm trong bụng.

Tôi không đứng theo tổ 5 của tôi mà lại đứng vào tổ 1, ngay sau lưng thằng Bảy. Tôi kh�?u nó:

- Nè, lát v�? tao nói mày nghe cái này hay lắm!

- Lại kể chuyện ba tháng hè ở chơi nhà ông chú trên �?à Lạt nữa chớ gì?

Tôi khịt mũi:

- Mày đóan trật lất. Chuyện này khác.

Trên đư�?ng v�?, khi những đứa bạn đã rẽ sang đư�?ng khác, chỉ còn mình Bảy với tôi, tôi li�?n bảo nó:

- Mày xuống bàn dưới ngồi chung với tao đi.

- Chi vậy?

Thằng Bảy h�?i cù lần thiệt! Nhưng tôi không dám nói thiệt lý do với nó. Tôi chép miệng:

- Thì ngồi chung cho có bạn chớ chi! Tao ngồi gần mày quen rồi, nay ngồi với mấy đứa lạ tao thấy nó sao sao ấy!

Bảy đắn đo:

- Nhưng ngồi bàn chót mỗi lần thầy kêu lên bảng, tao đi lại khó khăn lắm!

- Thì tao như�?ng mày ngồi đầu bàn, tao ngồi trong! Dễ ợt!

Thấy vẻ mặt nó hơi ngần ngừ, tôi bồi luôn đòn quyết định:

- Mày xuống ngồi với tao, tao cho mày mượn mấy cuốn sách hay lắm! Anh tao mới mua.

Mắt Bảy sáng trưng như đèn pha:

- Sách hả? Sách gì vậy mày?

Tôi rao hàng:

- Toàn sách tình báo. "Hột xoàn trong mả" nè, "Vòi bạch tuột và những đồng ti�?n vàng" nè, "Phát súng trong đêm" nè, còn mấy cuốn nữa mà tao không nhớ tên.

"Phát súng trong đêm" đã bắn gục Bảy, nó quỵ li�?n:

- �?ược rồi, tao sẽ xuống bàn mày. Nhưng rủi thầy Dân không chịu thì sao?

Tôi nhúng vai:

- Xin lên bàn trên mới khó chớ xin xuống thì dễ ợt. Thiếu gì cách nói. Mày bảo là tao với mày v�? nhà thư�?ng h�?c chung nên ở lớp ngồi gần cho tiện.

Bảy phân vân:

- Như vậy là nói dối.

Tôi tặc lưỡi:

- Thì mình chỉ nói dối lần này thôi. Với lại có phải mình nói dối để làm hại ai đâu! Ê, cuốn "Hột xoàn trong mả" hay lắm nghen mày! Tao mới đ�?c hồi hôm. Trong đó có nhi�?u "bóng đen khả nghi" lắm!

Thấy tôi nhắc chuyện cũ ch�?c nó, thằng Bảy giơ gậy lên nhưng tôi đã kịp chạy xuống lòng đư�?ng, cư�?i hích hích.

Trước khi v�? nhà, tôi còn nhắc nó lần nữa:

- Nhớ nghen mày! Ngày mai đổi xuống đi!

Thế là thằng Bảy xuống ngồi chung với tôi. Còn thằng Sơn ở bàn tôi thì lên chổ Bảy. Sơn là một trong những đứa giả v�? khai cận thị nhưng thầy Dân không bị mắc mưu, thầy chỉ ưu tiên xếp cho nó ngồi đầu bàn phía lối đi vì nó nh�? con nhất trong tổ. Hôm nay tự dưng được m�?i lên bàn đầu, nó mừng như bắt được vàng, vội vàng thu d�?n đồ đạc đi ngay sợ Bảy đổi ý.

Thầy Dân thoạt đầu không đồng ý nhưng đến khi nghe hai đứa tôi trình bày "vì lý do h�?c tập", thầy chịu li�?n. Thầy còn khen:

- Các em biết tự giác h�?c chung với nhau như vậy rất tốt. Lớp ta tới đây sẽ xây dựng các đôi bạn cùng tiến để giúp đỡ nhau tiến bộ. Huy và Bảy đã có n�? nếp sẵn như vậy thì rất thuận lợi.

Nghe thầy khen trước lớp, tôi khoái lắm. Tôi quay sang Bảy để chia sẻ ni�?m vui nhưng thấy nó ngồi im re. Tôi thúc vô hông nó:

- Thầy khen, khoái không mày?

Nó cằn nhằn:

- Mắc cỡ thấy mồ chứ khoái gì? Mình có h�?c chung với nhau thiệt đâu mà khoái!

Nghe nó nói, tôi cũng đâm ngượng. Ừ, nói dối thầy có gì mà vui! Tôi ngẫm nghĩ một hồi rồi nói nh�?:

- Năm nay mình h�?c chung đi!

Bảy liếc tôi, nghi ng�?:

- Mày mà chịu h�?c chung! Mày làm biếng thấy mồ!

- Tao mà làm biếng!

Tuy ngoài miệng nói vậy nhưng trong bụng tôi không tin mình lắm. Thằng Bảy nhận xét vậy là đúng. Ở nhà, tôi nổi tiếng là chúa lư�?i. Chẳng bao gi�? tôi mó tay vào việc gì. Ngay cả những việc nh�? nhặt như rửa chén, quét nhà tôi cũng đùn cho thằng Tin làm. Mẹ tôi thư�?ng phàn nàn:

- Không biết lớn lên mày làm nên cái trò trống gì! Làm biếng như mày chắc chết đói!

Tôi cư�?i tỉnh khô:

- Chết sao được mà chết! Lúc còn nh�? thì mẹ nuôi, lớn lên vợ nuôi, v�? già con nuôi. Con đã tính trước hết rồi.

Mẹ tôi "hừ" một tiếng:

- Sống như mày thì vợ nó lấy chổi nó quét ra đư�?ng chứ ở đó mà nuôi.

Tôi không biết sau này vợ tôi có quét tôi ra đư�?ng không chớ bây gi�? tôi cũng chẳng siêng lên được tý nào. Cứ mỗi lần phải làm một việc gì, tay chân tôi nó uể oải làm sao ấy, làm như nó muốn phản đối thì phải. Ngay cả việc h�?c tập cũng vậy, ngoài môn văn là tôi rất khá (năm ngoái lớp giao tôi phụ trách bản tin của lớp) còn thì tôi "chạy mặt" tất. Cái môn toán rối rắm thì không nói làm gì, nhưng ngay cả các môn dễ như sinh vật, lịch sử tôi cũng chào thua. Phải ngồi h�?c bài, phải dán mình vào một chỗ tụng niệm ê a đối với tôi là một cực hình. Tôi chỉ khoái chạy nhảy. Phải chi nhà trư�?ng thay môn sinh vật bằng môn bóng đá thì tôi h�?c đâu đến nổi tồi. Sao ngư�?i ta lại không nghĩ ra đi�?u đó cà? Thật bực mình!

Ngồi bên trái tôi là thằng Quang, h�?c sinh lớp 8A2 cũ. Thằng này đầu tóc rễ tre, mặt chữ đi�?n, da ngăm ngăm, cặp mắt lúc nào cũng mơ mơ màng màng như một nhà thơ chính cống.

Từ hồi nhập h�?c đến gi�?, tôi mới nói chuyện với nó hai lần. Lần nào nó cũng làm tôi ngạc nhiên đến sửng sốt.

Lần đầu, đang xếp hàng bị kiến cắn, tôi la bài hãi.

Nó đứng sau lưng, h�?i:

- Gì vậy mày?

Tôi chỉ ổ kiến lửa dưới chân. Nó cư�?i ngất, nói:

- Kiến này cắn nhằm nhò gì mà la! Ở rừng Ma-lai-xi-a, có loại kiến �?c-cô-phi-la độc lắm, nó cắn một phát thì lủng thịt, n�?c nó đốt buốt ghê lắm, công nhân đồn đi�?n cà phê rất ngán. �?ặt biệt, loại kiến này có thể lấy lá cà phê, lá cam sắp úp lại với nhau, cắn thủng mép lá rồi lấy ấu trùng có tơ kén làm con thoi sống để khâu lỗ. Hết sẩy chưa! �?ó là chưa kể loại kiến �?ô-ri-lin sống ở Châu Phi và Châu Mỹ, mỗi lần đi săn mồi chúng di chuyển hàng tỷ con, tấn công các làng mạc. Mỗi lần tụi nó tràn qua thì tất cả m�?i động vật trên đư�?ng chỉ còn bộ xương. Voi, c�?p, sư tử, gấu, beo gặp tụi kiến này đ�?u vắt giò lên cổ chạy trốn chết...

Thằng Quang nói say sưa. Nó thao thao bất tuyệt như ra-đi-ô được bắt trúng sóng. Nó kể đủ thứ chuyện trên tr�?i dưới đất có liên quan đến kiến cho đến khi thằng Cang ra hiệu cho tổ 5 vào lớp, nó mới chịu thôi một cách tiếc rẻ. Trong khi đó những vết kiến cắn dưới chân tôi phát ngứa râm rang rất khó chịu, nhưng dù vậy tôi cũng rất ngạc nhiên v�? kiến thức của Quang. Không biết chuyện kiến ở đâu mà nó lôi ra lắm thế.

Lần khác, trong gi�? ra chơi tôi đang đứng dựa cột coi tụi lớp 6 chơi đá dế thì Quang lò dò lại. Nó đứng dòm một hồi rồi tự nhiên h�?i tôi:

- �?ố mày, dế gáy bằng cái gì?

Tôi nhìn nó lạ lùng:

- Sao mày h�?i ngốc vậy? Không gáy bằng miệng thì bằng gì?

Nó cư�?i:

- Nó gáy bằng cánh mày ạ.

Tôi nhăn mặt:

- �?ừng có xạo!

Nó vẫn bình tĩnh:

- Thiệt đó! Ven bìa đầu chót của cặp cánh trước của dế đực có những đư�?ng gân đậm, phía dưới có những răng cưa nh�? hình ba góc. Còn phía trên mặt nhám. Khi cánh c�? vào nhau thì răng cưa cà qua mặt cánh nhám y như nhạc sĩ kéo đàn vậy. Chuyển động đó liên tục làm cho cánh rung đến năm ngàn lần trong một giây và phát ra âm thanh mà mình g�?i là tiếng gáy. Có loại dế phát ra âm thanh vang xa đến một cây số rưỡi lận nghen mày!

Tôi đang bàng hoàng trước chuyện dế gáy bằng cánh thì Quang đã bắt đầu kể ra hàng lô hàng lốc những loại dế như dế lửa, dế than, dế chó, dế cơm, dế cúc , dế ốc tiêu, dế hộp quẹt, dế tr�?c đầu v.v... rồi h�? hàng nhà dế như cắn tóc, b�? ngựa, châu chấu, bù cào, gián, vạt sành. Tôi nghe muốn chóng cả mặt. Té ra thằng Quang biết rất nhi�?u chuyện. Tôi có cảm giác như đang tiếp xúc với một pho tự điển sống. Phát hiện này làm tôi thắc mắc:

- Mày gi�?i vậy mà sao bị lưu ban?

Quang r�? gáy:

- Gi�?i gì mà gi�?i! Tao chỉ mê mỗi môn sinh vật thôi. Nhà tao có cả lô sách báo nói v�? đ�?i sống động vật, đ�?c khoái lắm! Tao còn nuôi cả một cặp th�? để nghiên cứu nữa nha mày. Khi nào mày đến chơi tao cho mày coi. Lớn lên tao định sẽ trở thành nhà sinh vật h�?c, tao cóc khoái các ngh�? khác!

Tôi "vặn sư�?n" nó:

- Mày cứ lưu ban hoài biết chừng nào mới trở thành nhà sinh vật h�?c nổi!

Quang thở dài, chép miệng:

- Biết làm sao bây gi�?! Sinh vật thì tao rất khá, toàn điểm chín, điểm mư�?i. Còn các môn kia thì... Nhất là toán với ngữ pháp, tao cứ hết điểm 3 lại tới điểm 2. Chẳng hiểu sao càng h�?c tao lại càng dốt thêm. Hình như cái đầu tao nó sao sao ấy.

Tôi liếc thử đầu nó, thấy vẫn đủ tóc tai như m�?i ngư�?i, có sao sao ấy gì đâu. Tôi nhủ bụng: Hay là nó cũng làm biếng như mình?

�?ó là những đi�?u tôi biết v�? Quang. Ngồi kế Quang là nh�? Hi�?n. Nh�? Hi�?n cũng là h�?c sinh lưu ban. Nó lớn hơn tôi hai tuổi, vóc ngư�?i đầy đặn ra dáng một thiếu nữ. So với đám con gái trong lớp, nh�? Hi�?n có vẻ chững chạc, trầm tĩnh hơn. Gi�? ra chơi, Hi�?n không chơi nhảy dây, rượt bắt hoặc mút kem như những đứa khác mà ngồi lại trong lớp cùng với nh�? Hoa, nh�? Liên đem kim chỉ ra thêu. Tôi chưa trò chuyện với nh�? Hi�?n lần nào, một là nó vốn chẳng phải con trai, hai là vì có thằng Quang ngồi chen giữa tôi với nó.

Ngồi ở rìa bàn, trong góc lớp là thằng �?ại. Ngồi kế nh�? Hi�?n, thư�?ng bị tụi bạn "cặp đôi", �?ại ức lắm nhưng không nói. Tính nó vốn lầm lì xưa nay. �?i�?u đó cả lớp 8A3 đ�?u biết. Năm ngoái nó h�?c 7A3, đáng lẽ năm nay lên thẳng 8A3 như những đứa khác nhưng không hiểu sao nó lại l�?t vào lớp tôi.

Thư�?ng thì tính lầm lì đi đôi với chậm chạp. Thằng �?ại cũng vậy. Hôm khai trư�?ng, mặc cho chúng tôi chen nhau vào lớp và giành chổ đến đ�? mặt tía tai, có đứa đứt cả nút áo, nó cứ đủng đa đủng đỉnh đi đằng sau. Khi nó vào tới nơi thì các dãy bàn đã kín ngư�?i, chỉ còn mỗi chổ trống ở bàn chót, trong góc lớp, không đứa nào thèm giành. �?ại thản nhiên ôm cặp đi tới chổ trống, ngồi xuống, không cằn nhằn một tiếng.

Hôm xếp lại chổ ngồi cũng vậy. Mặc cho tụi bạn nhao nhao yêu cầu, khiếu nại, nó cứ lặng lẽ như không, hệt như không có chổ ngồi nào tốt hơn chổ đó.

