Mortgage Calculator|Credit Cards UK|Loan|Vegas Hotel|Car Insurance
Một bài văn lạc đàn đáng giá [Archive] - DongNhim

Một bài văn lạc đàn đáng giá

vituu_hang
05-15-2005, 03:23 AM
Tại kỳ thi há»?c sinh giá»?i các lá»›p không chuyên cá»§a Hà Ná»™i, tổ chức giữa tháng 3, có má»™t bài văn "lạ" cá»§a má»™t há»?c sinh lá»›p 11. Em đã thẳng thắn bày tá»? chính kiến rằng mình không thích tác phẩm đó. Ä?ồng thá»?i nêu lên nhiá»?u nhận xét rất thẳng thắn vá»? cách dạy và há»?c văn trong nhà trưá»?ng hiện nay.

"... Ä?á»? bài thi HS giá»?i năm nay là giá»›i thiệu vẻ đẹp cá»§a tác phẩm "Văn tế nghÄ©a sÄ© Cần Giuá»™c", nhưng thá»±c sá»± em không há»? thích tác phẩm này, như vậy em có thể viết hay được không? Em có thể chắc chắn rằng trong số 10 há»?c sinh như em, có tá»›i 9 ngưá»?i cÅ©ng không thích tác phẩm này. Ä?Æ¡n giản bởi vì bá»?n em không sống trong thá»?i chiến tranh, bá»?n em không thể rung động trước má»™t bài tế, khi mà thá»±c sá»± là bá»?n em Ä‘ang sống trong thá»?i bình. Bá»?n em không quay lưng vá»›i lịch sá»­, nhưng có nhiá»?u cách để bá»?n em hiểu vá»? lịch sá»­ dân tá»™c hÆ¡n là phải há»?c những bài tế khô khan, khó hiểu như thế này...

Em không thích tác phẩm này vì nó quá cứng nhắc, khó hiểu. Em đ�c xong mà không h� có một chút xúc động hay xót thương, như vậy là lỗi tại em hay tại nhà văn không truy�n tải được đến ngư�i đ�c?... Chúng em và các cô - tức là những ngư�i ra đ� - là hai thế hệ rất khác nhau; các cô không hiểu chúng em thì trái lại, chúng em cũng không hiểu những tác phẩm viết v� cái th�i các cô cũng chỉ bé như b�n em bây gi�...

"Qua bài làm của h�c sinh, có thể nhận thấy tuy còn thiếu hụt khá nhi�u v� kiến thức cơ bản, tuy sự hiểu biết còn nhi�u phiến diện, nhưng đây là một h�c sinh có chính kiến, đáng quý là đã dám thể hiện chính kiến của mình một cách chân thành, trung thực bằng một bài văn nghị luận, ít nhi�u có lý lẽ với cách diễn đạt lưu loát, uyển chuyển. Theo tôi, ở một phương diện nào đó, các thày cô giáo nên trân tr�ng, khích lệ những h�c sinh này".
"Lá»?i phê" cá»§a thày Hà Bình Trị - chuyên viên phụ trách môn văn, Vụ Giáo dục trung há»?c - Bá»™ GD&Ä?T.

Em nghĩ, đứng trước một tác phẩm văn h�c, bao gi� cũng có những ý kiến trái ngược khen - chê, hay - dở, nhưng dư�ng như HS b�n em chỉ có quy�n thích , chỉ có quy�n khen hay, mà không có quy�n nói lên chính kiến của mình, và việc phê bình văn h�c, hình như chỉ là việc của các nhà phê bình. Phải chăng vì tư tưởng bảo thủ này mà suốt 63 năm qua, văn thơ của chúng ta chưa được "mới"? Nhìn ra, chỉ ra cái hay của một tác phẩm văn h�c đã khó, nhưng chỉ ra cái hạn chế, thiếu sót của tác phẩm ấy còn khó hơn nữa, vậy mà chưa bao gi� b�n em được t� rõ chính kiến của mình trong một bài thi cả, tất cả chỉ vì áp lực điểm số.

Em biết bài viết này của em là hoàn toàn lạc đ�, em không chỉ ra được cái đẹp, cái hay của tác phẩm bởi em không thấy nó hay, không thấy nó đẹp. Em cũng biết bài văn này cũng không được điểm nào, nhưng em chỉ muốn nêu lên chính kiến của mình trước tác phẩm, cũng như những bức xúc của một h�c sinh, khi phải h�c một chương trình không phù hợp. Em không muốn phải viết những l�i khen sáo rỗng v� một tác phẩm mình không thích. Và em hy v�ng các thày cô sẽ linh hoạt hơn trong việc ra đ� để b�n em tự do bày t� chính kiến, tự do yêu ghét một tác phẩm nào đó".

Bài văn đã được nhi�u h�c sinh và thày cô giáo chuy�n tay nhau đ�c, bình luận. Rất nhi�u h�c sinh tán đồng với ý kiến này. Còn các thày cô giáo thì dè dặt hơn. Có ngư�i bảo rằng phải cho 20 điểm mới xứng đáng, có ngư�i khẳng định bài văn chỉ đáng điểm 0. Còn thực tế, ngư�i chấm đã cho bài văn này 3/15 điểm với lý do: Viết lạc đ�.