Cái thằng tính tình đến lạ! Lúc bầu tổ trưởng h�?c tập, thằng Bảy và thằng Quang đ�? nghị bầu tôi, tôi giẫy đành đạch:

- Tr�?i ơi, không được đâu! Tao mà làm tổ trưởng có nước tổ mình cầm đèn lái sớm!

�?i�?u này tôi nói thật. Tôi vừa kém toán vừa có tật làm biếng, h�?c một mình còn chưa xong làm sao "quản lý" cả tổ được. Tôi li�?n đ�? cử thằng Bảy. Bảy lắc đầu:

- Chân cẳng tao vầy!

Thằng Bảy có cái chân "lợi hại" thiệt! Mỗi lần muốn từ chối đi�?u gì, nó đưa cái chân ra là không ai dám ép.

Quang với Hi�?n, hai đứa lưu ban thì tất nhiên không thể làm tổ trưởng được rồi. Cuối cùng tụi tôi đùn cho thằng �?ại.

�?ại nãy gi�? ngồi im, không có ý kiến gì v�? chuyện bầu bán của tụi tôi, nay thấy tụi tôi không ai nhận chức tổ trưởng, hết ngư�?i bầu rồi nên bầu cho nó, nó nhoẻn miệng cư�?i.

Tôi cứ tưởng nó sẽ từ chối vì tự ái hoặc ít ra cũng làm bộ làm tịch, ai dè nó gật đầu cái rụp:

- Các bạn bầu tôi thì tôi sẽ cố gắng làm tròn nhiệm vụ của mình. Nhưng các bạn cũng phải cố gắng h�?c tập, thực hiện tốt nội quy kỷ luật thì tổ mình mới tiến bộ được. Bạn nào mà lơ mơ, tôi trừ điểm thi đua ráng chịu à nghen!

Hôm qua nh�? Kim Hà hăm, hôm nay tới phiên thằng �?ại d�?a. �?úng là cóc mở miệng. Con cóc quanh năm nằm yên không hó hé nửa tiếng, nhưng hể mở miệng là tr�?i gầm. Thằng �?ại này cũng vậy, lúc nào thì cũng im ỉm mà hễ mở miệng thì cứ y thầy hiệu trưởng nói trước sân c�?. "Lơ mơ thì tôi trừ điểm thi đua", nghe dễ ghét. Nếu biết nó ăn nói như vậy thì khi nãy tôi nhận chức tổ trưởng quách cho rồi.

Tôi ngồi yên coi có đứa nào lên tiếng phản đối thằng �?ại không nhưng tụi nó tỉnh bơ, thậm chí thằng Bảy còn gật gù:

- Tất nhiên là tụi mình sẽ cố gắng rồi.

Tôi nổi sùng thúc vô hông Bảy một cái khiến nó kêu oai oái. May mà thầy không nghe thấy.

Năm ngoái cô Dung chia cả lớp ra thành năm tổ. Hai bàn một tổ. �?ó là cách chia xưa nay. Năm nay, thầy Dân lại chia mỗi bàn một tổ. Như vậy là lớp tôi có tới mư�?i tổ lận. Thầy nói chia như vậy để sinh hoạt cho chặt chẽ. Tôi tặc lưỡi tiếc rẻ: Nếu chia như cô Dung thì tôi cóc bầu thằng �?ại mà bầu thằng Tuấn ngồi bàn trên làm tổ trưởng rồi. Tuấn vừa h�?c gi�?i lại vừa hi�?n lành, không h�? lên gi�?ng với bạn bè bao gi�?.

Tôi càng tức thằng �?ại hơn nữa khi ngay ngày hôm sau, vừa ra chơi vô, nó đã kêu tôi:

- Bạn Huy b�? áo vô quần đi chớ!

Thật ra thì ở hai tiết đầu, tôi có b�? áo vô quần đàng hoàng. Nhưng lúc ra chơi, tôi rượt nhau vơi thằng Chí nên áo tuột ra ngoài lúc nào không hay, bây gi�? nghe �?ại nhắc tôi mới để ý. Nếu tự tôi phát hiện ra thì tôi đã nhét aó vô rồi nhưng đằng này là do thằng �?ại nhắc. Nhắc thì cũng như ra lệnh. Nghe theo thì nhục quá, tôi đâm bướng:

- Tao cứ b�? ra ngoài cho mát!

- Mát kiểu gì kỳ vậy? Nội quy cấm h�?c sinh b�? áo ngoài quần mà!

Cái thằng ăn nói thật cù lần! Tôi nghinh mặt:

- Mày làm như có mình mày biết nội quy vậy!

�?ại nhướng mắt:

- Bạn biết sao bạn còn vi phạm?

Tôi nhếch môi:

- Tao nói rồi! Cho mát!

�?ại giở sổ ra:

- Tao trừ điểm tác phong mày à nghen!

Nó nổi sùng không thèm kêu tôi là "bạn" nữa. Tôi cũng nổi điên:

- Cho mày trừ. Tao cóc cần!

Vậy là mất đứt hai điểm thi đua, tôi nhủ thầm và chán nản ngồi phịch xuống ghế. Nhưng �?ại chưa chịu thôi:

- Bây gi�? mà mày không b�? áo vô quần tao méc cô à!

Lúc này, lớp đang h�?c tiết sử của cô Thu Ba. Cô Thu Ba lúc nào cũng hi�?n lành, nh�? nhẹ, tôi không ngán. Nhưng tôi sợ cô báo lại với thầy Dân thì kẹt. Thầy Dân đã từng dặn chúng tôi bao nhiêu lần v�? cái khoản b�? áo vô quần này rồi.

Tôi đang ngần ngừ, tiến thoái lưỡng nan thì thằng Bảy thấy tình hình găng quá li�?n xen vô:

- Thôi, b�? áo vô quần cho rồi mày ơi! Nãy gi�? đủ mát rồi!

Tôi li�?n chộp ngay câu nói của thằng Bảy như ngư�?i sắp chết đuối gặp được cái phao:

- B�? thì b�?! Tại đủ mát rồi nên tao b�? vô chớ không phải tao ngán thằng �?ại đâu! �?ừng có ham!

Tôi vừa nói vừa cố ý nhét vạt áo vô quần một cách cẩu thả, ra cái đi�?u không quan tr�?ng lắm. Còn thằng �?ại cũng thôi quấy rầy tôi. Nó ngồi im, chăm chú nhình lên bảng y như không có chuyện gì xảy ra. Nó làm bộ vậy chứ tôi đoán là nó căm tôi lắm.

Lần khác, nó lại chỉnh tôi chuyện bảng tên:

- Bảng tên mày đâu sao không đeo?

Tôi li�?n thò tay vô túi quần móc ra tấm bảng tên bằng vải nhàu nát rồi lấy kim băng cài lên ngực áo. Xong, tôi liếc nó:

- Còn thắc mắc gì nữa không?

Nó lắc đầu:

- Ai lại đeo bảng tên luộm thuộm như mày. Hai bên mép rũ xuống che lấp cả mặt trước, có đ�?c ra chữ gì đâu! Phải may dính vô áo hoặc ít ra cũng phải ép ni-lông như thằng Bảy chớ!

Tấm bảng tên của Bảy ép ni-lông phẳng phiu, phía trên còn đính thêm một miếng rẻo hình tam giác, lại có cả nút cài nữa mới ngon lành chớ. Hôm trước, nó rủ tôi đi ép ni-lông nhưng tôi lư�?i nên đến nay mấy tấm bảng tên của tôi vẫn còn nằm nhăn nheo trong các túi quần, túi áo. Khi nào có ai kiểm tra, tôi lại lôi ra và lấy kim băng cài lên áo.

Tôi làm vậy trước gi�? có ai nói gì đâu, vậy mà thằng "cậu ông tr�?i" này (con cóc là cậu ông tr�?i mà!) cứ khó dễ tôi đến cùng. Nhưng lần này ỷ mình có đeo bảng tên trên ngực như ai, tôi cóc ngán nó. Tôi quay lưng b�? đi sau khi buông th�?ng một câu:

- Nhà tao nghèo không có ti�?n đi ép ni-lông như thiên hạ đâu!

Tôi nói là nói lẫy với �?ại cho b�? ghét. Hổng dè nh�? Hi�?n nghe thấy. �?ến gi�? v�?, nó đến gần tôi, nh�? nhẹ:

- Huy không có ti�?n đi ép ni-lông thì hôm nào đến nhà tui chơi, tui may bảng tên vô áo dùm cho.

Tôi ngớ ngư�?i ra, chưa biết trả l�?i sao thì nó b�? chạy mất. �?ến khi tôi "tỉnh" lại thì nó đã trà trộn vào giữa đám con gái mất rồi.

Nó tên Hi�?n hèn gì nó hi�?n thiệt! Chắc nó tưởng nhà tôi nghèo rớt mồng tơi!

Chi�?u nay tôi đến nhà nh�? Hi�?n. Nhà nó nằm ở cuối chợ Cầu Ván, kế bên rãnh thoát nước đen ngòm. �?ó là một căn nhà lụp xụp, tồi tàn, mái bằng tôn, cửa cũng bằng tôn, những tấm tôn cũ kỹ, gỉ và thủng lỗ chỗ.

Từ hôm nó đ�? nghị may bản tên cho tôi đến nay, hai đứa đ�?u tránh nói chuyện với nhau. Tôi chẳng phải là đứa hi�?n lành gì nhưng chẳng hiểu sao mỗi khi gặp nó tôi đ�?u đâm ra lúng túng. Còn Hi�?n thì thấy tôi không nói gì v�? vụ đó, tấm bản tên nhàu nát vẫn lủng lẳng bướng bỉnh trên ngực áo, lại càng né mặt tôi. Có lẽ Hi�?n nghĩ là tôi tự ái.

�?ang làm mặt lạ với nhau, đùng một cái tôi lò mò đến nhà Hi�?n, thiệt kẹt! Hơn nữa, con trai b�?n tôi có "truy�?n thống" không chơi thân với đám con gái. Mặc dù trong lớp ngồi chung bàn nhưng khi ra chơi thì nam đi đư�?ng nam nữ đi đư�?ng nữ, rạch ròi. Tụi nó mà biết chi�?u nay tôi "đơn phương độc mã" tới "thăm" Hi�?n thì tụi nó ch�?c quê đến nước tôi phải độn thổ chứ không phải chơi. Thiệt khổ! Trăm sự cũng tại cái môn địa quái quỷ. H�?c mấy tuần rồi mà tôi cũng chưa vẽ nổi cái bản đồ Châu Âu. Thậm chí tôi còn không hình dung nổi nó hình vuông hay hình tam giác nữa là. Hổm rày ngồi trong lớp tôi cứ lo cãi nhau với thằng �?ại riết, hết áo tới quần, hết tai tới tóc, có để tâm nghe giảng gì đâu.

Hồi trưa, lật th�?i khóa biểu coi tôi mới nhớ ngày mai có tiết vẽ bản đồ, vẽ xong còn phải ghi ký hiệu vùng nào có than, vùng nào dầu lửa, ôi thôi đủ thứ rắc rối trên đ�?i! Tôi vội vàng phóc ngay qua nhà thằng Bảy nhưng nó đi thăm bà cô tít trên Nhà Bè tối mới v�?. Như vậy thì h�?ng bét, không thể đợi nó được! Tôi nghĩ tới nghĩ lui một hồi và quyết định tới nhà Hi�?n. Hi�?n giữ cuốn sách địa lý duy nhất của tổ tôi. Hôm phát sách giáo khoa, không đứa nào thèm lấy cuốn địa. �?ứa nào cũng thi nhau giành giật sách ngữ pháp, vật lý, hóa h�?c và các cuốn bài tập toán.

Bảy đưa cuốn địa cho tôi, tôi gạt phắt:

- Tao lấy cuốn này làm gì! �?ổi cho tao cuốn vật lý đi!

Cuối cùng nh�? Hi�?n lãnh cuốn địa.

Tôi vừa len l�?i giữa mớ rau cải cá cua, hấp tấp nhảy tránh các bà đi chợ vừa tặc lưỡi tiếc rẽ: "Phải chi hôm đó mình lãnh cuốn địa cho rồi!"

Hi�?n không có nhà. Má nó đon đả:

- Ngồi chơi đi cháu! Cháu h�?c chung lớp với Hi�?n hả! Tìm nó có chuyện chi không?

Nghe tôi nói đi mượn sách má nó bảo:

- Vậy thì cháu ngồi chơi ch�? nó một chút! Nó cũng sắp v�? rồi!

Rồi bà đi rót nước m�?i tôi uống.

- Hi�?n đi đâu vậy bác? - Tôi h�?i.

- À, nó đi bán chè.

- Ủa, chè gì, bác? -Tôi ngạc nhiên.

Má Hi�?n cư�?i:

- Thì chè ăn chớ chè gì, cháu! Chè đậu đen, đậu đ�?, xôi nước, đủ thứ vậy mà!

Tôi chưng hửng. Nh�? Hi�?n lớp tôi đi bán chè? Ngộ thiệt! H�?c trò mà đi bán chè! Tôi cứ nghĩ đã là h�?c trò thì chỉ đi h�?c hoặc đi chơi thôi chớ. Như tôi và thằng Tin chẳng hạn, từ nh�? tới lớn có bán chác gì đâu! Thằng Tin siêng thì chúi đầu vô tập, tôi làm biếng thì chạy rông ngoài đư�?ng, ngoài bãi bóng. Ai lại đi bán chè! �?ó là chuyện của ngư�?i lớn. Mình mà ngoác mồm rao "Ai ăn chè không?" rủi đứa bạn nào nghe thấy nó cư�?i thúi đầu.

Dư�?ng như không để ý đến vẻ mặt ngơ ngác của tôi, má Hi�?n nói tiếp:

- Con Hi�?n đi bán từ một gi�? đến bốn gi�? chi�?u. Sau đó tới phiên bác bán tới khuya. Cháu nghĩ coi, từ hồi bác trai sưng gan nghỉ hát tới gi�?, một mình bác xoay xở sao nổi. Thành ra con Hi�?n nó phải phụ với bác một tay. Tội nghiệp, nó siêng h�?c lắm, tối nào cũng thức h�?c bài tới khuya. Năm ngoái, bác bệnh lên bệnh xuống, nó phải gồng gánh m�?i việc nên bài vở b�? bê, rốt cuộc không lên lớp nổi với ngư�?i ta, nghĩ mà thương!

Nói xong, má nó chép miệng thở dài. Còn tôi thì nghe ngùi ngùi trong bụng. Té ra nh�? Hi�?n cực thiệt. Ở lớp, nhìn bộ tịch chững chạc, mặt mày lúc nào cũng tươi cư�?i, ai biết nó v�? nhà phải bán phụ gia đình vất vả như vậy.

Tôi tò mò quan sát căn nhà. Hình như nhà Hi�?n còn nghèo hơn nhà Bảy. Bảy còn có bàn h�?c chớ ở đây chẳng có gì ráo. Có mỗi cái bàn con con thì đã dùng làm bàn th�? mất rồi. Ở góc nhà có cái giư�?ng tre, lủng lẳng phía trên là cái kệ nh�? cột ép vô vách bằng dây kẽm, chứa đầy sách vở. Có lẽ đó là chỗ ngủ đồng th�?i là chỗ ngồi h�?c của Hi�?n. Nãy gi�?, chủ khách đ�?u ngồi trên những chiếc ghế con, giống như loại ghế bày ở các quán cóc, và ở giữa cũng là một cái ghế con cùng loại giả làm bàn, trên để hai ly nước.

- Uống nước đi cháu! - Má Hi�?n giục tôi.

- Dạ!

Tôi cầm ly nước lên nhưng chưa kịp uống đã vội vã đặt ngay xuống. Hi�?n, với quang gánh trên vai, xuất hiện thình lình ngay trên ngạch cửa.

- Huy tới chơi hả? Bạn tới lâu chưa?

Hi�?n h�?i mà như reo. Nó hấp tấp bước lại góc nhà đặt gánh chè xuống. Chắc nó không ng�? tôi tới nhà nó hôm nay.

- Cũng mới tới! - Tôi cư�?i, trả l�?i.

Má Hi�?n h�?i:

- Bán hết không con?

Hi�?n vui vẻ:

- Hết sạch, má!

Không hiểu sao tôi cảm thấy vui lây cái vui của Hi�?n.

Trong khi má nó đem gánh chè xuống nhà dưới chuẩn bị cho buổi bán tối thì nó lại ngồi sát bên tôi. Dang nắng cả buổi nên mặt Hi�?n đ�? bừng, những sợi tóc mai dính bết vào hai bên thái dương. Nó h�?i nhưng mắt thì nhìn chổ khác:

- Huy có mang bản tên tới không?

Tôi đoán đằng nào Hi�?n cũng h�?i câu đó. Thiệt y chang! Tôi tươi tỉnh móc từ túi áo ra tấm bảng tên ép ni-lông đàng hoàng, đẹp không thua gì cái của thằng Bảy:

- Mình có mang đây nè!

Hi�?n trố mắt:

- Ủa, Huy ép ni-lông rồi hả? Hay quá hén! Tưởng chưa thì Hi�?n may giùm cho!

Mặt Hi�?n lộ vẻ thất v�?ng pha lẫn ngạc nhiên. Tôi không để Hi�?n ngạc nhiên lâu:

- Mình tới mượn Hi�?n cuốn sách địa.

Nói xong, tôi hơi ơn ớn. Tôi sợ nó móc ngoéo việc tôi tẩy chay cuốn địa bữa trước. Nhưng hình như Hi�?n đã quên chuyện đó, nó lục trên kệ lấy cuốn địa đưa tôi:

- Huy vẽ bản đồ chớ gì?

- Ừa.

Hi�?n rụt vai:

- Bản đồ Châu Âu khó lắm đó. Năm ngoái Hi�?n vẽ rồi mà năm nay vẽ còn sai.

- Vậy hả?

Tôi nói mà mắt thì nhìn quanh.

- Huy tìm gì vậy? - Hi�?n thắc mắc.

Tôi hạ gi�?ng:

- Ba Hi�?n đâu rồi?

- Ổng đi nhậu rồi. Ổng nhậu tối ngày. Huy h�?i ổng chi vậy?

Tôi tò mò:

- Hồi trước ổng là ca sĩ hả?

- �?âu có! Ổng đóng tuồng.

- Tuồng gì?

- Cải lương đó!

Tôi xuýt xoa:

- Má tôi mê cải lương lắm! Ba bạn gi�?i quá hén?

Hi�?n thở dài:

- �?ó là hồi xưa! Ổng nhậu riết, sưng gan, nghỉ hát luôn. Vậy mà bây gi�? ổng cứ xỉn hoài, can không được!

Tôi lại h�?i, không quan tâm đến lá gan cho lắm:

- �?i nhậu v�?, ổng có ca cải lương cho bạn nghe không?

Hi�?n lắc đầu:

- Có gì đâu mà ca! Ổng chuyên đóng vai nịnh không hà!

Rồi dư�?ng như không thích nói chuyện v�? cha mình, Hi�?n lảng sang chuyện khác:

- Huy gi�?i toán không?

Tôi giật thót ngư�?i. Sao khi không con nh�? này h�?i câu độc vậy cà! �?ang nói cải lương tự nhiên lại quay sang toán, thiệt lãng xẹt! Tôi khụt khịt mũi, nói lấp lững:

- Cũng tàm tạm!

Chữ "tàm tạm" ngó vậy mà rất hay. Nó vừa có nghĩa không gi�?i lắm (ai mà dám vỗ ngực tự xưng là gi�?i?) vừa có nghĩa không dở lắm, tóm lại là vừa đủ sức đua tài với thiên hạ. Nó còn toát ra vẻ khiêm tốn kiểu b�? trên, như ẩn giấu một sứ mạng bí mật đáng sợ.

Tôi tưởng Hi�?n h�?i cho biết vậy thôi, ai dè nó lại thò tay vô kệ lôi cuốn bài tập toán ra. Nó rút sách mà tôi cảm giác như nó rút gươm.

Nó "vung gươm lên":

- Hôm qua h�?c đại số. Hi�?n chưa hiểu lắm phương pháp dùng hằng đẳng thức, Huy giảng lại dùm Hi�?n nghen!

Tôi "né":

- Thôi để hôm khác đi. Hôm nay mình phải vô bệnh viện thăm đứa em bị bệnh. Phải đi sớm không thì bệnh viện đóng cửa.

Thế là tôi phóng một mạch, quên cả chào mẹ Hi�?n. Còn Hi�?n thì chưa kịp h�?i thăm bệnh tình em tôi đã thấy tôi mất hút trong chợ. Chắc nó thắc mắc dữ lắm, tôi nhủ bụng, nhưng thôi, kệ nó, mình phải lo cái mạng mình, khi nãy mà nán lại thì rắc rối to! Chỉ tội là tội thằng Tin, tự nhiên bị tôi "trù", rủi nó bệnh thiệt thì nguy. Mà không hiểu sao khi nói dối, miệng tôi trơn như thoa mỡ, không vấp lấy một chữ. Thiệt lạ lùng! Tôi thở dài một tiếng, không biết là nên vui hay nên buồn.

- o O o -

Tôi kể cho má tôi nghe chuyện nh�? Hi�?n. Rồi kết luận:

- Tội nó ghê hén má?

- Ừ.

Má tôi đồng tình với nhận xét của tôi, nhưng dư�?ng như thấy còn thiếu nên má tôi bổ sung:

- Con cái ngư�?i ta thì như vậy đó. �?i h�?c v�? phải phụ giúp gia đình. Thằng Bảy con bác Tám Ngữ cũng vậy, v�? nhà là giúp má bán kẹo, trông em. Còn mày thì chẳng được cái tích sự gì, nội chuyện lặt vặt trong nhà cũng làm không xong, lúc nào cũng đùn cho thằng Tin.

Thằng Tin đứng cạnh vỗ tay hét ầm lên:

- Lêu lêu, mắc cỡ! Lêu lêu!

Tôi phụng phịu:

- Tại má không kêu con làm!

- Hơi đâu việc gì cũng kêu! Hễ thấy cái gì trái con mắt thì tự động d�?n dẹp chớ! Lớn rồi chớ còn nh�? nhít gì nữa!

Bị má rầy, tôi thấy tủi tủi làm sao. Còn thằng Tin thì cứ nhảy nhót quanh bàn, cái miệng tía lia:

- Lêu lêu! Lêu lêu!

Mặt nó nhơn nhơn ngó dễ ghét. Tôi xô ghế xuống đứng dậy, quên bén việc nó bị tôi trù cho nằm bệnh viện:

- Mày có im mồm đi không?

Thằng Tin đâu có ngán. Nó nhảy nấp sau lưng má tôi khiến tôi không làm gì được.

Tối đó, ăn cơm xong, tôi thu d�?n chén đũa trước cặp mắt ngạc nhiên của ba tôi. Ông đằng hắng:

- �? à, chuyện lạ bốn phương!

Má tôi thì tủm tỉm cư�?i.

Tôi khệ nệ bê chồng chén đĩa xuống bếp, b�? vô thau rồi bắt đầu mở vòi nước. Bắt đầu từ hôm nay tôi quyết chứng minh cho m�?i ngư�?i thấy tôi không phải là tên làm biếng, tôi quyết rửa sạch tiếng oan từ trước đến gi�?.

Tôi ngồi chồm hổm bên thau chén, kéo hộp xà phòng lại gần và xát miếng ruột mướp khô lên đó.

Thằng Tin đứng kè kè bên cạnh, hai tay chống lên đầu gối, lặng lẽ quan sát. Nó làm như tôi rửa chén là hiện tượng lạ trên sao h�?a không bằng.

Tôi giả v�? như không trông thấy nó, lẳng lặng chà xà phòng lên từng cái chén một. Nhưng tôi chưa kịp chà đến cái thứ hai, Tin đã la toáng lên:

- Rửa qua nước một lược đã chớ! Ai lại chà xà phòng ngay từ đầu!

Chậc! Lại có chuyện đó nữa! Nhưng chẳng lẽ để lộ ra là mình không biết gì hết! Tôi cau mặt:

- Kệ tao! Tao rửa theo kiểu của tao!

Tin vẫn đứng nhìn lom lom. Khi tôi cầm đến cái dĩa sứ trắng, nó lại lên tiếng:

- Cái đĩa quý nhất của má đó! Coi chừng anh đập bể bây gi�?!

Thiệt bực mình cái thằng quỷ con này. Nó cứ làm như tôi là em nó. Tôi quay lại gắt:

- Mày làm gì mà bép xép hoài vậy! �?i chỗ khác cho tao làm việc!

Nó lùi một bước nhưng không đi:

- Em đứng đây em coi.

- Có gì mà coi.

Nó nheo mắt:

- Coi thử anh rửa chén có sạch không!

Nếu trên tay tôi là cục gạch chứ không phải là cái đĩa sứ thì thằng Tin chết với tôi rồi. Tôi nén giận ngồi im, tay tiếp tục miết miếng ruột mướp đẫm xà phòng quanh đĩa, bụng bảo dạ: "Nó nói gì kệ nó, cứ coi như không có nó trên trái đất này vậy". Nhưng vì giận quá hóa run tay, phần khác do xà phòng trơn nhẫy, nên cái đĩa đột ngột tuột kh�?i tay tôi, rớt xuống n�?n gạch. Một tiếng "xoảng" vang lên điếc tai.

Trong khi mặt tôi xám ngoét thì thằng Tin la ầm ỹ:

- Anh Huy làm bể đĩa rồi, má ơi!

Sự việc sau đó tất nhiên là không thể nào diễn ra khác được. Tôi bị "đuổi kh�?i chổ làm" sau khi bị "quần" cẩn thận. Tuy nhiên tôi chưa đến nổi thất nghiệp. Cuối bài giáo huấn v�? kỷ thuật lao động và nghệ thuật rửa chén, má tôi "chuyển công tác" cho tôi:

- Thôi lên nhà trên kèm cho thằng Tin h�?c đi! Không có chạy đi chơi nghe chưa!

Hai anh em lên nhà trên. Tôi rầu rĩ còn Tin thì tươi hơn hớn. Tôi gieo ngư�?i xuống ghế và hất hàm:

- �?em tập ngữ pháp ra đây, tao giảng cho!

Tin lẳng lặng đi lấy tập.

Nhưng không phải tập ngữ pháp. Tôi điếng ngư�?i khi thấy chữ "hình h�?c" ngoài nhãn vở:

- Tao kêu đem tập ngữ pháp kia mà!

- Ngày mai em đâu có tiết ngữ pháp. Chỉ có bài tập hình này thôi, anh giảng giùm em đi!

Tôi ngán ngẩm trong bụng. Hồi chi�?u nh�? Hi�?n cũng nh�? tôi giảng toán, gi�? tới thằng quỷ con này. Tụi nó làm như tôi là Lê Bá Khánh Trình không bằng! Sao hôm nay xui dữ vậy không biết! Tôi thấp th�?m lật cuốn tập toán của Tin, hy v�?ng toán lớp Bảy đầu năm không đến nổi khó lắm. Chắc là bài tập ngăn ngắn v�? đư�?ng thẳng hay đoạn thẳng gì đó thôi.

�?úng như tôi nghĩ, đó là một bài toán nh�? v�? đoạn thẳng:

"Một đoạn thẳng AB = 18cm được chia làm hai phần AC và BC không bằng nhau. Tính khoảng cách từ điểm giữa I của AC đến điểm giữa K của CB".

Tôi thở phào. Tưởng gì! Bài này tụi lớp năm còn làm ra nữa là mình. Tôi nhìn thằng Tin, lên gi�?ng:

- H�?c hành như mày thì chết rồi. Bài toán dễ ợt vậy mà cũng không hiểu!

Tin chồm ngư�?i lên bàn, dòm vào bài toán:

- Hôm trước, em xin phép v�? thăm ngoại nên không h�?c bài này. Thôi anh giảng cho em đi!

Tôi cầm cây viết lên, gi�?ng hách dịch:

- Nghe đây nè!

Tôi nhẩm lại đ�? toán. Ủa, sao kỳ vậy cà? �?t ra đ�? toán phải cho biết đoạn AC hoặc CB bằng bao nhiêu, từ đó mới biết phần còn lại, rồi mới tính khoảng cách giữa hai điểm I và K được chớ. Hay đ�? toán sai? Không có lẽ! Tôi nhẩm tới nhẩm lui một hồi, mồ hôi ướt trán. Tôi cố nhớ lại năm ngoái mình đã làm bài này chưa nhưng không tài nào nhớ ra.

Thằng Tin thấy tôi ngồi lâu quá, li�?n giục:

- Nghĩ gì nghĩ hoài vậy? Giảng đi chớ!

Tôi tìm cách xoay chuyển tình thế. Biết thằng Tin là đứa không chịu để ai nói nặng, tôi nhún vai:

- Tao đang nghĩ coi tại sao mày lại dốt đến mức không giải được bài toán này. �?ây là toán dành cho cấp một!

Tin trúng kế ngay. Bị chạm n�?c, nó giật phăng cuốn tập:

- Em mượn anh giảng bài chớ không mượn anh xài xể!