Má»™t phụ huynh cho biết tuần trước, con trai ông - Ä‘ang há»?c lá»›p 5 tiểu há»?c - có bài tập làm văn vá»? nhà "Tả bà em". Cháu viết má»™t bài dài hai trang giấy, nào là "bà em rất vui tính, rất khoẻ mạnh, rất yêu lao động... Ngưá»?i bà cao, dáng bà bước Ä‘i khoẻ mạnh, nước da bà hồng hào... ". Ä?á»?c bài văn, vị phụ huynh ngạc nhiên và bảo con: "Ä?úng là bà con ngày xưa khá»?e mạnh, vui tính, hồng hào thật... Nhưng bây giá»? đâu có như thế nữa. Bà bị ốm, nằm viện đã mấy tháng nay, ngưá»?i gầy lắm, chẳng làm việc gì được... Tuần nào con cÅ©ng vào thăm bà mấy lần, con thương bà, sao con không thá»­ tả bà như hàng ngày con vẫn gặp. Bà Ä‘au như thế nào, bàn tay bà gầy ra sao...". Nhưng cháu trả lá»?i không thể làm như thế được, vì đã có... mẫu rồi.

Rồi cháu giở cho xem quyển sách "Những bài văn mẫu", bài nào bài nấy giống hệt nhau, cứ tả ngư�i là phải tả từ xa tới gần, từ trên xuống dưới, rồi tính tình, công việc, cuối cùng là cảm nghĩ. Cháu bảo cả lớp ai cũng chép từ quyển sách này. Chỉ có chép thì mới được điểm cao. Vị phụ huynh thử cố thuyết phục cháu đừng làm vậy, nhưng cháu không dám nghe theo vì sợ bị điểm xấu...

Có câu chuyện v� một đ� văn tả "Ngôi trư�ng của em". H�c sinh nào cũng tả "trư�ng em ngói đ�, vôi hồng..." (mặc dù th�i đó, đất nước ta có chiến tranh, còn nghèo, các ngôi trư�ng đa số là nhà tranh, vách đất chứ không khang trang "ngói đ�, vôi hồng..."). Và với lối tả đúng mẫu như vậy, h�c sinh đ�u nhận điểm 9, 10. Duy nhất có một h�c sinh "không biết sợ" lại tả đúng thực tế rằng "trư�ng em rất nghèo, cửa kính vỡ hết, nhưng em vẫn rất yêu quý trư�ng em...". Nhi�u năm sau, khi gặp lại trò cũ, ngư�i thày năm xưa mới ngậm ngùi ân hận lẽ ra không nên cho em h�c trò đó điểm kém vì một bài văn đầy tình cảm chân thật xúc động.

vituu_hang
05-15-2005, 03:25 AM
Tác giả bài văn lạc đ�: 'Chúng tôi đang phải h�c thụ động'


Nguyá»…n Phi Thanh.
Nguyá»…n Phi Thanh, há»?c sinh lá»›p 11 Trưá»?ng THPT Việt Ä?ức (Hà Ná»™i) vá»›i bài thi há»?c sinh giá»?i văn lạc Ä‘á»?, Ä‘ang trở thành tâm Ä‘iểm chú ý cá»§a dư luận. Thanh đã có cuá»™c trò chuyện vá»›i báo chí quanh tác phẩm này.

- Tại sao Thanh lại viết bài văn đó?

- Ngay khi Ä‘á»?c Ä‘á»? vá»›i yêu cầu “viết má»™t bài nghị luận văn há»?c giá»›i thiệu vẻ đẹp cá»§a tác phẩm Văn tế nghÄ©a sÄ© Cần Giuá»™c, tôi định không làm. Lý do vì sao thì tôi đã trình bày trong bài viết đó (cưá»?i). Nhưng rồi tôi quyết định viết ra suy nghÄ© cá»§a mình vá»? chuyện há»?c hành. Những suy nghÄ© đó không phải là nhất thá»?i. Ä?ó là những Ä‘iá»?u tôi từng suy nghÄ©, trăn trở trong quá trình há»?c tập. Chính vì vậy, có thể nói tôi đã viết những Ä‘iá»?u đó vá»›i tất cả tâm huyết. Viết xong thấy nhẹ nhõm cả ngưá»?i vì cuối cùng tôi cÅ©ng đã có má»™t dịp “trút bầu tâm sá»±â€?, nói lên những suy nghÄ© thật cá»§a mình...

- Khi làm bài như thế, Thanh có nghĩ đến hậu quả?

- Lúc đó tôi biết sẽ có hậu quả chắc chắn là không thể đạt Ä‘iểm cao và Ä‘oạt giải há»?c sinh giá»?i. Tôi cÅ©ng nghÄ© đến những chuyện khó xá»­ khác... Nhưng quả thật, tôi chỉ muốn nói lên suy nghÄ© thật cá»§a mình vá»›i mục đích tích cá»±c, có tính xây dá»±ng chứ không phải là phản ứng tiêu cá»±c. Ä?iá»?u tôi nghÄ©, tôi viết thể hiện mong muốn sẽ có những cải cách chương trình, thay đổi cách dạy và há»?c, mong muốn thày cô, nhà trưá»?ng có thể linh hoạt hÆ¡n trong cách ra Ä‘á»?, đánh giá...

Còn bất ng�, có lẽ là không vì tôi cũng biết mình đã làm một việc... không như bình thư�ng. Khi v� nhà, tôi có nói lại với ba mẹ. Tôi cảm thấy rất biết ơn khi ba mẹ đã hiểu những đi�u tôi suy nghĩ, không trách móc tôi.

- Là ngư�i tiếp nhận chương trình giáo dục phổ thông hiện nay, Thanh có nhận xét gì v� chương trình và cách h�c của mình, không chỉ ở môn văn?

- Chỉ còn một năm nữa là kết thúc chương trình phổ thông, tôi nhận thấy chương trình h�c hiện nay quá nặng, nhất là THPT. Chỉ ví dụ môn Văn, nhi�u bài rất dài hoặc rất khó chỉ được h�c trong 1-2 tiết, thày cô cũng khó khăn mới có thể đảm bảo chương trình, không thể đủ th�i gian cho chúng tôi tham gia phân tích, bình luận, thậm chí tranh luận, nói lên cách nghĩ, cách cảm nhận của riêng mình. Cũng vì chương trình quá nặng, th�i gian trên lớp chỉ đủ để h�c theo kiểu “cưỡi ngựa xem hoa� trong khi chúng tôi lại phải chịu sức ép thi cử nên mới phải đi h�c thêm.

Vấn đ� thứ hai tôi muốn nói là cách dạy và h�c trong nhà trư�ng. Có thể do áp lực chương trình, thi cử... nên hầu hết các môn chúng tôi vẫn h�c theo kiểu thày cô đ�c, trò chép cho kịp th�i gian. Tôi tự nhận thấy hiện nay chúng tôi h�c theo kiểu thụ động, tiếp nhận kiến thức một chi�u, hầu như là h�c thuộc. Thày cô phân tích theo cảm nhận, suy nghĩ của mình, sau này kiểm tra, thi cử chúng tôi cũng theo mẫu đó nếu muốn được điểm cao, không có chỗ cho chúng tôi tự nghĩ, trình bày những ý tưởng, cảm nhận riêng...

Thêm nữa, tôi mong muốn cách ra đ� thi, kiểm tra linh hoạt hơn, làm sao để kiểm tra kiến thức cùng sự sáng tạo, tạo đi�u kiện cho chúng tôi có thể thể hiện năng lực cá nhân chứ không phải rập khuôn theo “mẫu�...



TS Lê Ngá»?c Trà (Viện trưởng Viện nghiên cứu giáo dục, Ä?H Sư phạm TP HCM): "Ä?ó là cách giảng dạy giáo Ä‘iá»?u"

Tôi thấy Thanh có thể do non ná»›t nên đã lấy việc thích và không thích làm thước Ä‘o chung cho giá trị cá»§a tác phẩm văn há»?c. Ä?ây cÅ©ng là do lá»—i cá»§a nhà trưá»?ng. Việc thích hay không thích là quyá»?n cá»§a má»—i ngưá»?i, vá»›i giá trị tác phẩm văn há»?c cÅ©ng thế, có thể ở độ tuổi này em không thích nhưng ở độ tuổi khác có thể lại thích.

Ä?iá»?u tôi quan tâm là em Thanh đã dÅ©ng cảm nói lên sá»± thật giảng dạy trong nhà trưá»?ng hiện nay: giáo viên không tạo Ä‘iá»?u kiện cho há»?c sinh bày tá»? ý kiến, chỉ nói cái hay mà không nói cái dở cá»§a tác phẩm. Cách dạy văn khen má»™t chiá»?u đã không phát huy được sá»± sáng tạo và suy nghÄ© độc lập cá»§a há»?c sinh.

Ä?ây là căn bệnh phổ biến trong trưá»?ng phổ thông hiện nay. Ngay cả Ä‘á»? thi “Em hãy giá»›i thiệu vẻ đẹp cá»§a tác phẩm Văn tế nghÄ©a sÄ© Cần Giuá»™c...â€? cÅ©ng hết sức khuôn sáo. Trong khi tác phẩm có rất nhiá»?u cái đáng để nói như lòng dÅ©ng cảm yêu nước, lòng thương xót cá»§a đồng bào đối vá»›i những ngưá»?i đã hy sinh vì đất nước... thì Ä‘á»? bài không Ä‘á»? cập mà lại há»?i vá»? “vẻ đẹpâ€? - hết sức trừu tượng.

Ä?ằng sau bài viết cá»§a em Thanh, đằng sau sá»± mạnh dạn bày tá»? ý kiến cá»§a mình còn cho thấy sá»± bức xúc vá»? cách giảng dạy giáo Ä‘iá»?u theo kiểu tư duy má»™t chiá»?u, kìm hãm sá»± sáng tạo. Ä?ây là sá»± báo động không chỉ đối vá»›i ngành giáo dục mà toàn xã há»™i.


Attached Image