Tôi mừng rơn trong bụng. Nhưng ngoài mặt vẫn làm bộ làm tịch:

- �?ể cuốn tập đó! Trước khi giảng tao phải chỉ cho mày cái dốt của mày chớ xài xể cái gì!

Tin không thèm nghe tôi nói hết câu, nó cuộn cuốn tập lại cầm tay và phấp ra cửa:

- Em cóc cần anh giảng! Em qua h�?i thằng Luận con chú Thảo.

Tôi nghe như ai vừa nhấc cục đá kh�?i vai mình.

Má tôi từ dưới nhà lên, không thấy Tin, li�?n h�?i:

- Thằng Tin đâu?

- Nó qua chơi nhà chú Thảo rồi. �?ể con đi kêu nó v�?.

Tôi chạy ra kh�?i nhà, nhưng không qua nhà chú Thảo mà phóng thẳng tới nhà thằng Bảy.

- Có một bài toán mẹo trong báo, mày giải giùm tao đi!

Tôi vừa thở hổn hển vừa nói với Bảy.

Nghe xong đ�? toán, Bảy nhìn tôi với vẻ nghi ng�?:

- Mày đừng có xạo! �?ây là toán lớp bảy chứ toán mẹo cái gì!

Ai chứ thằng Bảy thì nó đi guốc trong bụng tôi. Biết không thể giấu nó, tôi cư�?i xòa:

- Giỡn chơi với mày chớ toán của thằng Tin đó!

Bảy thản nhiên:

- Có gì khó đâu! Khoảng cách giữa I và K là 9cm.

Tôi giật mình:

- Giỡn hoài mày! Ngư�?i ta có cho biết chi�?u dài của đoạn AC và CB đâu!

- Chi�?u dài của hai đoạn đó có là mấy đi chăng nữa thì khoảng cách của hai điểm giữa vẫn không thay đổi bởi AB là đoạn thẳng cố định.

Nói xong, Bảy bắt đầu phân tích. Càng nghe, tôi càng thấy dễ. Thiệt không có bài toán nào trên thế giới lại dễ đến như vậy! Chẳng hiểu sao lúc nãy tôi không nghĩ ra.

D�?c đư�?ng v�?, con số 9cm hiện rõ trong óc tôi như một bí mật đơn giản. Lát v�? nhà, tôi sẽ "nạo" cho thằng Tin một trận. Chẳng hiểu nó h�?c hành như thế nào mà có bài toán đễ ợt vậy cũng giải không ra!

Sáng nay, tôi vừa ló mặt vô lớp, thằng �?ại đã h�?i giật:

- Sao gi�? này mày mới tới ?

Tôi giả v�? ngạc nhiên:

- Chưa có trống vô lớp mà!

- Nhưng hôm nay tổ mình trực sinh.

Tôi chép miệng:

- Chà, tao quên đi mất!

�?ại nhìn tôi, nghi ng�?:

- Sao mày quên hoài vậy ? Kỳ trước mày cũng quên!

Tôi nhăn mặt:

- Thì tại tính tao hay quên.

�?ại không h�?i gì thêm, nó chỉ dặn:

- Lần sau ráng nhớ nghen! Mày b�? trực sinh hoài, cuối năm bị xếp loại lao động kém đừng có trách!

Thằng �?ại này, từ khi làm tổ trưởng đến gi�? nó sinh ra nhi�?u chuyện kinh khủng. Lúc nào nó cũng vặn vẹo h�?i tới h�?i lui hết việc này đến việc khác và nhất là luôn luôn "hù" tôi. Lần này, nghe nó nói, tôi phát bực:

- Bao gi�? mày cũng làm ra vẻ quan tr�?ng. Các tổ khác thiếu gì đứa quên trực sinh.

- Thằng này lạ! Sao mày không bắt chước những đứa khá mà cứ đi so bì với những đứa lư�?i! Với lại, tổ mình khác những tổ kia, tổ mình có thằng Bảy!

�?ang lúc đó thì Bảy đi cà nhắc vô, chổi kẹp dưới nách. Thấy vậy, tôi hơi ngượng. �?úng ra thì Bảy không phải trực sinh. Hôm trước cả tổ đã nhất trí miễn lao động cho nó. Nhưng cả hai kỳ liên tiếp vì tôi vắng mặt nên Bảy vẫn phải tham gia quét lớp và khiêng d�?n bàn ghế. �?ằng nào tổ tôi cũng phải làm vệ sinh cho lớp thiệt sạch trước khi có trống vô h�?c nếu không muốn các tổ khác phê bình và thầy Dân kiểm điểm trong gi�? chủ nhiệm đầu tuần.

Thực ra, công việc trực sinh chẳng có gì là nặng nh�?c cả. Nhưng không hiểu sao tôi lại hay tìm m�?i cách để trốn tránh. Dư�?ng như tật làm biếng đã ăn sâu trong ngư�?i tôi, tôi ngán cả việc nặng lẫn việc nhẹ. Và tôi thực hiện chuyện "tránh né" đó một cách tự nhiên, không suy nghĩ. Nhưng hôm nay, hình ảnh của Bảy tình c�? đập vào mắt khiến tôi cảm thấy áy náy dễ sợ. Nhất là lúc này bàn ghế đã được sắp xếp g�?n gàng, ngay ngắn, sàn lớp sạch sẽ, tinh tươm, không có lấy một c�?ng rác. �?i�?u đó càng khiến tôi thấy rõ rệt sự vô tích sự của mình, kẻ chuyên môn đi trễ để hưởng lấy công sức lao động của ngư�?i khác.

Nỗi bức rức mới mẻ đó khiến tôi vừa xấu hổ vừa bực bội. Tôi tìm cách che lấp khuyết điểm của mình:

- Nhằm nhò gì chuyện quét lớp!

- Không nhằm nhò gì nhưng lớp đã phân công, mình phải làm đến nơi đến chốn chớ!- �?ại tiếp tục sửa lưng tôi - Với lại đối với Hi�?n và Bảy, chuyện khiêng ghế đâu phải là nhẹ.

Nh�? Hi�?n nghe nhắc tới mình li�?n xen vô:

- Lúc nãy tụi mình còn quét mạng nhện trên nóc nữa kìa!

Tôi nhún vai:

- Tưởng gì! Quét mạng nhện mà cũng khoe!

Thằng Quang ở đâu ngoài sân chạy vô, nghe nói tới nhện li�?n "mở máy":

- Mày biết không, giống nhện Ta-ran-tu-la ngộ lắm! Mỗi lần đến tổ nhện cái, con nhện đực đ�?u mang quà ra mắt hẳn hoi. Nó b�?c quà trong một lớp tơ m�?ng do những tuyến ngoại tiết ở các đầu ngón chân tiết ra. Vừa bước đến tổ là nó đã...

Lúc này tôi không còn hứng thú gì để nghe chuyện loài vật huyên thuyên của Quang, tôi cắt l�?i nó cái rụp:

- Thôi dẹp thứ nhện Ta-ran-tu-la khỉ gió của mày đi!

Tôi ôm cặp đi v�? chỗ ngồi trước cái miệng há hốc của nhà sinh vật. Nó không hiểu tại sao tự dưng tôi lại sửng cồ như một con gà ch�?i vậy.

- o O o -

Nỗi ấm ức dai dẳng bám theo tôi đến tận gi�? toán. �?ến đây xảy ra thêm một chuyện khác.

Thầy �?ức ra một bài tập v�? phân tích thừa số, có ứng dụng hằng đẳng thức.

Tất nhiên là tôi mù tịt. Trong khi cả lớp cắm cúi làm thì tôi ngồi ch�? thằng Bảy.

Nhưng tôi không ngồi không mà vẫn giả bộ chăm chú làm bài, ngồi viết vẽ nguệch ngoạc những hình thù vớ vẩn trên giấy. Bên cạnh tôi, Quang cũng đang ngồi cắn viết, trên trang giấy ngoài những đ�? toán ra chỉ có v�?n vẹn hai chữ "bài làm". Ở đầu bàn bên kia, �?ại đang làm bài ngon lành. Nó nghĩ ngợi một thoáng rồi cúi xuống bài tập hí hoáy viết, rồi lại nghĩ, rồi lại viết. Ngòi viết chạy sồn sột trên giấy, ngó bắt mê. H�?i mấy đứa bên lớp 8A3, tôi mới biết nó là h�?c sinh gi�?i. Năm ngoái, nó còn là đội viên xuất sắc, đạt danh hiệu h�?c sinh xuất xắc nữa. Hèn gì mà nó "tác phong" gớm! Nh�? Hi�?n ngồi kế thằng �?ại dư�?ng như cũng làm bài được. Bài hằng đẳng thức ngày hôm trước nó h�?c không hiểu còn h�?i tôi, sao hôm nay nó viết nhoang nhoáng vậy không biết!

Bài tập có ba đ�? toán nh�?, làm trong mư�?i lăm phút. Tôi ngồi vẽ bậy một hồi đã thấy nóng ruột. Liếc sang Bảy, thấy nó đã làm gần xong hết đ�? thứ hai, tôi li�?n thúc:

- Xích cùi ch�? ra mày!

Bảy liếc trộm lên bàn thầy một cái rồi lặng lẽ nhất cùi tay lên, để lộ những dãy chữ số bí hiểm nằm xếp hàng trên giấy một cách trật tự. Thế là cũng như năm trước và năm trước nữa, tôi âm thầm sao chép lại bài làm của nó. �?úng là con cá nó sống vì nước, tôi sống vì thằng Bảy!

Chép được vài ba dòng, tôi dòm sang thằng Quang, thấy nó vẫn ngồi trầm ngâm như một tượng đá, bài làm vẫn để trắng. �?ộng lòng trước kẻ cùng cảnh ngộ, tôi hích nhẹ vô vai nó, thì thầm một cách hào hiệp:

- Ngó bài của tao mà chép!

Thằng Quang làm như không nghe thấy, nó vẫn ngồi im.

Tôi hích một cái nữa:

- Nè, chép bài của tao đi!

Lần này, Quang cau mặt:

- Tao không thích cóp-pi.

Tôi cảm giác như nó vừa dội một gáo nước lạnh lên đầu tôi. Tai tôi nóng ran. Tôi "xì" một tiếng:

- Lưu ban mà còn làm bộ!

Thằng Quang dáng mạo trông dữ tợn nhưng tính lại hi�?n. Nếu gặp đứa khác, nghe tôi nói đâm hông như vậy, dám nó nổi nóng gây chuyện đánh nhau rồi. Nhưng đằng này, Quang chỉ ngồi yên, trán cau lại, còn môi thì mím chặt.

Tai thằng �?ại thính như tai mèo. Nghe tiếng xì xào, nó quay sang:

- �?ừng làm ồn chớ!

�?ang "cóp" bài của thằng Bảy, tôi dại gì làm ồn. Chỉ tại thằng Quang khỉ gió kia thôi. �?ã h�?c kém mà còn lên mặt! �?ã làm ơn lại còn mắc oán, tôi vừa tức anh ách trong bụng vừa theo dõi sít sao sự di động của cùi tay thằng Bảy.

Ai dè từ khi tôi và Quang xì xào, thằng �?ại vừa làm bài vừa liếc chừng lại chỗ hai đứa tôi. Khi thấy tôi "cóp" bài của Bảy, nó nhắc li�?n:

- Huy không được coi lén bài của bạn.

Tôi giật mình, và trong bụng giận "cậu ông tr�?i" kinh khủng. Nó "lật tẩy" tôi trước mặt nh�? Hi�?n khiến tôi mắc cỡ muốn chết. Nhất là trước nay nh�? Hi�?n cứ tưởng tôi là ông vua toán đến nỗi năn nỉ nh�? tôi giảng bài giùm. Mà tôi đâu có coi lén. Tôi coi đư�?ng đư�?ng chính chính, được sự đồng ý của Bảy đàng hoàng. Nhưng nghĩ trong bụng vậy thôi chớ tôi đâu dám nói ra.

Ngồi yên một hồi, thấy đã sắp hết gi�? và �?ại thì đang chúi mũi vô bài làm, tôi lại quay sang Bảy định tranh thủ kiếm thêm vài dòng cho xong bài số một.

Nhưng cặp mắt thằng �?ại như máy ra đa, tôi vừa liếc bài của Bảy một cái, nó đã bắt gặp:

- Nè, tôi thưa thầy trừ điểm của cả hai bạn đó nghen!

Thằng Bảy nghe thằng �?ại d�?a, hoảng hồn hạ cùi tay xuống. Còn tôi thì thở dài một cái và chán nản đậy nắp viết lại. Bài này coi như b�?, những bài tập kỳ sau mình phải tính cách khác! Năm nay tôi đụng thằng �?ại, thật xui tận mạng, y như đụng sao quả tạ.

Do những biến cố như vậy mà lần đầu tiên kể từ ba năm nay, bài tập toán của tôi bị điểm 3. Quang còn tệ hơn, nó được có hai điểm. Bảy và �?ại đ�?u được điểm mư�?i. Nh�? Hi�?n bảy điểm. Sau này tôi mới biết là hôm trước, sau khi tôi ở nhà Hi�?n v�?, nó đã đem bài hằng đẳng thức qua nh�? �?ại giảng. Nhà �?ại ở kế chợ Cầu Ván, cách nhà nh�? Hi�?n chừng một trăm thước. Nh�? vậy mà nh�? Hi�?n được điểm bảy, có lẽ là điểm cao nhất của nó từ trước tới gi�? v�? môn toán.

�?iểm ba của tôi và điểm hai của Quang không phải chỉ là nỗi buồn của hai đứa tôi mà còn là nỗi buồn của cả tổ. Bởi vì nó kéo điểm h�?c tập của tổ xuống theo.

Hôm tổng kết thi đua hàng tuần, thằng Can thay mặt ban cán sự lớp và ban thi đua chi đội lên đ�?c điểm số và thứ hạng.

Khi nghe công bố tổ năm đứng hạng sáu v�? h�?c tập, mặt thằng �?ại buồn xo. V�? các mặt khác, tổ tôi đ�?u xếp từ hạng tư trở lên, chỉ có h�?c tập là tụt xuống dưới trung bình.

Sau khi ban cán sự lớp nhận xét từng tổ xong, tới lược các tổ trưởng đứng lên phát biểu ý kiến. Mỗi tổ đ�?u phân tích điểm yếu của mình và nên phương hướng khắc phục.

Tới tổ năm, �?ại đứng dậy:

- V�? các mặt đạo đức, vệ sinh, lao động, rèn luyện thân thể, tổ năm đ�?u có những cố gắng. Riêng v�? h�?c tập, tổ năm còn yếu vì trình độ chưa đồng đ�?u. Có bạn khá môn này lại yếu môn kia. Có bạn yếu nhi�?u môn một lúc. Trong th�?i gian tới, để khắc phục tình trạng này, tổ năm sẽ giúp đỡ lẫn nhau h�?c tập ở trư�?ng cũng như ở nhà và sẽ xây dựng những đôi bạn cùng tiến mà theo l�?i thầy Dân nói thì trong vòng tuần tới trư�?ng ta sẽ phát động đồng loạt.

Nó nói nghe phát ghét. Có gì đâu mà trình độ chưa đồng đ�?u. Nếu trong tiết toán vừa rồi nó cứ l�? đi để cho tôi "cóp" bài thả dàn, có phải là trình độ tổ năm sẽ "đồng đ�?u" không! Lại còn nhà sinh vật Quang nữa, nếu nó chịu "cóp" bài như tôi thì đâu đến nổi nào. Sao tổ tôi toàn những đứa không biết đi�?u vậy không biết!

Dòm bộ tịch ủ dột của �?ại, tôi nhủ thầm một cách khoái chí: "Tại mày chứ tại ai!" Trong gi�? ra chơi, �?ại đến gần tôi, h�?i với vẻ thân mật:

- Hình như v�? nhà, Huy với Bảy có h�?c chung với nhau phải không ?

Chết rồi! Tôi than trong bụng. Hôm trước tụi tôi nói dối với thầy Dân mà "cậu ông tr�?i" tưởng thiệt. Tôi giả bộ nhăn mặt:

- Chuyện của tao mày h�?i làm chi ?

�?ại trố mắt:

- �?ây đâu phải là chuyện riêng. Việc h�?c tập của mỗi ngư�?i có liên quan đến việc h�?c tập của cả tổ kia mà!

Tôi vặn lại:

- Vậy sao hôm trước tao... liếc sơ bài của thằng Bảy một chút mày lại làm khó làm dễ ? Tại mày mà tổ mình mới tụt hạng đó, mày biết không ?

- Sao lại tại tao ? �?ó là tại mày không chịu h�?c hành đàng hoàng. Muốn cho tổ tiến bộ thì mỗi ngư�?i phải cố h�?c chứ đâu phải bày trò gian lận. Giúp đỡ nhau h�?c tập không có nghĩa là cho bạn mình cóp-pi!

Lúc đầu, �?ại định nói năng nh�? nhẹ với tôi. Sau thấy tôi cãi bướng, nó nổi khùng, nói oang oang.

Tụi bạn trong lớp nghe ồn, chạy lại bu quanh. Thấy vậy, tôi lảng đi chổ khác sau khi buông th�?ng một câu ngang phè:

- Mày lo cái xác của mày đi! Thân tao, tao lo!

Chuyện có chút xíu vậy mà ngay ngày hôm sau trên t�? bản tin của lớp, không biết tay nào "phang" ngay một bài thơ:

Lớp tôi có một anh chàng
Toán không lo h�?c, cứ hoài cóp-pi
Vậy mà tổ trưởng phê bình
Thì anh ta lại nổi khùng nói ngang
Muốn khá thì phải ráng lên
Mới mong đưa tổ vượt lên trên trung bình.

Bài thơ có tựa là "Nhắn ai", nhưng rõ ràng là nhắn tôi rồi. Ở dưới ký tên là Kiến Lửa. Tôi nghĩ hoài mà không đoán ra Kiến Lửa là ai. Chắc chắn không phải là thằng Chí rồi, mặc dù tôi với nó đến nay vẫn chưa hoà giải được vụ xích mích từ hôm xếp lại chổ ngồi. Chí bà con với rệp chứ không thể h�? hàng với kiến được. Vả lại, Chí chẳng làm thơ bao gi�?, dù là thơ con cóc như bài thơ này. Thơ lục bát gì mà lạc vần ráo tr�?i. "Chàng" mà vần với "hoài" làm sao được! Lại còn "pi" với "bình", "ngang" với "lên" nữa. �?ó là chưa kể câu chót lại dư ra một chữ. Dốt đến vậy mà còn bày đặt làm thơ châm chích ngư�?i khác. Tôi lầm bầm trong bụng một cách tức tối nhưng rốt cuộc vẫn không nghĩ ra thủ phạm là ai.

Trong khi đó thì đám bạn trong lớp xúm lại trước bài thơ vừa đ�?c vừa cư�?i hinh hích. �?ám con gái làm tôi ngứa mắt nhất. Chúng vừa coi vừa bá vai nhau cư�?i khúc kha khúc khích, t�? vẻ thích thú lắm. �?ã vậy, chúng cứ đứng lì trước t�? bản tin, đ�?c đi đ�?c lại bài thơ chớ không chịu đi cho khuất mắt. Mỗi một tiếng cư�?i của chúng như mỗi mũi kim chích vô tim tôi, đau nhói. Tôi vừa xấu hổ, vừa giận dỗi, lại vừa thầm công nhận cái con kiến lửa quỷ quái này chích độc thiệt. Nếu tôi biết nó là đứa nào, chắc nó m�?m xương với tôi.

Tất nhiên tôi có thể h�?i nh�? Kim Liên, lớp phó h�?c tập kiêm chủ bút bản tin, để dò la tin tức thủ phạm, mặc dù chưa chắc nó chịu nói. Nhưng tôi không thèm h�?i. Dù gì thì tôi cũng là cựu chủ bút của cái t�? bản tin kiêm báo trư�?ng này. Năm ngoái, chính tay tôi đã từng sửa bài của nó trước khi ch�?n đăng, không lý gì bây gi�? lại đi hạ mình trước nó để h�?i "tiểu sử" của nhà thơ Kiến Lửa dở ẹc kia.

Thật ra tôi giận con kiến thì ít mà tức con cóc thì nhi�?u. Trăm sự cũng tại thằng "cậu ông tr�?i" mà ra hết. Nói cho đúng ra, g�?i thằng �?ại là "cậu ông tr�?i" trong th�?i điểm này cũng không chính xác lắm. Bởi vì càng ngày tôi càng nhận ra �?ại chỉ lầm lì, ít nói với những chuyện gì chứ với chuyện h�?c tập và sinh hoạt trong tổ thì nó to mồm nhất hạng. Chuyện gì của tụi tôi nó cũng xét nét, cũng có ý kiến. Mới hôm qua, thằng Bảy lại bị nó chỉnh v�? việc nhét khăn quàng đ�? trong cặp, đợi vô lớp mới đem ra đeo. Nhưng đặc biệt là nó thư�?ng xuyên "đụng" tôi, y như là hai đứa không thể đội tr�?i chung trong một cái bàn vậy.

Càng nghĩ, tôi càng tức �?ại, đồng th�?i tôi cũng cảm thấy lòng tự ái bị thương tổn khi nghĩ rằng dưới mắt nó, tôi chỉ là đứa h�?c trò chuyên môn phạm lỗi và là một thành viên vô tích sự của tổ năm.

Bài thơ ác khẩu kia làm tôi buồn bã hết mấy ngày. Trong mấy ngày đó, tôi không còn hào hứng la hét, chạy nhảy trong gi�? chơi như thư�?ng lệ nữa. Tôi cũng không dám lởn vởn trước mặt b�?n con gái, càng không dám thỉnh thoảng cao hứng ch�?c ghẹo chúng như trước. Còn đối với nh�? Hi�?n thì tôi tuyệt đối không dám chạm mặt. Nếu tình c�? bắt gặp ánh mắt của nó bao gi�? tôi cũng vội vã quay đi.

Phải đợi đến tiết ngữ pháp sáng nay, nỗi buồn kia mới có dịp chắp cánh bay đi kh�?i tâm hồn tôi. Bởi vì bài kiểm tra ngữ pháp của thầy Dân chỉ có mình tôi được điểm mư�?i. Những đứa khá nhất trong lớp chỉ đạt tới điểm chín là cao nhất. Tổ tôi chỉ có mình �?ạt là đạt điểm tám. Những đứa khác chỉ đạt điểm trung bình.

Khi thầy Dân hô tên đ�?c điểm để ghi vô sổ, tôi hồi hộp ch�? đến tên mình. Cái tên Phan Thanh Huy đối với tôi vô cùng thân thuộc, vậy mà khi nghe thầy g�?i tôi vẫn bị giật mình, mặc dù tôi đã chuẩn bị tinh thần khi thầy Dân kêu đến những đứa vần H như thằng Hân, thằng Hùng.

Tôi đứng bật dậy, dõng dạc:

- Mư�?i!

Tiếng "mư�?i" từ miệng tôi thốt ra gây chấn động không khác gì quả bom nguyên tử. Những đứa bàn trên mặc dù đã biết tôi là "cây ngữ pháp" từ năm lớp sáu vẫn quay đầu lại dòm. �?ám con gái thì chắc lưỡi trầm trồ một cách lộ liễu.

Sau khi ngồi xuống, bất giác tôi quay sang nh�? Hi�?n và thấy nó đang nhìn tôi, nhoẻn miệng cư�?i. Tự nhiên tôi bỗng quên hết m�?i buồn phi�?n trước đây và nhe răng cư�?i khì một cái.

Hi�?n chìa tay:

- Huy cho Hi�?n mượn bài làm của Huy đi!

Tôi chỉ thằng Quang, lúc này đang ngồi đ�?c bài làm của tôi chăm chú không khác gì bác sĩ đang nghiên cứu vi trùng vậy.

- Vậy lát nữa Huy cho Hi�?n mượn nghen!

Tôi vui vẻ gật đầu, hệt như một ông tiên hào phóng sẵn sàng ban phép lạ của mình cho tất cả m�?i ngư�?i.

Ngay cả thằng �?ại, lúc ra v�? cũng lại gần tôi, xuýt xoa:

- Mày h�?c ngữ pháp "siêu" quá hén!

Lần đầu tiên, �?ại khen tôi. Vì bất ng�?, tôi chỉ ậm ừ trong miệng, không đáp. Nhưng trong lòng tôi, nỗi bực tức đối với nó đã giảm đi một nửa.

- Sắp tới Huy kèm ngữ pháp cho những bạn yếu trong tổ được không ?

Cũng lần đầu tiên, �?ại "nh�? vả" tôi, dù không nh�? vả cho bản thân mình nhưng cũng là nh�? vả.

Tôi gật đầu, kiêu hãnh:

- �?ược thôi! Khó gì môn ngữ pháp!

Ngoài miệng thì nói câu đó nhưng trong bụng tôi lại nghĩ câu khác: "Phải chi môn toán mình cũng h�?c 'siêu' như môn ngữ pháp thì khoái biết mấy!".

Cái câu nói thầm trong bụng đó làm tôi trằn tr�?c suốt đêm.

Thế rồi, theo như thông lệ hàng năm, sau những tuần đầu dành cho việc ổn định lớp, nhà trư�?ng phát động phong trào xây dựng đôi bạn cùng tiến, mở đầu một quá trình thi đua thật sự.

Mỗi năm, cứ đến dịp này, lớp tôi xôn xao cả lên. V�? việc ch�?n bạn h�?c chung bao gi�? cũng gây ra lắm tranh cãi.

Thư�?ng thì giáo viên chủ nhiệm chia số h�?c sinh trong lớp ra làm bốn loại trên bảng: gi�?i, khá, trung bình, yếu, căn cứ vào bản xếp loại cuối năm h�?c trước. Theo đó, cứ một h�?c sinh gi�?i đi kèm với một h�?c sinh yếu, h�?c sinh khá bắt cặp với h�?c sinh trung bình. Lý thuyết thì đơn giản như vậy nhưng việc thực hiện không phải lúc nào cũng suông sẻ. Thứ nhất, không phải h�?c sinh nào cũng đồng ý với bản xếp loại năm ngoái, mặc dù sự xếp loại này đã được ghi vào h�?c bạ đàng hoàng. Có những đứa nhất quyết không chịu nhận mình là khá mà cứ nằng nặc đòi tụt xuống hạng trung bình để kh�?i phải nhận trách nhiệm "đỡ đầu" một h�?c sinh trung bình khác. Trở ngại thứ hai là vấn đ�? tình cảm. Có những đôi bạn chơi thân với nhau từ trước, bây gi�? cứ muốn h�?c chung với nhau chớ không chịu tách ra. Nhưng kẹt một nỗi, hai đứa đ�?u là h�?c sinh gi�?i hoặc đ�?u là h�?c sinh yếu nên không thể để như vậy được. Bắt chúng chịu "chia tay" nhau quả không phải dễ.

Lại có trư�?ng hợp đứa này ch�?n h�?c với đứa kia nhưng đứa kia không chịu mà lại chịu đứa khác. Trong khi đứa khác đó thì lại thích một đứa khác nữa. Cái vòng lẩn quẩn, rối rắm đó lan ra theo dây chuy�?n và xoay vòng vòng quanh lớp khiến giáo viên chủ nhiệm phát nhức đầu.

Nhưng rồi cuối cùng đâu cũng vô đó. Nhưng từ "đâu" mà đi đến "đó" đã xảy ra không biết bao nhiêu cãi vã, giằng co, thương tâm và vui nhộn. Trong tình trạng đó, có những đôi bạn cùng tiến chẳng tiến được một chút xíu nào. Ở trong lớp thì đứa ngồi tít bàn trên, đứa ngồi tận bàn dưới, chẳng có cơ hội trao đổi với nhau. Khi ra chơi thì đứa nào cặp kè với bạn đứa đó, mặc kệ cái đứa "cùng tiến" với mình. V�? nhà thì chẳng ai với ai, một là chúng vốn chẳng chơi thân nhau, thứ nữa là nhà chúng chẳng gần nhau. Vì vậy mà suốt cả một năm h�?c, đứa khá cứ việc khá, đứa yếu cứ việc yếu, chẳng ai làm phi�?n ai.

Có lẽ thầy Dân thấy được đi�?u đó nên năm nay lớp tôi không xây dựng đôi bạn cùng tiến theo kiểu đó nữa. Theo gợi ý của thầy, chúng tôi xây dựng đôi bạn cùng tiến ngay trong tổ h�?c tập của mình, và lấy tổ h�?c tập làm đơn vị thi đua.

Như vậy, đôi bạn cùng tiến được ngồi chung bàn với nhau, có đi�?u kiện gần gũi, trao đổi hàng ngày, thúc đẩy nhau h�?c tập. Và ngoài việc giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, đôi bạn này còn có trách nhiệm góp phần vào sự đi lên của tổ chứ không tách r�?i kh�?i "số phận" của tổ như những năm trước. Do thực tế đó, trách nhiệm của tổ trưởng là phải kiểm tra kết quả h�?c tập của những đôi bạn cùng tiến trong tổ. Trước đây, lớp phó h�?c tập làm nhiệm vụ này. Và kết quả là, sau một th�?i gian theo dõi không xuể cùng một lúc trên hai mươi cặp "đôi bạn cùng tiến", lớp phó h�?c tập đành buông xuôi luôn.

�?úng ra thì không phải cách làm của thầy Dân hoàn toàn trôi chảy. Do cách sắp xếp chỗ ngồi "nh�? trước lớn sau", có những tổ hầu hết là h�?c sinh yếu, ngược lại có những tổ dồn toàn h�?c sinh khá. Lại phải đổi chổ một lần nữa. Tuy nhiên trư�?ng hợp này không nhi�?u.

Thằng Tuấn tổ trưởng tổ bốn, thình lình đứng lên nói:

- Thưa thầy, mỗi tổ năm ngư�?i, như vậy lẻ một ngư�?i ạ!

Thầy Dân gật đầu:

- �?úng rồi, lẻ một ngư�?i! Do đó các em phải chia một nhóm hai ngư�?i, một nhóm ba ngư�?i.

Tuấn vẫn thắc mắc:

- Thưa thầy, đã g�?i "đôi bạn cùng tiến" thì phải là hai ngư�?i chứ ạ!

- Vấn đ�? không phải là hai ngư�?i hay ba ngư�?i! - Thầy Dân cư�?i, giải thích - Cái chính là các em giúp đỡ nhau h�?c tập như thế nào, hiệu quả ra sao.

Tuấn ngồi xuống. Nhưng thằng Chí bép xép lại giơ tay đứng dậy:

- Như vậy, chúng em g�?i là "ba bạn cùng tiến" được không ạ?

Cái thằng thiệt là vô duyên hết chổ nói. H�?i đâm hông kiểu đó, nếu tôi là thầy Dân thì tôi phạt nó một trận ra trò. Nhưng thầy Dân không khó tính như tôi, thầy mỉm cư�?i vui vẻ:

- �?ược thôi! Quan tr�?ng là chữ "cùng tiến" chứ không phải ở chữ "đôi bạn" hay "ba bạn".

�?ến đây thì không còn ai có ý kiến gì nữa. Các tổ chụm đầu sắp xếp việc nội bộ.

Ở tổ tôi, tôi với thằng Bảy đích thị là một cặp rồi. Thầy Dân chẳng khen chúng tôi có "n�? nếp" sẵn từ trước là gì! Tôi không thể cặp với nh�? Hi�?n được (mặc dù tôi cảm thấy thinh thích khi nghĩ đến đi�?u đó), lại càng không thể cặp chung với "cậu ông tr�?i". H�?c chung với nó ba bữa chắc xảy ra đánh lộn mất. Còn nhà sinh vật lưu ban kia thì ngoài mớ kiến thức v�? kiến, dế, nhện, th�?... ra, chẳng có gì g�?i là hấp dẫn cả. Với Bảy thì tôi kèm văn cho nó, còn nó kèm toán cho tôi, đâu đó rõ ràng.

Cặp thứ hai là �?ại với Hi�?n. Hai đứa nhà vốn gần nhau. Hơn nữa, nh�? Hi�?n từng nh�? "cậu ông tr�?i" giảng bài giùm nhi�?u lần rồi.

Rốt cuộc, còn dư ra nhà sinh vật. Thoạt đầu, �?ại và Hi�?n rủ Quang nhập vô nhóm mình nhưng Quang không chịu. Nó khoái h�?c chung với Bảy và tôi hơn. Nó nể thằng �?ại nhưng không "hợp" với thằng này, bởi vì �?ại tính nghiêm, ít giỡn. Còn tôi với Bảy thì kh�?i nói, lúc nào cũng cư�?i giỡn đủ trò. Hơn nữa tôi là đứa hay vểnh tai nghe những câu chuyện kỳ lạ của nó một cách thích thú. Quang khoái một thính giả trung thành như tôi lắm, mặc dù thỉnh thoảng tôi thư�?ng lôi "thành tích" lưu ban của nó ra để châm ch�?c.

Bảy h�?i tôi:

- Sao mày?

- Sao cái gì?

- Cho thằng Quang vô nhóm mình không?

Tôi nhíu mày:

- Tao kèm văn, mày kèm toán, còn nó kèm mình môn gì?

Bảy gãi tai:

- Thì nó kèm mình môn sinh vật.

Tôi nhúng vai:

- Sinh vật mà kèm quái gì! Môn đó tao chỉ cần h�?c thuộc bài thôi!

Bảy ngó tôi:

- Vậy là mày không chịu hả?

Tôi ngần ngừ một thoáng rồi đáp:

- Thôi, cũng được! �?ể hôm nào tao nói nó dạy mình cách nuôi th�?.

Quang coi việc được tiếp nhận vô nhóm tôi như một hạnh phúc lớn. Nó cư�?i toe. Như vậy là từ nay, ba đứa tôi trở thành "ba bạn cùng tiến". Khỉ thật! Thế là vô tình tôi lại dùng cái từ do thằng Chí bép xép nghĩ ra!

- o O o -

Ngoài các tiết h�?c ở lớp, các nhóm bạn cùng tiến phải h�?c thêm ở nhà. Bảy đ�? nghị h�?c tại nhà nó, với lý do là nó phải bán hàng và trông em cho má.

Nhưng tôi không chịu. Tôi chỉ đồng ý v�? môn toán thôi. �?i�?u đó cũng dễ hiểu. Bởi vì tôi không muốn phơi bày sự kém c�?i của mình trước cặp mắt xoi mói của thằng Tin. Nhưng v�? môn văn, tôi nhất quyết bắt hai đứa kia phải đến nhà tôi.

Thằng Quang biết thân biết phận, không dám hó hé gì v�? việc này, cũng không dám bênh bên nào b�? bên nào. Vả lại, đối với nó, h�?c nhà đứa nào cũng vậy thôi. Nhà nó ở tít rạp hát Hương Bình, đạp xe tới nhà tôi hay nhà Bảy, đằng nào cũng toát mồ hôi hột.

Chỉ có tôi và Bảy là tranh chấp quyết liệt v�? địa điểm. Thấy tôi không thèm "ngó ngàng" gì đến "gian hàng" và đàn em của nó, Bảy giở "bửu bối" ra:

- Chân tao thế này!

Nhưng lần này tôi quyết không động lòng trước miếng đòn lợi hại của nó, tôi khịt mũi:

- Thư�?ng ngày mày vẫn qua nhà tao mượn truyện được mà!

Nghe nói đến "truyện", Bảy giật mình và sực nhớ ra tôi có một miếng đòn còn hiểm ác gấp mấy lần miếng đòn của nó. Những lần cãi nhau trước đây, khi thế trận còn giằng co giữa hai bên tôi thư�?ng giáng đòn quyết định: không cho Bảy mượn truyện nữa. �?òn luôn luôn trúng đích: Bảy tối tăm mặt mũi. Và bao gi�? cũng vậy, nó đầu hàng vô đi�?u kiện. Thực ra thư viện trư�?ng tôi không thiếu sách, nhưng những loại sách đó, Bảy không màng. Nó chỉ mê loại sách giật gân mà anh tôi thư�?ng mua. Anh tôi làm việc ở nhà máy giấy trên Thủ �?ức. Hai, ba tuần, có khi cả tháng, anh mới v�? nhà một lần. Lần nào v�? cũng có sách mới. Những ngày anh tôi v�? thăm nhà không phải ba má tôi hay anh em tôi mà chính Bảy là ngư�?i sung sướng nhất.

Vì lẽ đó, khi nghe tôi nó đến "truyện", Bảy thở dài xuôi xị :

- Thôi, vậy cũng được!

- o O o -

�?ược làm "thầy" thiên hạ, tôi khoái lắm. Ngay buổi h�?c chung đầu tiên, tôi bắt mỗi đứa phải sắm một cuốn tập để làm "sổ tay văn h�?c".

Quang ngơ ngác:

- Sổ tay văn h�?c là gì?

Tôi giảng giải:

- �?ó là cuốn sổ tay để ghi chép những đoạn văn hay, những bài thơ hay hoặc là những câu danh ngôn của những ngư�?i nổi tiếng. Bất cứ một h�?c sinh nào muốn gi�?i văn cũng phải có cuốn sổ đó để bồi dưỡng kiến thức và rèn luyện cách hành văn.

Tôi nói y hệt cô Thanh năm ngoái.

Trong khi Quang đang gật gà gật gù ra vẻ tâm đắc thì Bảy bĩu môi:

- Tưởng gì! Cuốn sổ đó năm ngoái tao làm rồi!

Bảy làm tôi mất hứng. Tôi li�?n hất hàm:

- �?âu? Mày đưa tao coi!

Bảy chìa cuốn sổ của mình ra.

Tôi lật coi một hồi rồi bất thình lình ôm mặt tru tréo:

- �?i tr�?i ơi! Cái này mà sổ tay văn h�?c!

Bảy đ�? mặt thò tay giật cuốn sổ nhưng tôi vẫn giữ chặt và giở ra đ�?c trước cặp mắt tò mò của thằng Quang:

- "Tên rậm râu giữ chặt tôi. Hắn lấy khăn ăn nhét vào miệng tôi, sau đó lấy dây trói chân tay tôi lại. Tên kia trong lúc đó cúi xuống chồng tôi. Hắn lấy từ trên bàn trang điểm con dao r�?c giấy của tôi và chĩa mũi nh�?n vào thẳng chổ tim chồng tôi. Sau đó..."

Tôi mới đ�?c tới đó thì Bảy nổi xung bặm môi giật phăng cuốn sổ. Nếu tôi không buông tay thì cuốn sổ đã rách toạt rồi.

- Cái này tao chép từ năm ngoái kia, đâu phải năm nay.

Bảy thanh minh, sau khi nhét cẩn thận cuốn sổ vô lưng quần. Còn thằng Quang thì ngồi cư�?i hí hí.

Thấy Bảy nổi cộc, tôi không dám ch�?c nó nữa. Ai chớ nó đã nổi cộc thì kinh lắm. Tôi lấy cuốn sổ tay văn h�?c của tôi ra cho hai đứa coi. �?ó không phải là cuốn tập thông thư�?ng mà là một cuốn sổ tay giấy ca-rô dày tới hai trăm trang, bìa có b�?c xi-mi-li màu đ�?.

Cuốn này ba tôi tặng tôi năm ngoái nhân dịp tôi lên lớp bảy. �?ến nay, tôi đã chép những đoạn văn, thơ hay vào gần nửa cuốn sổ. �?ó là một công trình thật sự mà không phải đứa nào trong lớp tôi cũng làm được. �?úng ra thì ở lớp các thầy co dạy văn vẫn thư�?ng khuyên chúng tôi làm sổ tay văn h�?c nhưng để biến l�?i khuyên đó thành hành động lâu b�?n thì lại phải đòi h�?i hứng thú. Tôi phải nói rằng chính ba tôi là ngư�?i đã dạy cho tôi sự say mê đ�?c sách và thói quen ghi chép. Trước đây có một th�?i ba tôi là nhà báo. Dù bây gi�? ông đã chuyển sang công tác khác, cái thói quen đ�?c và ghi ngày xưa vẫn còn và ông hết lòng truy�?n lại cho tôi. Ông khuyên tôi nên đ�?c kỹ những sách báo nào và chỉ cách rút ra những đi�?u cần thiết từ những trang sách. Còn những loại sách giải trí, ông không cấm tôi đ�?c nhưng nhắc nhở tôi đừng để mất th�?i gi�? nhi�?u cho những loại đó. Vì vậy mà tôi không sa vào vết chân của anh tôi và của thằng Bảy.

�?�?c và ghi dần dần trở thành một thú vui bổ ích đối với tôi. Và dĩ nhiên là kết quả của nó không có gì đáng phàn nàn, tôi h�?c văn ngày càng tiến. Chỉ có một đi�?u là, những gì tôi làm được với môn văn tôi đ�?u không làm được với những môn khác.

Bảy và Quang tranh nhau đ�?c cuốn sổ của tôi. Tụi nó hít hà khi thấy những trang giấy dày đặc những chữ, dòng nào dòng nấy ngay ngắn, rõ ràng và dưới những đoạn văn đ�?u có ghi chú cẩn thận tên tác phẩm, tác giả.

Quang vuốt ve cái bìa, khen:

- �?ẹp quá hén!

Bảy thực tế hơn:

- Mày cho tao mượn v�? nhà ít bữa nghen! Tao chép vô cuốn sổ của tao.

L�?i đ�? nghị của Bảy khiến Quang giật mình:

- Tao nữa chớ!

Trước tình huống đó, tôi đóng vai một ông anh tốt bụng:

- �?ứa nào mượn trước cũng được. Hết đứa này tới đứa kia.

Sau khi thông qua chuyện "sổ tay văn h�?c", ba đứa bắt tay vào chuẩn bị cho một tập làm văn ngày mai.

Quang vừa giở tập vừa nhăn nhó:

- Văn nghị luận là gì tao vẫn chưa hiểu. Mày giảng lại đi!

Cái thằng thiệt dở hết chổ nói! Bữa nay thầy Dân đã dạy tới dàn ý của một bài phân tích tác phẩm rồi mà nó còn h�?i văn nghị luận là gì. Tôi đang phân vân thì Bảy lên tiếng:

- Phải đó! Mày giảng lại chỗ văn nghị luận đi! Tao cũng l�? m�? chỗ đó lắm!

Thực ra thì hầu hết h�?c sinh lớp tám chúng tôi đ�?u ớn môn tập làm văn. Mới chân ướt chân ráo từ lớp bảy lên, ngay tiết h�?c đầu tiên đã đụng đầu cái "cốp" vào văn nghị luận, đứa nào cũng bật ngửa. Bởi vì từ những năm cuối cấp một cho đến năm lớp sáu, lớp bảy, chúng tôi chỉ h�?c những thể loại quen thuộc như miêu tả, tư�?ng thuật, thư tín... bây gi�? đụng phải thứ văn nghị luận hóc búa và mới toanh, ai mà không ngán.

Ngay sau tiết tập làm văn đầu năm, tôi cũng chưa hiểu thật rõ ràng văn nghị luận là gì. Tôi v�? h�?i ba tôi. Ba tôi kêu tôi và thằng Tin ngồi vào bàn. Rồi ông h�?i tôi, bằng một câu không liên quan gì đến đi�?u mà tôi muốn biết:

- Con thích màu gì nhất?

Thoạt đầu, tôi rất ngạc nhiên. Nhưng rồi sau một thoáng đắn đo, tôi trả l�?i:

- Con thích màu đ�? nhất.

Ba tôi lại quay sang Tin:

- Còn con, con cho màu nào là đẹp nhất?

Tin bao gi�? cũng làm trái ý tôi, nó nhanh nhẩu:

- Màu xanh.

- Tại sao con cho màu xanh là đẹp? - Ba tôi h�?i tiếp.

- Tại vì màu xanh là màu hy v�?ng.

Không biết thằng Tin h�?c của ai mà nó nói một câu nghe y như ngư�?i lớn. Thực ra tôi biết sở dĩ nó khen màu xanh chỉ vì tôi thích màu đ�?. Do đó, nghe nó trả l�?i dương dương tự đắc, tôi nổi xung, đốp ngay, không ch�? cho ba tôi h�?i:

- Màu xanh mà đẹp quái gì! Màu đ�? mới đẹp. Màu đ�? là màu của mặt tr�?i, của ánh sáng. Màu đ�? là màu hoa hồng. Màu đ�? là màu c�? tổ quốc, là màu của chiến thắng. Màu đ�? tạo nên cảm giác hăng say làm việc...

Tôi đang cao hứng thao thao bất tuyệt thì Tin chen ngang:

- Anh mà hăng say làm việc! Anh làm biếng thấy mồ!

Tôi sững ngư�?i lại như đang đi vấp phải một cục đá. Ba tôi nạt Tin:

- Con không được nói vậy! Nếu muốn cãi nhau thì phải cãi nhau cho đàng hoàng.

Tin rụt cổ:

- Con có định nói vậy đâu. Tự nhiên cái miệng con nó buột ra đó chớ!

Ba tôi nghiêm mặt:

- Thôi, con đừng có bào chữa! Nào, bây gi�? thì theo con anh Huy nói đúng không?

Tin rướn ngư�?i lên:

- Con vẫn thấy màu xanh đẹp. �?ó là màu bầu tr�?i, màu cây cối, màu biển cả, màu... màu áo...

Tôi trố mắt:

- �?o nào?

Tin khuỳnh tay ra:

- �?o em đang mặc nè!

Nói xong, nó cư�?i hí hí.

Tôi nhăn mũi:

- Cái áo xấu hoắc mà cũng khoe!

- Chớ anh tưởng áo anh đẹp lắm hả - Tin vênh mặt.

Hai anh em tôi đang chuẩn bị lạc đ�? thì ba tôi li�?n vội vàng đi�?u chỉnh:

- Thôi, nói năng nghiêm túc đi!

Lẽ tất nhiên là cuộc tranh cãi v�? màu sắc giữa tôi và thằng Tin còn tiếp tục lạc đ�? thêm nhi�?u lần nữa nhưng ngư�?i tr�?ng tài là ba tôi bao gi�? cũng can thiệp kịp th�?i. Cuối cùng thì Tin, vì không có một ý thích thực sự rõ ràng, đành công nhận là màu đ�? đẹp. Tuy nhiên, nó cố vớt vát:

- Nhưng màu xanh cũng đẹp, đẹp cách khác.

Hẳn nhiên nó nói vậy để "giữ uy tín" nhưng dù sao tôi cũng tìm thấy trong đó nhi�?u phần đúng.

Nhưng đi�?u quan tr�?ng không phải ở chỗ đó. Cái chính là, sau cùng ba tôi kết luận:

- Như vậy là con đã cố chứng minh một đi�?u và cố làm cho ngư�?i khác tin đi�?u đó là đúng. �?ể thuyết phục, con đã phải vận dụng lý lẽ. Và để lý lẽ thêm vững chắc, con đã dùng những dẫn chứng. Tất cả những đi�?u vừa rồi, trong cuộc sống hằng ngày, ta thư�?ng g�?i là tranh cãi hay tranh luận. Trong nhà trư�?ng, ngư�?i ta g�?i là nghị luận. Tất nhiên cuộc tranh cãi giữa con và Tin chỉ là hình thức đơn giản, phương pháp không khác nhau bao nhiêu. Bây gi�? con đã hiểu văn nghị luận là gì chưa?

Bài vỡ lòng của ba tôi thật là sáng sủa, dễ hiểu. Và đến lúc đó, tôi mới hiểu tại sao ba tôi lại bày ra trò cãi nhau giữa anh em tôi. Chính nh�? những khái niệm rõ ràng đó mà tôi tiếp thu những bài h�?c sau một cách dễ dàng.

Bây gi�?, trước những thắc mắc của Bảy và Quang, tôi quyết định áp dụng phương pháp của ba tôi.

Tôi h�?i Bảy:

- Mày thích màu nào nhất?

Bảy ngơ ngác:

- Tao h�?i v�? văn nghị luận sao mày lại nói chuyện màu mè ở đây?

Tôi gắt:

- �?ó là phương pháp của tao, mày đừng có thắc mắc! Sao, trả l�?i lẹ đi! Mày thích màu nào nhất?

Thấy "ông thầy" nổi nóng, Bảy suy nghĩ một lát rồi đáp:

- Màu vàng.

Tôi quay sang Quang:

- Còn mày?

Quang ấp úng:

- Cũng... màu vàng.

Cái thằng a dua này làm tôi cụt hứng. Tôi h�?i lại, gi�?ng nghiêm nghị:

- Mày đừng có bắt chước thằng Bảy! Mày nói thiệt đi. Mày thích màu gì?

Quang lúng túng chưa biết trả l�?i sao thì tôi tiếp luôn:

- Sao, màu gì? Màu đ�? phải không?

Quang gật đầu, sắp sửa rơi vào kịch bản của tôi nhưng không hiểu sao đến phút chót, nó lại đâm bướng:

- Tao thích màu vàng.

Tôi tức muốn ói máu:

- Thiệt không?

Quang khăng khăng:

- Thiệt mà.

- Thiệt thì thôi!

Tôi trả l�?i xụi lơ.

Sau khi nghĩ thoáng trong đầu một đ�? tài mới, tôi lại h�?i Bảy:

- Mày thích đi xe hơi hay đi xe lửa?

Mặc dù chưa biết phương pháp giảng dạy của tôi hay dở thế nào, nhưng lần này Bảy không ngạc nhiên nữa. Nó đáp ngay:

- Xe lửa.

- Còn mày?

Tôi h�?i Quang, cặp mắt chăm chú.

Một lần nữa, nó lại làm tôi thất v�?ng:

- Tao chưa đi xe lửa bao gi�? làm sao trả l�?i.

- Vậy thì mày cứ thích đi xe hơi đi! - Tôi nóng ruột, mớm.

Quang lắc đầu:

- Xe hơi mà thích quái gì! Mùi xăng hôi thấy mồ!

Tôi lại suy nghĩ, đầu quay như chong chóng. Vừa nghĩ tôi vừa rủa thầm thằng Quang: Trăm sự rắc rối cũng tại nhà sinh vật khỉ gió này! Cuối cùng tôi cũng đặt được một câu h�?i khác:

- Mày thích ăn món gì, Bảy?

Thấy tôi h�?i loạn xạ mà chưa động gì tới văn nghị luận, mặt Bảy hơi lộ vẻ sốt ruột. Tuy vậy, nó vẫn trả l�?i nghiêm chỉnh:

- Hủ tiếu.

Tôi liếc Quang, trống ngực đập thình thịch một cách hồi hộp. Nhưng tôi chưa kịp h�?i thì nó đã mau mắn:

- Còn tao, tao thích ăn bún hơn.

Tôi nghe nhẹ cả ngư�?i. �?úng là, hễ dính đến ăn uống là có chuyện ngay. V�? khoản này, chẳng đứa nào chịu đứa nào. Tôi đi bước thứ hai:

- Tại sao mày thích ăn hủ tiếu? Nêu lý do coi!

Bảy liếm mép, nói:

- Bở vì trên đ�?i không có gì ngon bằng hủ tiếu. Từng sợi hủ tiếu trắng mịn, m�?m mại nằm khêu gợi trong tô hủ tiếu... Tôi ch�?c:

- Chớ chẳng lẽ hủ tiếu nằm trong tô phở?

Bảy nguýt tôi một cái rồi tiếp tục thuyết trình v�? hủ tiếu:

- Nước xúp béo ngậy, gia vị thơm tho, thịt bò viên ng�?t lịm ăn với hành lá, hành c�?ng giá, xà lách chấm tương ớt thì không chê vô đâu được. �?ó là chưa nói đến hủ tiếu gà, hủ tiếu lòng, hủ tiếu Mỹ Tho, hủ tiếu Nam Vang...

Bảy nói tới đâu, tôi chảy nước miếng tới đó. Cái thằng ác nhơn thiệt, bảo nó nói sơ sơ nó lại tả chi tiết quá xá!

Nhưng thằng Quang thì không màng gì tới món bò viên của Bảy, nó tr�? môi:

- Hủ tiếu mà ngon lành gì, không bằng một góc bún. Tao kể mày nghe sơ sơ mấy loại bún nè: Bún m�?c, bún riêu, bún bò Huế, bún thịt nướng, bún xáo măng, bún thang...

Sau đó, nó đi vào mô tả kỹ lưỡng từng loại, còn chi tiết gấp mấy lần thằng Bảy, để chứng minh vị trí hàng đầu của bún.

Bảy đâu chịu để "bún" tấn công mình, nó nhún vai khinh thư�?ng:

- Bún đâu có ăn với lòng bò được. Còn hủ tiếu lòng bò ngon hết sẩy!

Quang nhếch mép:

- Nhưng hủ tiếu không có thịt nướng. Thịt nướng thơm thấy mồ!

- Bún không thể ăn chung với mì. Còn tao có hủ tiếu mì.

Hai đứa cứ vậy ngoác mồm cãi nhau chí chóe. Tôi làm tr�?ng tài, vừa theo dõi cuộc tranh luận vừa nuốt nước miếng, trong lòng tự trách mình đáng lẽ không nên đụng đến cái đ�? tài quá sức hấp dẫn này. �?ồng th�?i, tôi cũng lấy làm lạ khi hai đứa bài xích bún và hủ tiếu của nhau hung hăng như vậy. Gặp tôi, tôi khoái cả hai thứ, chẳng chê thứ nào.

Thỉnh thoảng hai đứa bạn của tôi cũng lạc đ�? hệt như tôi với thằng Tin hôm trước.

Quang đ�? mặt tía tai:

- Mày chê bún sao bữa trước mày lại ăn?

- Ăn ở đâu? �?ừng có xạo!

- Ăn trong căn-tin chớ đâu! Tao thấy rõ ràng!

- Còn mày, mày làm như mày không ăn hủ tiếu vậy! Hừ!

Chỉ đợi có vậy, tôi đập bàn như một quan tòa:

- �?�? nghị tranh luận nghiêm túc!

Thế là hai đấu thủ vội vàng trấn tĩnh lại, nghỉ lấy hơi. "Lấy hơi" xong, cải hai lập tức "nhảy xổ" vào nhau, không cần đợi tr�?ng tài ra hiệu. Bảy nhảy xổ vào "bún", khinh bỉ. Quang nhảy xổ vào "hủ tiếu" dè bỉu.

�?ến khi cả hai cãi nhau mệt muốn đứt hơi, không đủ sức xỉ vả món ăn thù địch nữa, đang ngồi thở dốc trên ghế, tôi mới bắt đầu giảng bài, gi�?ng trịnh tr�?ng:

- Như vậy là các bạn đã cố chứng minh một đi�?u và cố làm cho ngư�?i khác tin đi�?u đó là đúng. �?ể thuyết phục, các bạn đã phải vận dụng lý lẽ...

Tôi nói hệt những đi�?u ba tôi đã nói với tôi.

Nghe tôi "giảng" xong, Bảy và Quang phục "phương pháp của tôi" sát đất. Bởi vì, mặc dù sau khi tranh cãi chúng vẫn chưa xác định được giữa bún và hủ tiếu thứ nào ngon hơn thứ nào, nhưng chúng đã có một khái niệm rõ ràng v�? thứ văn nghị luận hiểm hóc.

Buổi h�?c chung đầu tiên kết thúc một cách tốt đẹp. Hai đứa bạn tôi ra v�? phấn khởi. Bảy không quên cầm theo cuốn sổ tay văn h�?c của tôi.

Còn tôi, sau khi tiễn hai "h�?c trò" ra v�? li�?n liếm mép một cái và chạy ngay xuống nhà dưới tìm má tôi, nằn nì:

- Má ơi, ngày mai nhà mình làm bún hoặc hủ tiếu ăn nghen má?

Má tôi gật đầu làm tôi sung sướng vô kể. Nhưng đi�?u mà tôi sung sướng nhất ngày hôm đó là sự vắng mặt của thằng Tin.

Nếu nó ở nhà, thế nào nó cũng "kê" tôi:

- Phần nói v�? văn nghị luận, anh h�?c l�?m của ba! Lêu lêu!

Vừa qua, ban giám hiệu và chi đoàn nhà trư�?ng liên hệ với nông trư�?ng Lê Minh Xuân mua được mấy trăm cây bạch đàn con, chuẩn bị phát động phong trào trồng cây trong nhà trư�?ng.

Sáng nay, thứ hai đầu tuần, sau khi sinh hoạt lớp mư�?i lăm phút, thầy Dân kêu tổ một và tổ hai lên văn phòng nhận cây v�? trồng. Các tổ còn lại thì lên nhà kho mượn cuốc v�? đào lỗ lên miếng đất trống phía sau lớp, chuẩn bị hạ cây xuống.

Chúng tôi vừa hò reo vừa túa ra ngoài, ba chân bốn cẳng chạy đi tìm dì Ba. Dì Ba là ngư�?i trông kho dụng cụ lao động của trư�?ng, trong đó chất đầy những cuốc, xẻng, xà beng, thùng đổ rác, xô xách nước... Dì tính tình cởi mở, dễ gần, sẵn sàng cho chúng tôi mượn bất cứ dụng cụ cần thiết nào vào bất kỳ lúc nào. Nhưng ngược lại, dì rất nghiêm khắc trong chuyện bảo quản. Lớp nào trực quét sân trư�?ng mà trả thiếu một cây chổi thôi là đã chết với dì. Dì báo ban giám hiệu, báo giáo viên chủ nhiệm truy ra cho bằng được. �?ứa nào làm mất thì phải đ�?n. Không tìm ra kẻ làm mất thì lớp phải trích quỹ ra mua chổi mới. Mượn xẻng, khi trả, xẻng phải sạch. �?ứa nào làm biếng, không chịu rửa xẻng trước khi mang tới kho, không bao gi�? dì nhận. Tôi từng là nạn nhân của dì, mỗi lần nghĩ lại còn thấy mắc cỡ. Nhưng trong chúng tôi không đứa nào giận dì lâu. Bởi vì, đứa nào cũng thấy nh�? vậy mà kho dụng cụ trư�?ng tôi luôn luôn đầy đủ, cần gì có nấy.

Thầy Dân kêu chúng tôi đào mư�?i hàng, mỗi hàng năm lỗ. Tôi đào cái lỗ của tôi ở chính giữa lô đất, hy v�?ng rằng nếu có gió bão hoặc có gà vịt hay h�?c sinh buổi chi�?u chạy ngang thì những hàng cây phía ngoài bị gãy, còn cái cây của tôi sẽ chẳng h�? gì.

Khi tổ một và tổ hai đem cây con v�?, thầy Dân hướng dẫn chúng tôi cách r�?c bao ni-lông b�?c ngoài sao cho kh�?i rớt lớp đất bám chung quanh rễ. Tôi giành lấy một trong những cây tốt nhất đem đặt vào lỗ của mình. Thằng Chí bép xép ở tổ hai chạy theo, cự:

- Cây này tao xí phần rồi! Chính tay tao đem từ văn phòng v�?!

Tôi gạt phắt:

- Kệ mày! �?ứa nào nhanh tay đứa đó lấy!

Thấy tôi làm dữ, Chí đành phải chạy đi ch�?n cây khác.

Nhưng tôi bị hố to.

Sau khi trồng cây xong, thầy Dân giao cho mỗi tổ chăm sóc một hàng. Bắt đầu từ hàng ngoài cùng là tổ một, kế đến là tổ hai, cứ vậy mư�?i hàng giao cho mư�?i tổ. Tréo ngoe làm sao, cái cây "chiến" của tôi lại nằm trong hàng của tổ sáu. Tôi càng đau lòng hơn nữa khi hình lại hàng cây của tổ năm tôi chẳng có cây nào ra hồn cả. Cây thì nh�? xíu, thấp lè tè, cây thì lơ thơ có hai, ba chiếc lá.

Thằng �?ại giao cho tôi cây ngoài rìa. Tôi không chịu. Tôi đòi cây ở giữa, tức là cây của thằng Quang. Quang là nhà sinh vật nhưng nó chỉ mê động vật còn thực vật thì nó không tha thiết lắm, giao cây nào nhận cây nấy, không kỳ kèo lôi thôi như thằng Chí.

Khi các tổ đã chia cây xong, chúng tôi chạy đi tìm cây khô v�? làm hàng rào. Chúng tôi bẻ cây khô thành từng đoạn ngắn cắm quanh gốc cây.

�?ại rào cây của nó xong còn chạy qua rào phụ nh�? Hi�?n. Nó cắm cây khô san sát, ken dày như tấm phên, coi rất chắc. Hàng rào của Quang còn "chì" hơn. Nó buộc dây chằng chịt từ dưới lên trên chung quanh các khúc cây khô, trông kiên cố như một pháo đài. Hàng rào của Bảy cũng thuộc loại "chiến". Chân cẳng nó vậy mà nó cũng cà nhắc đi lượm từng viên gạch v�? chắn quanh gốc cây. Chỉ có hàng rào của tôi là sơ sài. Tôi nhặt những đoạn cây cong queo do tổ sáu vứt ra, cắm qua loa quanh gốc bạch đàn rồi tót ra trước cửa lớp chơi trò tâng bóng với tụi thằng Tú. Thật ra thì cái tính biếng nhác của tôi độ rày đã giảm bớt nhi�?u kể từ ngày quê mặt với thằng Tin sau vụ rửa chén không thành công và nhất là sau chuyện đùn cho Bảy trực sinh. Nhưng hôm nay, khi thấy cây bạch đàn "ruột" mà mình o bế ngay từ đầu tới phút chót lại l�?t qua tổ sáu, tôi đâm nản và chẳng mặn mà gì với chuyện rào cây nữa.

Tôi đang chơi bóng say sưa thì �?ại chạy tới:

- Mày rào gì kỳ vậy?

- Gì đâu mà kỳ!

- Mày rào vậy gà nó vặt trụi hết lá cho coi!

Chẳng lẽ mình chịu lép vế trước mặt tụi thằng Tú! Tôi làm mặt lạnh:

- Kệ tao! Cây tao, tao lo!

Nhưng tôi chưa kịp lo thì sáng hôm sau, lúc tôi đang ngồi ôn bài đầu gi�? thì Bảy từ ngoài vư�?n cây chạy vô báo một tin sét đánh:

- Huy ơi, cây của mày gà ăn trụi hết rồi!

Tôi bàng hoàng phóng ra vư�?n.

Giữa những cây "còn nguyên" thì cây của tôi "điêu tàn" một cách thảm hại. Hôm qua, so với trong tổ thì cây của tôi không nhất cũng nhì nhưng hôm nay thì nó trụi lủi, không còn lấy một chiếc lá con. Những nhánh cây m�?ng manh, khẳng khiu hệt bộ xương khô, ngó phát chán.

Thằng �?ại nói y như thánh! Tôi nhớ lại chuyện hôm qua và tự nguy�?n rủa mình không tiếc l�?i. �?ồng th�?i một sự lo lắng xâm chiếm lòng tôi. Hôm qua thầy Dân nói đến cuối năm h�?c, ngoài việc tổng kết điểm trực sinh, thầy còn căn cứ vô kết quả chăm sóc cây của từng h�?c sinh để xếp loại lao động. Mới trồng có một ngày mà cây của mình đã tả tơi như vậy, chưa biết có sống nổi không, nói gì đến cuối năm! Tôi rơi vào trạng thái buồn rầu trong suốt buổi h�?c, không màng gì đến l�?i thầy giảng, đầu óc loay hoay nghĩ cách "cứu" mình.

Khi tiếng trống tan h�?c vang lên, tôi vẫn xếp hàng đàng hoàng nhưng sau đó, tôi không đi thẳng ra cổng mà nấp đằng sau căn-tin. Dòm qua kẽ hở, tôi thấy Bảy đang dáo dác tìm tôi, mặt mày nó đầy vẻ ngạc nhiên. Tìm một hồi không thấy tôi, nó khập khiễng ra v�?, vừa đi vừa ngó lại đằng sau.

�?ợi cho sân trư�?ng vắng ngắt, tôi r�?i kh�?i chổ nấp, lộn lại chổ vư�?n cây.

Tôi đứng quan sát một hồi, thoạt đầu hơi lưỡng lự nhưng rồi tôi tặc lưỡi ngồi xổm xuống đất lấy tay moi gốc cây của mình lên. Xong tôi lại đào một cây khác trong hàng của tổ chín, rồi đổi chỗ hai cây lẫn nhau. Tôi không đánh tráo cây "ruột" của tôi bên tổ sáu vì hai hàng nằm kế nhau, dễ bị lộ. Còn ở tổ mư�?i, sự gian lận cũng dễ bị phát hiện vì hàng cây tổ mư�?i nằm ngoài rìa. Tôi ch�?n tổ chín, nhưng cũng đủ ranh mãnh để không đánh tráo cây tốt nhất. Tôi đào cây tốt vừa vừa, hy v�?ng chủ nhân của nó không để ý, và nếu để ý, cũng không làm to chuyện.

Xong xuôi đâu đó, tôi phủi tay, sung sướng ra v�?.

Sáng hôm sau, tôi cố ý đi trễ. �?ợi cho tiếng trống báo hết gi�? ôn bài, tôi mới lò dò vô lớp. Chẳng có sự xôn xao nào cả, mấy đứa bên tổ chín vẫn cư�?i giỡn rần rần như m�?i khi. Tôi ôm tập v�? chổ ngồi, bụng mừng thầm.

Thấy tôi, Bảy h�?i li�?n:

- Hôm qua lúc ra v�? mày đi đâu mà tao tìm muốn chết không thấy ?

Tôi đáp, vẻ lơ đãng:

- Tao ở lại tìm cây viết.

Tưởng là xong chuyện, ai dè trong gi�? chơi, thằng Tấn la toáng lên:

- �?ứa nào đổi cây của tao ? �?ứa nào chơi xấu vậy ?

Phát hiện động tr�?i đó lập tức gây ồn ào kinh khủng. Cả lớp chen nhau uà ra vư�?n. Thằng Bảy đi đầu. Nó chân cẳng vậy mà lẹ dễ sợ, thót ba cái là đã ra tới ngoài hè. Mấy cái chuyện ly kỳ này hợp với máu "điệp viên" của nó lắm.

Tôi tính ở lì trong lớp, nhưng nghĩ tới nghĩ lui thấy làm vậy khác chi "lạy ông con ở bụi này" nên lò dò ra theo, có đi�?u tôi đi tụt lại sau lưng tụi bạn, trống ngực đập loạn xà ngầu.

Bảy liếc qua một vòng đã biết ngay ai là thủ phạm và đồng th�?i cũng hiểu tại sao hôm qua tôi mất tích một cách bí mật lúc ra v�?. Nó ngước nhìn tôi, bằng ánh mắt không biết là thông cảm hay trách móc.

�?ại, Quang, Hi�?n cũng nhanh chóng hiểu ra vấn đ�?, nhưng tổ tôi chưa ai nói gì thì thằng Hải tổ bốn hét ầm lên:

- Cái cây thằng Huy hôm qua trụi lủi sao bữa nay lá quá tr�?i vậy nè!

Số là cây của tôi nằm kế cây của Hải nên chuyện "kỳ diệu" của tôi không thể nào che mắt được nó.

M�?i chuyện thế là lở vỡ.

Trong khi Tấn nhào tới cây của nó thì tôi rút êm vô lớp, giả v�? ngồi đ�?c sách. Ngoài kia, thằng �?ại thay mặt tôi xin lỗi thằng Tấn, và sau đó cây chỗ nào trả v�? chỗ đó. Tôi tiếp tục làm chủ cây bạch đàn trụi lá.

Nhưng đi�?u đó bây gi�? không làm tôi phi�?n muộn lắm. Cái đáng sợ là sau khi vụ đánh tráo bị khui ra, tụi bạn trong lớp nhìn tôi với ánh mắt chế giễu khiến tôi xấu hổ muốn chết.

Bữa đó, bầu không khí trong tổ tôi lặng lẽ như đưa ma. Bảy và Quang ngồi cạnh tôi im lìm suốt buổi h�?c. Nh�? Hi�?n thì cặm cụi chép bài, không h�? ngó tôi lấy một cái. Chỉ có �?ại bực bội lên tiếng:

- Mày làm xấu mặt cả tổ!

Lần đầu tiên, tôi không cãi lại thằng �?ại. Tôi cố tập trung nghe giảng mà sao vẫn thấy hai tai nóng ran.

Hậu quả việc làm của tôi không dừng lại ở đó.

Vì bị đào lên lấp xuống nhi�?u lần, qua ba bữa sau là hai cây bạch đàn của tôi và thằng Tấn đ�?u chết khô. Cả tổ chín kịch liệt kết tội tôi. Còn thằng Hùng, lớp phó lao động, thì nhanh chóng thông báo cho thầy Dân.

Thầy Dân bắt tôi đóng hai đồng bốn mươi xu để mua lại hai cây bạch đàn, đồng th�?i kêu tôi viết tự kiểm để đ�?c trước lớp.

Nghe vậy, tôi buồn kinh khủng. Buồn nhất là thầy Dân đối xử với tôi "cạn tàu ráo máng", không đếm xỉa gì đến việc tôi là h�?c trò xuất sắc môn văn của thầy.

�?óng ti�?n mua lại cây con thì tôi không ngán. Tôi chỉ ngán cái màn đ�?c tự kiểm trước lớp. Nhưng ngán thì ngán, tôi cũng chẳng có cách nào tránh được.

�?ứng ra nhận khuyết điểm và hứa sửa chữa trước hàng mấy chục con mắt thật chẳng phải chuyện dễ dàng. Tôi cứ lóng nga lóng ngóng, hai tay bám cứng mép bàn của tổ một, không chịu đứng xích ra giữa lối đi như l�?i thầy Dân bảo. Mặt đ�? như tôi luộc, đầu cúi gằm xuống đất, tôi ấp a ấp úng đ�?c từng chữ trong t�? tự kiểm.

Ngắc ngứ mãi một hồi, tôi cũng làm xong "nhiệm vụ" và chạy vụt v�? chỗ ngồi, nỗi hổ thẹn không để đâu cho hết. Tôi gục mặt trên bàn tự hứa với mình là từ nay đến già cũng không để xảy ra lỗi lầm tương tự nữa.

Có một bàn tay đặt trên vai tôi. Và tiếng nói của Bảy vang lên ấm áp:

- Thôi, đừng buồn nữa, Huy ơi!

- o O o -

Trong buổi h�?p chi đội sau đó, tôi lại bị đóng góp một trận nữa, mặc dù tôi chưa phải là đội viên. Ngư�?i lên án tôi mạnh mẽ nhất không phải mấy đứa bên tổ chín mà là thằng Hùng chi đội trưởng kiêm lớp phó lao động.

Không phải nó chỉ phê bình tôi chuyện đánh tráo cây của Tấn mà còn lôi ra chuyện tôi giành cây tốt với Chí, chuyện tôi làm hàng rào cẩu thả.

Năm ngoái cũng chính nó là đứa hung hăng nhất trong ban chỉ huy chi đội không đồng ý kết nạp tôi vô đội, với lý do là tôi thư�?ng xuyên b�? trực lớp, còn những buổi làm vệ sinh sân trư�?ng thì tôi chỉ cầm chổi huơ hai, ba cái cho có lệ và không bao gi�? có mặt đến phút chót.

Chính vì nó mà bây gi�? thằng Tin lại vô đội trước tôi. Ba tôi bận rộn suốt ngày ít để ý đến chuyện đó, nhưng mỗi lần thấy thằng Tin mang khăn quàng đ�? lượn qua lượn lại trước mắt, thì ông lại rầy tôi:

- Ở trư�?ng, mày sinh hoạt ra sao mà đến gi�? cũng chưa được kết nạp vô đội, thằng to đầu kia ?

Dĩ nhiên là tôi chẳng sung sướng gì v�? sự qua mặt của thằng Tin. Ngay từ đầu năm nay tôi định bụng sẽ phấn đấu vô đội. Nhưng tôi chưa kịp phấn đấu thì đã xảy ra chuyện xui xẻo này. Nghe Hùng "phan" tới tấp, tôi giận muốn ứa gan nhưng đành cứng h�?ng. Bởi vì nó nói đâu có đó, chuyện rành rành giữa ban ngày ban mặt, ai chẳng biết.

Nhưng tôi giận Hùng chưa bằng giận Kiến Lửa. Nhân chuyện này, nó lại bò lên bản tin đốt tôi một phát. Vẫn một thứ thơ dỡ ẹc:

- Cây mình chẳng lo rào
�?ể cho gà ăn trụi
Lại đào cây ngư�?